Windmolenpark op zee afgeblazen wegens kosten

Op de Noordzee komt geen groot proefproject voor windmolens waarop nieuwe technieken voor windparken kunnen worden uitgetest. De bouw van 'proeftuin' Leeghwater, een park met 50 tot 75 windturbines dat één miljard euro zou kosten, gaat definitief niet door.

Windmolens in de Noordzee, 23 kilometer uit de kust ter hoogte van de strook tussen Zandvoort en Noordwijk. Beeld ANP

Dat bevestigt initiatiefnemer TKI op Zee; een consortium van Nederlandse bedrijven en kennisinstituten voor de offshore windindustrie. Het testpark is gestrand op de hoge kosten en doordat bedrijven minder behoefte hebben gekregen aan grootschalige proefprojecten, zeggen TKI en het ministerie van Economische Zaken.

Maar demonstratieparken zijn een noodzaak voor de ontwikkeling van innovaties en nieuwe technieken in windparken, zeggen experts. 'De druk van financiers in offshore windparken is hoog; zij willen eigenlijk alle risico's uitsluiten waardoor je op die locaties geen grote innovaties kunt uitproberen', zegt Peter Eecen van Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN).

Daarom werd in mei 2013 het plan Leeghwater ontwikkeld waarin offshorebedrijven, turbinebouwers en researchinstituten hun veelbelovendste technieken zouden gaan uitproberen. De bouw zou dit jaar moeten beginnen en over twee jaar 300 megawatt stroom produceren. In de loop van dit jaar werd duidelijk dat het testpark er niet zou komen.

Kleine innovaties

Het demonstratieproject wordt wel vervangen door een veel kleiner proefpark, maar dat wordt later aangelegd. Dat zet mogelijk een rem op de door de overheid geëiste kostenbesparing voor nieuwe offshore windparken. Een deel van die besparing zou via demonstratie- en proefprojecten worden gerealiseerd.

In het nieuwe plan worden kleine innovaties uitgetest in windparken die commercieel worden aanbesteed en komt er een klein project voor 'doorbraaktechnieken' in twee grote turbines van 10 megawatt. Dat wordt een zelfstandig onderdeel naast windpark Borssele, dat op ruim 18 kilometer buiten de Zeeuwse kust wordt aangelegd.

'Het is jammer dat Leeghwater niet haalbaar is, maar op deze manier geven we een gefaseerde invulling aan het plan', zegt directeur Ernst van Zuijlen van TKI op Zee.

Nadeel is dat het testpark pas volgend jaar wordt aanbesteed. Het komt in 2020 in productie en levert daarna pas informatie over kostenbesparende technieken die al in 2024 beschikbaar moeten zijn. 'Dat wordt heel krap', zegt Eecen van ECN. 'De realisatie van een testpark laat te lang op zich wachten wanneer je op korte termijn 40 procent kostenreductie wilt bereiken.'

Nieuwe technieken

Het ministerie van Economische Zaken deelt die zorgen niet. Ook elders ter wereld worden met testprogramma's kosten gereduceerd. Nieuwe parken worden mede daardoor goedkoper zegt de woordvoerder. Het project Leeghwater werd volgens het ministerie vooral afgeblazen omdat bedrijven, na de afspraken in het energieakkoord, betere mogelijkheden kregen om in grootschalige projecten efficiëntere windparken op zee te ontwikkelen.

Toch zal zo'n 5 procent (van de gewenste kostenbesparing van 40 procent) moeten komen uit het testen van nieuwe technieken, zegt ECN. Grotere en krachtiger turbines kunnen nog 15 procent bijdragen. De aanleg van transformatoren op zee, waartoe al is besloten, levert 10 procent kostenbesparing.

Duitsland en Denemarken hebben elk eigen proefprojecten op zee om de innovatie van hun windmolenbedrijven mogelijk te maken. De testresultaten daarvan zijn niet openbaar, zegt de ECN-woordvoerder. 'We moeten het doen met de informatie uit publicaties en onderlinge contacten.'

Naast het Duitse Siemens en het Zweedse Vestas moeten ook andere partijen kans krijgen om grote testprojecten uit te voeren, vindt hij. Voor Nederlandse bedrijven gaat het om testen op het gebied van nieuwe concepten van fundering van windmolens; het heien van de toekomstige extra grote funderingspalen, het onderzoeken van gedrag van nog hogere windmolens en van toegangssystemen en onderhoudsschema's van toekomstige windparken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden