WTO-overleg China en Europese Unie mislukt

China is al jarenlang aan het ploeteren om toe te treden tot de handelsorganisatie WTO. Met de VS is al een akkoord gesloten, maar met de EU gaat het moeizaam....

Na een nieuwe mislukking van handelsbesprekingen tussen China en de Europese Unie is het twijfelachtig geworden of China nog dit jaar tot de WTO, de wereldhandelsorganisatie kan toetreden. Na vier dagen van onderhandelingen in Peking keerde Europees Commissaris Pascal Lamy gisteren onverrichter zake in Brussel terug.

China moet met nog acht andere WTO-leden akkoorden sluiten voordat het zich op de ledenlijst kan laten plaatsen van de wereldhandelsorganisatie, maar de EU is veruit de belangrijkste. De onderhandelingen, die begin januari van start gingen, verlopen zeer moeizaam.

'De Chinezen doen het elke keer voorkomen alsof een overeenkomst binnen handbereik is, maar dat is puur voor binnenlands politiek gebruik', zei een EU-diplomaat gisteren. 'Feitelijk ligt het allemaal erg moeilijk'.

China meende afgelopen najaar al de belangrijkste horde te hebben genomen in haar streven om WTO-lid te worden, nadat het overeenstemming had bereikt met de Verenigde Staten over de opening van de Chinese markt. 'Ze hebben toen erg veel concessies moeten doen, zodat het nu voor ons moeilijker is geworden om nog extra toezeggingen los te krijgen', zegt de diplomaat.

Eerder al was de Europese inzet vergeleken met die van een pokerspeler die aan een tafel gaat zitten waar strippoker wordt gespeeld. 'In die vergelijking zitten de Chinezen al bijna in hun nakie. Ze hebben weinig meer uit te trekken of weg te geven.'

Belangrijkste obstakels zijn telecommunicatie en verzekeringen. In het akkoord tussen de VS en China was voorzien dat Peking zou toestaan dat buitenlandse telecom-ondernemingen voor maximaal 50 procent belangen namen in Chinese maatschappijen. Voor de EU is dat niet acceptabel, want de Europese landen eisen dat buitenlandse bedrijven ook een meerderheidsbelang kunnen nemen. Bovendien wil de Unie dat buitenlandse aanbieders van mobiele telefonie gemakkelijker toegang krijgen tot China. Ook in de verzekeringssector eist de EU meer openheid op de Chinese markt.

China stelt zich echter hard op. Het land is van mening dat het al voldoende concessies heeft gedaan. Bovendien gaat het uit van de veronderstelling dat zowel de EU als de WTO op dit moment meer behoefte hebben aan een akkoord dan China zelf.

'Voor een deel is dat zo', zegt een diplomaat. Hij wijst op het debacle van afgelopen december, toen de WTO er niet in slaagde het eens te worden over de agenda van een nieuwe ronde besprekingen over liberalisering. 'De WTO zit dringend om een succes verlegen, en de toetreding van de Chinezen zou precies de impuls kunnen geven die de organisatie nu nodig heeft.'

Ook Europees Commissaris Lamy heeft behoefte aan een succes. De Fransman heeft in de zes maanden dat hij Commissaris is nog weinig laten zien. Maar hij staat onder grote druk van de lidstaten van de EU, die niet willen dat hij te veel concessies doet aan de Chinezen.

Lamy reisde deze week mee met de Europese delegatie naar Peking. Dat voedde de speculatie dat een akkoord ophanden was, te meer daar hij woensdag op het hoogste niveau onderhandelde met premier Zhu Rongji. Gisteren liet hij weten dat de onderhandelingen 'in een constructieve sfeer hebben plaatsgevonden, met een positieve beweging van beide zijden'. Maar 'een akkoord is in dit stadium nog niet mogelijk.'

Een woordvoerder van de Europese Commissie probeerde gisteren het belang van de negatieve uitkomst te bagatelliseren. 'We hebben hoop dat we binnenkort een akkoord kunnen sluiten', zei hij. De WTO heeft zichzelf een niet bindende termijn opgelegd van half mei. Volgens verschillende diplomaten 'is het weinig waarschijnlijk dat we dat halen'.

China probeert al sinds halverwege de jaren tachtig lid te worden van de wereldhandelsorganisatie, die toen nog onder de naam GATT opereerde. Het Chinese streven wordt echter niet alleen bemoeilijkt door de geslotenheid van de Chinese markt, maar ook door politieke factoren. Vooral in het Amerikaanse Congres is veel weerstand tegen China.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden