columnpeter de waard

Wordt Van Rij met als grafschrift ‘Box 3’ bijgezet op het kerkhof van Rutte IV?

Peter de Waard artikel Beeld vk
Peter de Waard artikelBeeld vk
Peter de Waard

‘Ook ik ben slachtoffer van de oneerlijke gang van zaken bij de belastingaanslag over de rente. In 2015 betaalde ik over mijn rente-inkomsten van 334 euro maar liefst 1.921 euro belastingen’, zo schrijft een lezer. ‘Is er een kans dat ik daar iets van terug zie?’

Marnix van Rij, voormalig CDA-voorzitter en accountant bij Ernst & Young, zou weleens de eerste bewindspersoon van Rutte IV kunnen worden die op de schopstoel belandt. Hij is de staatssecretaris voor Fiscaliteit en de Belastingdienst – het kerkhof van de Rutte-kabinetten, waarop al de grafstenen te vinden zijn van Menno Snel, Eric Wiebes en Frans Weekers. Hij zit met de brokken nu de Nederlandse overheid heeft gezondigd tegen het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, hetgeen klinkt alsof belastingplichtigen in dit land zijn behandeld als politieke gevangenen in een fiscale goelag.

De Hoge Raad heeft bepaald dat de belastingaanslag in box 3 van de aangifte, de vermogensrendementsheffing of spaartaks, in strijd is met het eigendomsrecht en discriminatieverbod. Reden is dat het in rekening gebrachte fictieve rendement van 4 procent veel hoger was dan de daadwerkelijke spaarrente van nul of nagenoeg nul. Wie bezwaar heeft gemaakt – ongeveer honderdduizend Nederlanders – heeft daarom recht op teruggave voor de jaren vanaf 2017.

Van Rij zit daarmee twee weken na zijn aantreden in een wespennest, waaruit geen uitweg is zonder van alle kanten te worden gestoken. Ten eerste is het bijna onmogelijk om de mensen die geen bezwaarschrift hebben ingediend niet te compenseren: bijna één miljoen belastingplichtigen. Anders zou hij meteen zondigen tegen een ander discriminatieverbod, die tussen de dwarsliggers die niet over zich heen laten lopen en de goedzakken die accepteren dat belastingen niet altijd rechtvaardig zijn. Het zou belastingplichtigen in de toekomst dwingen bij elke aanslag een zinsnede toe te voegen: ‘Ik maak bezwaar tegen mijn definitieve aanslag op grond van mogelijke toekomstige gerechtelijke uitspraken, waaruit mogelijk volgt dat deze aanslag onrechtmatig is. Ik zal mijn bezwaar te zijner tijd nader toelichten.’

Ook is er de vraag of de gedupeerden die voor 2017 het fictieve rendement van 4 procent niet haalden, mogen worden uitgesloten, hoewel de Hoge Raad dat toestaat. En dan is er een politiek gevoelig probleem. Als iedereen wordt gecompenseerd, kost dit de staat vijf miljard euro per jaar: sinds 2017 is dat 25 miljard, en als nog verder terug wordt gecompenseerd wel 35- tot 50 miljard euro. Dat slaat een ongekend gat in de begroting. Al dit geld gaat naar de beter gesitueerden, de mensen met flinke vermogens. Een deel daarvan – de huisjesmelkers en aandelenbezitters – hebben wel degelijk een rendement van 4 procent of nog veel meer behaald. Zij zouden dan achteraf nog meer moeten gaan betalen, als het voor de overbelaste fiscus al mogelijk is het werkelijke rendement terug te rekenen.

Reden genoeg om dodelijk verwond te worden bijgezet op het kerkhof van Rutte met ‘Box 3’ als grafschrift.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden