Woekerpolissen gevaar voor toekomst levensverzekeraars

De woekerpolissen vormen een gevaar voor de levensverzekeraars. De onzekerheid over nieuwe claims en de onduidelijkheid over de omvang van eventuele schadevergoedingen hangen als een schaduw boven de sector, die toch al kampt met de lage rente.

Gedupeerden van woekerpolissen eisen in 2004 aandacht voor hun problemen. Beeld Serge Ligtenberg
Gedupeerden van woekerpolissen eisen in 2004 aandacht voor hun problemen.Beeld Serge Ligtenberg

Dat heeft het Centraal Planbureau (CBP) vrijdag gemeld in de Financiële Risicorapportage 2015. Het gaat om een jaarlijks rapport over de stand van zaken in de financiële sector, dat het CPB op verzoek van de Tweede Kamer sinds 2012 maakt. Binnen die financiële sector hebben vooral de levensverzekeraars het moeilijk.

Woekerpolissen is een verzamelnaam voor beleggingsverzekeringen, waarvan er in de gouden beursjaren miljoenen aan consumenten werden verkocht, met de belofte van hoge rendementen. Toen de koersstijgingen aan het begin van het millennium stokten, bleek dat de verzekeraars grote bedragen aan 'kosten' hadden ingehouden. De beloofde hoge rendementen vielen daardoor zwaar tegen, en sommige mensen kwamen zelfs met schulden te zitten. Sinds TROS Radar de zaak in 2006 aankaartte, lopen er talloze procedures. Die gaan erover of de kosten die de verzekeraars in rekening brachten niet te hoog waren, en of consumenten wel duidelijk genoeg was gemaakt dat van hun inleg door de verzekeraars eerst die kosten ingehouden werden. Bij de claims gaat het om miljarden euro's.

Geen kant meer op kunnen

Dat is niet alleen een probleem voor de gedupeerden met zo'n woekerpolis, maar ook voor andere klanten, merkt het CPB op, als de verzekeraar grote bedragen aan schadevergoeding zou moeten betalen. Dat geldt temeer omdat de levensverzekeraars eigenlijk geen kant op kunnen en maar beperkte mogelijkheden hebben tot herstel.

Net als de pensioenfondsen hebben de levensverzekeraars last van de lage rente. De premie-inkomsten lopen al jaren terug, sinds het bekend worden van de woekerpolisffaire en sinds het beëindigen van fiscale voordelen. Ook daarbij gaat het om miljarden, wat volgens het CPB niet te verhelpen is met kostenreducties: er valt niet tegenop te reorganiseren.

Ambitieuze aanpak

Fusies en overnames zouden wel helpen, maar die zijn gecompliceerd, onder meer door de schadeclaims die boven de markt hangen. Volgens het CPB moet de sector iets verzinnen waardoor de verdeling van de risico's wordt geregeld. Zo worden fusies en overnames van levensverzekaars mogelijk, waarna de bedrijven hun modellen toekomstbestendig kunnen maken. Het CBP adviseert een 'ambitieuze aanpak' bij het oplossen van de problemen, in plaats van voorzichtig beleid.

Los van de levensverzekeraars zit volgens het rapport de economie van Nederland en ook Europa op een pad van gematigd herstel. De onzekerheid over de gezondheid van het Europese bankwezen is weggenomen. Het CPB verwacht dat de beursgang van ABN Amro de structuur van de Nederlandse financiële sector zal veranderen. Dat zal de efficiëntie ten goede komen, stelt het Planbureau.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden