Wim Duisenberg gooit reddingsboei uit

Wim Duisenbergs ECB gaat vandaag pogen de economie te redden door vrijwel zeker de rente te verlagen...

Van onze verslaggeefster Sheila Sitalsing

Wim Duisenberg, nog luttele maanden eerste man bij de Europese Centrale Bank (ECB), groeit in zijn rol als grote animator van de Europese economie. Vandaag zal hij, denken vriend en vijand, de rente in Europa verder verlagen.

Niet omdat de rap groeiende groep werklozen en de kwakkelende welvaartsgroei daar direct mee geholpen zijn, zeggen ECB-watchers. Maar omdat 'de markt', de bonte verzameling beleggers en valutahandelaren, het wil. En in deze tijden van wankele beurzen is hun wil wet.

'Komt er geen renteverlaging', zegt Hicham Zammouri van het macro-economisch bureau van ABN Amro, 'dan zullen de financiële markten diep, diep teleurgesteld zijn. Een klap voor de beurs.' En die is al zo gebutst.

Duisenbergs ECB ontpopt zich zo, net als de Amerikaanse Fed van Alan Greenspan, als een bureau voor hogere psychologie. Het vertrouwen is weg, het vertrouwen moet terug, en hoe doet men dat? Men verlaagt de rente. 'Het vertrouwen is altijd een overweging geweest bij de rentestappen van de ECB', zegt Zammouri.

De rente die vandaag omlaag gaat - met een kwart of wellicht een half procentpunt, gokken rente-analisten - is de reporente, de rente die commerciële banken moeten betalen als ze geld lenen bij de ECB. Hij is nu 2,75 procent, en de theorie wil dat een lagere reporente door de commericiële banken vertaald wordt in lagere rentes voor ondernemers die geld lenen voor investeringen en voor consumenten die geld lenen om te spenderen. Dat zou de welvaart moeten oppeppen.

Dat aanjagende effect is discutabel. 'Tja, groei, groei', zegt Elwin de Groot, rente-analist bij Fortis Bank. 'Het kan twee jaar duren aleer een renteverlaging doorwerkt in de economie.' De vorige renteverlaging van een half procentpunt, op 5 december vorig jaar, leverde 0,20 tot 0,30 procentpunt korting op van de rentetarieven voor commerciële leningen aan bedrijven en individuen.

'Maar banken, met name de Duitse, hebben het nu zo zwaar', zegt Zammouri, 'dat ze waarschijnlijk de rentemeevaller in hun zak zullen steken, en niet zullen doorgeven aan de klant.' Zo gooit Duisenberg een reddingsboei uit naar de banken.

De bankpresidenten uit de twaalf landen van de eurozone, aangevuld met het zeskoppige ECB-bestuur zullen al deze aspecten wegen als ze vandaag in Frankfurt het verlossende woord spreken. Officieel stemt de ECB haar rentebeleid uitsluitend af op de stand van de inflatie. Die staat gunstig, voor degenen die hopen op een rentestap: de kerninflatie, geschoond voor de prijzen van energie, is lager dan 2 procent, het cijfer dat de ECB nastreeft voor de inflatie 'op middellange termijn'.

Dat de euro blijft stijgen, en gisteren even zelfs 1,10 dollar waard werd, zal de ECB sterken in de overtuiging dat de rente omlaag moet, denkt Bert Burger, die voor Effectenbank Stroeve de ECB volgt. 'Door de sterke euro worden importen goedkoper; dat drukt de inflatie én remt de groei.' Niets staat de heren en één dame die over de rente gaan, vandaag dus iets in de weg. Duisenberg gaf volgens De Groot van Fortis al 'een overduidelijke hint' dat hij de rente zal verlagen tijdens de G7, de vergadering van de zeven grootste industrienaties onlangs in Parijs. Enkele dagen later volgde de Duitse bankpresident Welteke. 'Hij zei bijna letterlijk dat de lage inflatie ruimte laat voor monetair beleid', zegt De Groot. In bankierstermen is dat een gewaagde uitspraak.

Burger van Stroeve dempt echter de opwinding. 'Het is geen uitgemaakte zaak dat de rente omlaag gaat. Bij de vorige rentestap in december waren de ECB-bestuurders tevoren veel duidelijker over hun intenties. Wellicht besluiten ze deze keer dat het slim is te kijken hoe de toestand-Irak zich ontwikkelt, en houden ze hun kruit droog. De rente kan ook volgende maand omlaag, of de maand daarop.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden