Nieuws Hoorzitting

Witwasaffaire ING: Waarom is Ralph Hamers hier niet?

Nieuwe inzichten leverde de hoorzitting over de schikking van de grote witwasaffaire bij ING woensdag niet op, maar het gaf Kamerleden in elk geval de gelegenheid hun woede te koelen. Niet op ING-bestuursvoorzitter Ralph Hamers of president-commissaris Hans Wijers, want die waren er niet, maar op Steven van Rijswijk, sinds vorig jaar directeur risicobeheer.

Steven van Rijswijk van ING tijdens de hoorzitting in de Tweede Kamer woensdag. Beeld ANP

Waarom is Ralph Hamers hier niet, wilde de boze Kamer weten? Op die vraag kon Van Rijswijk eenvoudig antwoord geven: de topman van ING was door de Kamer niet uitgenodigd voor deze hoorzitting. Waarom niet?  

'In december is er een grotere hoorzitting over 10 jaar na de val van Lehman Brothers', is naderhand de verklaring van Henk Nijboer (PvdA), een van de vier Kamerleden die over het uitnodigingsbeleid ging. 'Daar is hij voor uitgenodigd om te vertellen over gedrag en de cultuur bij banken. We wilden hem niet twee keer in korte tijd uitnodigen.'

Bovendien werd president-commissaris Hans Wijers, die gaat over de baan van Hamers en de andere bestuursleden, volgens Nijboer gezien als de aangewezen persoon om te ondervragen over de witwaskwestie. Hij en financieel directeur Koos Timmermans kregen wel een uitnodiging, maar die waren volgens Van Rijswijk verhinderd. Na hun wegblijven staat Nijboer erop dat Hamers in december wel komt. 'Hij kan niet wegblijven.'

Nadat premier Mark Rutte de bazen uit het grote bedrijfsleven vorige week had opgeroepen openlijk in gesprek te gaan met de samenleving, besloot Hamers woensdag niet alsnog uit zichzelf te komen. Hij was eveneens verhinderd. ‘Ik begrijp heel goed dat Ralph Hamers meer indruk maakt dan ik’,  zei de risicobaas. ‘Maar hij is niet in het land, vandaar dat ik hier zit.’

Persoonlijke titel

De ING-bestuurder had iets eerder, na een eerdere woede-uitval van Kamerleden, al duidelijk afstand genomen van ‘zijn’ commissaris Henk Breukink.  Die meldde twee weken geleden in een opiniestuk dat politici hun toon zouden moeten matigen, omdat hun ‘hardvochtige reactie’ op de witwasaffaire het wantrouwen in de samenleving alleen maar groter maakte. 

‘Dat was een opmerking van een commissaris op persoonlijke titel’, zei Van Rijswijk woensdag. ‘Ik kan alleen zeggen dat wij hier als ING zitten om onze problemen op te lossen. Niet om op anderen te wijzen, wat zij zouden moeten doen.’

ING-topman Hamers Beeld anp

Die ‘problemen’ zijn dat een maand geleden bleek dat ING ondanks waarschuwingen van onder meer toezichthouder DNB jarenlang witwassen op grote schaal had gefaciliteerd. Meer winst kreeg bij de grootste bank van Nederland de voorkeur boven het maken van extra kosten voor goed intern toezicht. De affaire werd geschikt voor 775 miljoen euro, de grootste schikking in de historie. ING-topman Hamers bleef ondanks het schandaal op zijn post. Pas na dagenlange maatschappelijke en politieke ophef werd Timmermans geofferd, de tweede man van ING. Hij vertrekt bij de bank.

De schikking van het Openbaar Ministerie (OM) – in plaats van een strafzaak in het openbaar – leidde ook tot een storm van kritiek. ‘Het feitenrelaas van 24 pagina’s heb ik helemaal gelezen. Maar ik had liever een strafzaak gezien, met 2.400 pagina’s feiten,  en dan in het openbaar’, zei PvdA-kamerlid Nijboer. 

‘Klassenjustitie’

OM-baas Gerrit van der Burg legde de Kamer nog maar eens uit dat een schikking het meest effectief werd gevonden, ook al kan de bank de boete makkelijk betalen.  De ‘bewijsdrempel’  in dit soort zaken is hoog, aldus Van der Brug. En er werd ondanks lang zoeken geen hard bewijs werd gevonden om personen bij de bank te kunnen vervolgen.

 ‘Het beeld is dat mensen met geld en aanzien anders behandeld zouden worden’, zei Van der Burg over de verwijten van klassenjustitie. ‘Ik begrijp dat heel goed, maar voor een dagvaarding moet er bewijs zijn. En dat is er niet.’  Wel wil de OM-baas qua ‘lerend vermogen’ graag met de Kamer meedenken of het in de toekomst anders en beter kan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.