columnpeter de waard

Wordt het niet tijd ons biertje zelf te halen?

Peter de Waard - tegel Beeld -
Peter de Waard - tegelBeeld -
Peter de Waard

Er zijn vele redenen voor de krapte op de arbeidsmarkt. En met name die in de horeca, waar het grootste, zij het minst ontwrichtende knelpunt is ontstaan.

Een daarvan is dat het hele volk zich als een elite gedraagt. Vroeger kon alleen de aristocratie zich permitteren om aan tafel te worden bediend. Nu iedereen. De bruine kroeg waar de klant zelf naar de tap liep om te bestellen bij een alleenwerkende kastelein, die met opengedraaide tap vijftien opeengestapelde glazen Heineken met een perfecte schuimkop tapte, sterft uit. Daarvoor in de plaats is het grand café gekomen, waar een ober aan tafel de bestellingen opneemt.

En die zijn niet bepaald tijdvriendelijk. Geen ‘vier koffie en een thee’ meer, maar één cappuccino, één latte, een espresso extra sterk, een gewone koffie en een gemberthee. En geen ‘vijf bier’ meer, maar één Skuumkoppe, twee vaasjes pils, een witbier en een 0.0.

Het verwerken van de order, het naar de tafel toebrengen met een balanceeract met een dienblad en het sorteren en schoonmaken van de gebruikte kopjes en glazen kost alleen al vier keer zoveel fte’s als vroeger in een bruin café. De klaagzang over de hoge bierprijs in vergelijking tot de tijd dat er nog een meter huisbier werd besteld, geeft ook geen pas. Als er wordt berekend hoeveel tijd er in één enkele order gaat zitten, is het een wonder dat er nog een biertje onder de tien euro is te krijgen.

Maar de welvarende Nederlander wil nu dat alle producten op maat naar hem toe worden gebracht: kleding, schoeisel en levensmiddelen. Liefst binnen tien minuten via flitsbezorging. De supermarkt zal in de toekomst even leeg worden als de kerk.

Ook de arbeidsintensieve controle op veiligheid en gezondheid kan een westerse luxe worden genoemd. Er zijn zoveel beveiligingsbedrijven en waakhonden gekomen dat personeelstekorten op Schiphol, bij de NS en Rijkswaterstaat onontkoombaar zijn. Preventie en repressie vergen tienduizenden banen. Het woord ongeluk bestaat niet meer. Voor elk incident moet een zondebok worden gevonden.

Sociale controle houdt de boel niet op orde. Het toezicht op de beurshandel werd dertig jaar geleden door een controlebureau van vijf mensen gedaan. Nu is er de Autoriteit Financiële Markten (AFM) met 500 werknemers. En daarnaast zijn er onder meer de Autoriteit Consument & Markt, de Autoriteit Persoonsgegevens (AP), het Bureau Financieel Toezicht (BFT) en de Nederlandse Zorgautoriteit.

Bij de banken als ABN Amro houdt een op de vier personeelsleden zich bezig met ‘compliance’. Die moeten ervoor zorgen dat niemand op de kredietafdeling over een Chinese muur kijkt naar de medewerker op de effectenafdeling. Of dat klanten geld witwassen. Er wordt wel gesproken van een toezichtmonster. Ook in de zorg, het onderwijs en de politie zijn er talrijke functionarissen gekomen die moeten waken dat niemand buiten zijn boekje gaat. Want dan is het hommeles, waarna nieuw toezicht en nieuwe banen worden gecreëerd.

Een beetje meer eigen initiatief en verantwoordelijkheid zou de arbeidsmarkt een stuk ruimer maken.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden