Wordt het treinstation de nieuwe Kalverstaat?

Bedrijven als Sissy-Boy en Claudia Sträter vestigen zich maar al te graag in treinstations, wat de NS veel geld oplevert. In Amsterdam zijn de huurprijzen vergelijkbaar met die in de Kalverstraat.

Modellen met verschillende opdrachtgevers staan op een catwalk in de hal van het centraal station in Amsterdam. Beeld Guus Dubbelman/de Volkskrant

Het zijn 'triple-A-locaties', de winkelruimten in de nieuwe IJ-hal en in de nieuwe, niet met ov-poortjes afgesloten doorgangen waarmee de NS bezoekers van station Amsterdam CS hoopt te verleiden tot een langduriger verblijf. Nu nog telt dat station 5.000 vierkante meter winkelruimte, dat wordt straks 14 duizend vierkante meter.

'Triple A' maakt dat de huurder een prijs betaalt die vergelijkbaar is met die in de Kalverstraat, legt Tim Heijenbrock, verhuurmanager van Amsterdam CS, woensdagochtend uit. Het vinden van huurders verliep gladjes, zegt hij. Deze ochtend volgt een illustratie. Nieuwkomers als modemerk Claudia Sträter en de Aziatische 'foodformule' Wagamama presenteren zich in het station en openen in juni de deuren.

Het voorzetje dat NS-topman Timo Huges vorige maand gaf -- het spoorbedrijf wil marktpartijen meer verleiden zich op stations te vestigen - lijkt bij Amsterdam CS alvast te zijn ingekopt. Retail is een niet te verwaarlozen activiteit van de NS. De omzet via winkels blijft maar groeien (200 miljoen euro in 2003 naar 360 miljoen vorig jaar) en de rek is er nog niet uit.

'Economische hubs'

Zeker nu veel stations worden verbouwd en worden getransformeerd tot 'aantrekkelijker verblijfplaatsen', zegt Boukje Bügel, directeur Retail & Services bij NS Stations. 'Een station moet ook een plek worden waar je afspreekt. Ook als je niet gehaast bent.'

Stations worden 'economische hubs', zo voorziet de NS, en winkeliers moeten die potentie zien. Nu nog is 40 procent van de winkels op stations in beheer van het spoorbedrijf, de rest zijn franchiseformules of anderszins.

NS-topman Huges zou graag zien dat het aandeel van marktpartijen groter wordt, zo liet hij vorige maand in het Financieel Dagblad doorschemeren. Huges' adagium is dat voor de NS de reiziger 'op 1, 2 en 3' staat en vandaar zijn verzuchting: 'Waarom moet NS-personeel hamburgers bakken?' (Snackbarketen Smullers, bijvoorbeeld, is een eigen NS-formule.)

Winkels op Utrecht Centraal. Beeld ANP

Variatie

Boukje Bügel, directeur Retail & Services, nuanceert nu dat het niet de bedoeling is dat het spoorbedrijf zich terugtrekt als winkelexploitant. 'We stellen onszelf de vraag: zijn wij de beste aanbieder of kan een andere partij het beter? De boodschap is: we staan open voor marktpartijen.'

Die weten de NS wel te vinden, is het gevoelen van de geroutineerde treinreiziger die bij veel stations meer en meer winkels aantreft. Klopt, bevestigt Bügel. En het aanbod wordt gevarieerder. Er wordt geëxperimenteerd met welke winkel het best op welk station past. Sissy-Boy blijkt op meerdere stations een succes, maar een proef met Hunkemöller op het vernieuwde Rotterdam CS sloeg niet aan.

Omzetverlies

Het spoorbedrijf peilt voortdurend wat de reiziger verlangt, beklemtoont Bügel. Zo is Julia's voor de snelle Italiaanse hap er gekomen. 'Zo'n formule was er niet, ook niet Italië zelf. Toen zijn we er zelf op ingesprongen. In 80 seconden is de pasta bereid.'

Leidt het afsluiten van stations met ov-poortjes niet tot omzetverlies? Het is nog te vroeg om daar iets over te zeggen, vindt de NS. Daarbij: verbouw van stations vanwege die poortjes biedt ook weer ruimte voor winkels. Zo heeft station Eindhoven een nieuwe doorgang met winkels gekregen.

Fast food, daarin heeft de NS (na McDonalds en Van der Valk de grootste horecaondernemer van het land) als winkelbedrijf veel ervaring in opgedaan. In de nieuwe doorgangen op Amsterdam CS en de IJhal wordt het winkelaanbod juist afgestemd op mensen die meer tijd hebben. Dagjesmensen, buitenlandse toeristen.

In de westelijke doorgang (opent in juni) komen vooral mode- en beautyzaken, in de oostelijke (open: medio 2016) ligt de nadruk op voeding. Niet voor de snelle hap, maar voor boodschappen die mensen mee naar huis nemen. Verhuurmanager Heijenbrock: 'Een visboer, een slager, dat soort winkels.'

De opening van de Coca-Cola life pop-up store op Rotterdam Centraal. Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden