WTC-krach blijkt achteraf slechts een dipje

De kwalijke effecten van '11 september' op de financiële markten werden gevreesd, maar achteraf moet worden geconstateerd dat de aanslagen economisch gezien een non-event waren...

'Ik verwacht niet dat de economische aspecten van dit drama in de geschiedenisboekjes een plaats zullen krijgen', zei Gerrit Zalm, toen nog minister van Financiën, vorig jaar op 13 september in de Volkskrant.

Zalms voorspelling was onderdeel van de grote sus-campagne waarmee financiële kopstukken de paniek op de aandelenmarkten probeerden te keren. Want dat viel niet mee. In de eerste dagen na 11 september vluchtten beleggers en masse weg van de aandelenmarkt. Zelfs de Amerikaanse staatsobligaties, alom bekend als de veiligste effecten ter wereld, moesten in de week na de aanslagen inleveren. De prijs van goud en olie spoot omhoog.

De paniek veroorzaakte wereldwijd chaos en onzekerheid. En dat is altijd slecht voor de financiële stabiliteit. Keer op keer werd daarom benadrukt dat de aanslagen beperkte gevolgen zouden hebben voor de internationale economie en het financiële stelsel.

'Ja, ja', dacht toen iedereen. Maar de sussers hebben gelijk gekregen, zo blijkt een jaar na dato. 'Achteraf bezien was 11 september economisch een non-event', zegt beleggingstrateeg Peter van Doesburg van zakenbank Dexia Securities.

Geen klap? En de beurs dan? De terroristische aanslagen veroorzaakten toch een wereldwijde beurskrach? Was het niet zo dat de Amsterdamse beursgraadmeter AEX op 11 september dik 7 procent van zijn waarde inleverde?

Klopt allemaal. Maar achteraf bezien stelde dit alles weinig voor. De aandelenmarkt daalde immers al sinds het hoogtepunt van de internethype in maart 2000. En op 10 september 2001 stond de Amsterdamse beurs al op een jaarverlies van 24 procent.

De koersval van 11 september was niet meer dan een dipje, een kortstondige luchtzak in een lange duikvlucht. Dat mensen niettemin het gevoel hebben dat 09/11 de nekslag was voor de wereldeconomie, snapt econoom Peter Dixon van Commerzbank wel. 'Het is een mooi dramatisch moment', zegt hij. 'Daar kan je van alles aan ophangen.'

De onzekerheid die de terreurdaden zaaiden, duurde op de financiële markten amper een maand. De olieprijs, die na de aanval 13 procent omhoog spoot, was daarna weer terug bij af. En begon aan een lange dip door de sombere economische vooruitzichten.

Ook de goudprijs daalde alweer en de Amerikaanse staatsobligaties gingen weer in de verkoop. 'Incidenten hebben altijd slechts een kortstondig effect', zegt Dixon. 'En tot nu toe waren de aanslagen niet meer dan een incident', vult Van Doesburg aan.

Van een 'Bin Laden-discount' op aandelen is niets meer te bespeuren. 'Die viel al snel in het niet bij de koersdalingen vanwege het systeemrisico', zegt Van Doesburg, duidend op de vertrouwenscrisis vanwege het financiële gesjoemel van bedrijven als Enron, Worldcom en Tyco.

Het nieuws van het gesjoemel met de jaarrekening van Enron en de daaropvolgende ondergang van het energieconcern, kwam eigenlijk vlak nadat Wall Street weer enigszins was hersteld van de WTC-krach.

'Maar de verdere koersval heeft niets met terrorisme te maken', zegt Dixon. Het was de Enronitis, het pertinente wantrouwen van de belegger, in combinatie met economische neergang. 'We weten eigenlijk pas sinds kort dat de VS in feite toen al in een recessie zat', zegt Van Doesburg.

Ook de huidige dreiging van een oorlog in Irak heeft volgens de beurswatchers weinig effect op de beurs. Net als een jaar geleden zien de oliehandelaren wel weer hun kans schoon. De prijs van olie steeg gisteren zelfs even tot boven de 29 dollar, het hoogste punt sinds september vorig jaar. Goud en staatsobligaties staan ook weer in de belangstelling. Zouden de economische gevolgen van deze oorlog wel de geschiedenisboekjes halen?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden