Winstregen

De regen van winstcijfers die, zoals elk jaar in februari, over het land is neergedaald, stemt op het eerste gezicht vrolijk....

Er was een recordwinst voor de bankverzekeraar ING (bijna 6 miljard euro). Eerder deze maand gebeurde bij het bankenconcern ABN Amro hetzelfde: een niet eerder vertoonde winst van 4,1 miljard euro. Energiegigant Shell verdiende niet eerder zoveel als in het jaar 2004: 18,5 miljard dollar (14,9 miljard euro). Het elektronicaconcern Philips verdiende 2,8 miljard euro in 2004, ruim vier maal zoveel als in het jaar daarvoor. Van de bedrijven uit de topvijf behaalde alleen het voedingsmiddelenconcern Unilever met 1,88 miljard euro een lagere winst dan een jaar eerder.

Reden om de vlag uit te steken zijn de indrukwekkende winsten echter niet. Want de rode draad die door al deze mooie bedrijfsresultaten heen loopt, is bezuinigen. Met schrappen, saneren en snijden heeft het bedrijfsleven geld weten te verdienen. Of het dankt, zoals Shell, zijn hoge winsten aan de hoge olieprijs, waarop het bedrijf geen enkele invloed kan uitoefenen.

De nieuwe ING-topman Tilmant haalde de bezem door het bedrijf en verkocht binnen acht maanden veertien bedrijfsonderdelen. Rijkman Groenink van ABN Amro heeft zijn ambitie, tot de vijf grootste banken in de wereld horen, bij lange na niet gehaald en verdiende zijn geld vooral door op de kosten te letten, banen te outsourcen en onderdelen te verkopen. Philips is al langer bezig met een bezuiniging zonder weerga en wil ook dit jaar verder snijden in de kosten.

Het voortgaande saneren toont aan dat het bedrijfsleven nog altijd bezig is met de verwerking van de bittere erfenis van de jaren negentig. Aan het einde van dat decennium sloeg enthousiasme om in overspannen verwachtingen, megalomane overnames en zinloze, geldverslindende investeringen die slechts leken te dienen om de grootsheid van het topmanagement te onderstrepen, alsmede de beurskoers - en daarmee de beloningen van datzelfde topmanagement - op te jagen.

Zo snel als de schade was aangericht, zo lang heeft het geduurd deze te herstellen. Na jaren van deemoed, extra gevoed door onregelmatigheden - de oliereserves van Shell zijn daarvan een voorbeeld - lijkt de rust nu langzaam terug te keren. De grootste fraudeurs zijn de laan uitgestuurd, de balansen opgeschoond, de grootste miskopen afgestoten of voor een fors lagere waarde in de boeken gezet.

Nu de winstgevendheid overtuigend is teruggekeerd, is de tijd aangebroken om nieuwe visies te ontvouwen, nieuwe banen te scheppen en nieuwe welvaart te creëren. Zonder te vervallen in de fouten uit het verleden, mag de vrees voor herhaling van de excessen uit de jaren negentig de ondernemingszin en de innovatielust niet afremmen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden