ColumnPeter de Waard

Wordt vooral de preteconomie overeind gehouden?

Peter de Waard artikel ColumnBeeld .

De coronacrisis treft ons allemaal, zo wil de regering doen geloven. En dat klopt. Maar niet in gelijke mate. De een lijdt meer dan de ander.

Het treft de mensen in de grote steden meer dan die op het platteland, waar nog hele dorpen wachten op het eerste coronageval. Het treft ouderen meer dan jongeren. En het treft het zuiden meer dan het noorden.

En zo is het ook met de economie. De agrarische, industriële en diensteneconomie – zeg: de oude economie – is redelijk gespaard. Landbouw- en maakbedrijven kunnen doorwerken, zij het dat met name het exporterende deel last heeft van vraaguitval. De meeste diensten gaan ook door. En de digitale economie heeft er juist baat bij.

De coronacrisis slaat het hardst toe in de preteconomie: toerisme, horeca, beauty, sport en cultuur. Daar zitten de bedrijven en de instellingen die direct zijn getroffen door de lockdown.

Dat de klappen voor de totale economie zo groot zijn – de indicatoren zijn nog harder naar beneden gegaan dan tijdens de Grote Depressie van de jaren dertig en de Grote Recessie van tien jaar geleden – zegt veel over de enorme omvang van de preteconomie. Die is sinds de eeuwwisseling geëxplodeerd.

We gaan drie of vier keer per jaar op vakantie, eten steeds vaker buiten de deur, moeten massaal sporten vanwege zittende beroepen, gaan vaker naar de nagelstudio en willen niets missen aan festivals en exposities.

In de geïndividualiseerde samenleving worden continu de grote massa’s opgezocht. Weinigen staan meer op het lijntje van de lokale amateurclub, velen willen naar Ajax. De exposities van de plaatselijke kunstenaar zijn minder in trek dan die van beroemdheden in Boijmans Van Beuningen of het Van Gogh.

Nederland Innovatieland is Nederland Pretland geworden. Niet de ict of andere sectoren met hoogopgeleide en goedbetaalde beroepen, maar horeca en toerisme zijn de grootste banenmotor van Nederland geworden. In tien jaar tijd zijn er vijfduizend horecazaken bijgekomen – meer dan één per dag – en steeg het aantal werknemers met 30 procent tot 442 duizend. Het aandeel van de horeca in het bbp is nu al belangrijker voor de economie dan landbouw en visserij samen. Als er weer een winkelruimte leegkomt – omdat de klanten van de schoenenzaak online zijn gegaan − is er 50 procent kans dat er een eetcafé of koffiezaak voor terugkomt. De bestedingen in de hele toeristische sector, inclusief horeca, zijn opgelopen van 59 miljard in 2010 tot 87 miljard in 2018.

Er zou zelfs gesproken kunnen worden van een wildgroei, terwijl juist die sector toe was aan een ordelijke sanering. Maar de preteconomie wordt nu in de coronacrisis met belastinggeld overeind gehouden, want die is de nieuwe economische hoeksteen.

Ook in dat opzicht maakt het kabinet een keuze voor de toekomst.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden