COLUMNFrank Kalshoven

Woontaboe: het ‘eens gegeven, blijft gegeven’ in de sociale huursector

null Beeld

De Volkskrant ging, ter illustratie van woningmarktproblemen in de hoofdstad, op bezoek bij Fatima en Mohamed in Slotermeer. Hun woning van 47 vierkante meter is met vier kinderen zeer krap, hun huur is met 362,73 euro bescheiden. Een grotere woning voor het zestal laat sowieso nog jaren op zich wachten. Tot zover de belangrijkste feiten.

Over de beoordeling hiervan zullen weinigen van mening verschillen. Kort en goed: onwenselijk. Maar dan de analyse. Hier had de Volkskrant in een redactioneel commentaar weinig moeite mee. ‘Een welvarend land als Nederland zou zich moeten schamen.’ De woningmarkt is ‘een terrein waarop de VVD-ideologie desastreus heeft uitgepakt’.

Bij deze analyse zijn ten minste twee kanttekeningen te plaatsen. De eerste is een taboe in de sociale huursector. De tweede is een taboe over persoonlijke keuzen.

De corporatiesector is de afgelopen jaren gekrompen, maar omvat nog altijd 2,5 miljoen woningen. Vergeleken met het landelijk gemiddelde is het aandeel corporatiewoningen in Amsterdam, ofschoon dalend, nog altijd hoog. Dat in een ‘welvarend land als Nederland’ drie op de tien woningen ‘sociaal’ moeten worden verhuurd – sociaal wil zeggen: onder de marktprijs, al dan niet met huurtoeslag – is opmerkelijk. En dan zijn er dus ook nog lange wachtrijen, zoals voor Fatima en Mohamed.

Bijbouwen is de favoriete oplossing van rechts én links. En natuurlijk helpt dat bij het verminderen van de schaarste.

Maar.

De roze olifant in deze kamer is de bezetting van de bestaande voorraad. Toevallig hadden we het vorige week al over de duizend huurders die ten minste twee woningen bezitten. Dat is geen grote groep. Dan zijn er de zogeheten ‘scheefhuurders’, wier inkomen in de tijd (gelukkig) is gestegen, maar die graag in de sociale huurwoning willen blijven (en daar ook niet weg hoeven). En dan zijn er wat ik maar zal noemen de ‘fysieke scheefhuurders’. Ooit mét kinderen een ruime woning toegewezen gekregen, nu, met de kinderen uit huis, fijn ruim wonen.

Ook die voorbeelden komen in het verhaal over Fatima en Mohamed voorbij. Fatima spreekt buurtgenoten hierop aan, en die zeggen terug: ‘De huur is laag, waarom zou ik verhuizen?’ Inderdaad, waarom zouden ze?

Studenten krijgen van corporaties tegenwoordig een ‘campuscontract’. Dan geldt: studie klaar, opkramen. Maar verder geldt in de sociale huursector: eens gegeven, blijft gegeven. Deze ‘socialistische ideologie’ (om nog even met de woorden van dat Volkskrant-commentaar te spelen) ‘heeft desastreus uitgepakt’.

Dan nog een taboe. In NRC stond deze week een reportage over demografie: ‘In Iran is het leven te duur om meer kinderen te krijgen.’ De geestelijken in de leiding aldaar stimuleren het maken van kinderen, onder meer met de leuze ‘meer kinderen, een gelukkiger leven’. En: ‘Minder dan vijf kinderen accepteren we niet.’ Maar de bevolking trapt er niet in: onbetaalbaar.

In Nederland is het onfatsoenlijk om iets te vinden van de persoonlijke levenskeuzen van mensen. Vier kinderen krijgen in een huis van 47 vierkante meter? Dat is geen briljant plan, lijkt me. In Iran is dat blijkbaar een soort volkswijsheid. Maar in Nederland lijken we te vinden dat de gevolgen van de persoonlijke levenskeuzen van mensen moeten worden gedragen door het collectief – deels, grotendeels, of volledig.

Ja, een grond- en woonminister moet er komen. Ja, er moet meer worden gebouwd. En mogen de linkse heilige huisjes dan ook meteen gerenoveerd?

Frank Kalshoven is directeur van De Argumentenfabriek. Reageren? Mail: frank@argumentenfabriek.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden