De kwestie peter de waard

Wordt dit de grootste multinationale cultuurclash ooit?

Als een Nederlands bedrijf fuseert met een buitenlands bedrijf vliegen meestal na twee dagen de eerste borden al door de kamer. Cultuurtegenstellingen heet dat. Vliegtuigbouwer Fokker, rederij Nedlloyd, staalbedrijf Hoogovens en vliegtuigmaatschappij KLM hebben allemaal een mislukt huwelijk achter de rug of zitten er nog middenin. De reden zou zijn dat werkcultuur en managementstijl niet bij elkaar passen, hoewel ordinaire nationalistische sentimenten vaak een belangrijkere rol spelen.

Maar in de auto-industrie lijkt niemand daar nu een boodschap aan te hebben. Daar wordt gewerkt aan een fusie van concerns uit vier landen met elk een andere moedertaal en een totaal verschillende cultuur. Het Italiaans/Amerikaanse

FiatChrysler (FCA) wil samengaan met het Franse Renault dat al lat-relaties heeft met de Japanse concerns Nissan en Mitsubishi. Het wordt een zo bonte verzameling van niet bijster goed verkopende auto’s dat sommige analisten al gekscherend spreken van de ‘grootste fabrikant van automerken die niemand wil’.

Zonder de beide ‘latters’ zouden FiatChryler en Renault met 8,7 miljoen auto’s de derde autobouwer van de wereld worden – na Volkswagen en Toyoto, vóór General Motors. Met Nissan en Mitsubishi erbij wordt het veruit de grootste ter wereld, met 15,7 miljoen auto’s per jaar.

Bedrijfseconomisch gezien is het, zoals elk fusieplan, te verdedigen. De auto-industrie wacht een revolutie. FiatChrysler zou kunnen profiteren van de technologie die Renault via de Japanners heeft op het gebied van elektrische aandrijving. Renault/Nissan/Mitsubishi zou kunnen profiteren van de ervaring die de Italiaans/Amerikaanse groep heeft met de productie van four-wheeldrives zoals Jeep en RAM de snelst groeiende markt.

Maar in dergelijke fusies is volkspsychologie vaak belangrijker dan economie. De nieuwe moloch zou kunnen eindigen in de grootste multinationale cultuurclash ooit.

Nu populisten terrein winnen, wordt al snel de nationalistische kaart gespeeld. De Franse minister van Financiën Bruno Le Maire was gisteren de eerste die riep dat deze fusie ‘niet tot banenverlies in Frankrijk’ mag leiden. Donald Trump noch Matteo Salvini (de leider van de deze week triomferende Lega in Italië) zal accepteren dat er wel banen verdwijnen in hun land.

Multinationals denken mondiaal, maar het volk, onder wie de eigen werknemers en politici, keert zich daar steeds meer tegen. Ook de fusies van Air France/KLM en Hoogovens/British Steel  – de Fransen en Britten met hun thuismarkt en de Nederlanders met hun handelsgeest en efficiënte ondernemingen – waren bedrijfseconomisch te verdedigen, maar werden een zootje.

Een Italiaans/Amerikaans/Frans/Japans bedrijf met een hoofdkantoor in Nederland (het belastingparadijs dat geen belastingparadijs wil heten) kan heel wat meer ellende opleveren dan wat vliegende borden door de kamer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden