Wil iedereen straks een superjacht?

De superjachtindustrie zit in de lift. Nederland, marktleider in de bouw van luxe jachten groter dan 40 meter, profiteert daar flink van. Maar sijpelt de spendeerdrift van de rijke elite ook door naar de lagere en middenklasse?

Een superjacht in aanbouw bij Heesen Yachts in Oss. Foto Marcel van den Bergh/de Volkskrant

Zelfs op open zee kan een multimiljardair niet zonder een privékapper, een kok met Michelinster, een fitnessinstructeur en een masseuse. Vandaar de laatste trend in de wereld van superjachten: de bijboot, een schip dat gevuld met proviand en personeel achter het hoofdjacht aan vaart. In 2016 levert Damen Shipyards de Sea AXE 6911: een bijboot van 69 meter met plek voor een helikopterdek, een onderdekse helikopterwerkplaats, 22 crewleden, extra bootjes en een jetski. Alles om de reis van een multimiljardair zo aangenaam mogelijk te maken.

De Nederlandse superjachtenbouwers profiteren van de rijken die alleen maar rijken worden. Ze zagen hun orderportefeuille in 2014 groeien tot 4 miljard euro, terwijl ze het jaar ervoor nog maar 2,6 miljard euro aan opdrachten hadden uitstaan. De allerrijksten der aarde willen maatwerk, luxe, en vooral lengte. 'Vergelijk het met paleizen die vroeger werden gemaakt. Dat was om status te laten zien', zegt Sara Gioanola, de Italiaanse persdame van Heesen Yachts uit Oss, tussen de steigers van een superjacht in aanbouw. 'Tegenwoordig hebben we geen paleizen meer, maar doen we het met jachten.'

'Het is wat onze klanten willen', zegt Gioanola als ze een 70-meterschip in aanbouw opstapt. Het jacht is voor een klant die zijn vierde schip bij Heesen heeft besteld. Ze toont het poedelbad op het zonnedek. 'Maar kijk vooral naar boven.' Boven het bad zweeft een smalle gleuf. 'Een waterval.'

Imposant

De schepen van Heesen zijn imposant. Nog hoger dan een gemiddeld huis. En vooral heel luxe, zo blijkt uit een folder en uit een gelikt filmpje dat wordt getoond in de receptie van het Heesenkantoor: designmeubelen, professionele keukens, een helikopterdek.

Op het schip staan niet minder dan zes wasmachines klaar om ingebouwd te worden. Niet gek als je bedenkt dat het personeel inclusief vaste kapitein met het superjacht moet meevaren. Een grote witte wand in de suite van het schip is nog leeg. De ruimte is gereserveerd voor de televisie. Hoe groot die gaat worden? 'Big. Really big.'

Op de werf in Oss moet een nieuwe productiehal van bijna 100 meter lengte en 20 meter hoogte verrijzen. Daarin komt een droogdok van 85 meter lang. Een droogdok is een enorme loods met sluisdeuren. Als het jacht klaar is, worden deuren geopend en zo kan het schip te water. Vanaf 2016 kan Heesen Yachts hier schepen van 80 meter lengte bouwen. Dat is nodig om aan de wensen van de klanten te voldoen.

Feadship heeft nu met 101,5 meter het langste superjacht van Nederland op zijn naam staan. En ook Oceanco uit Alblasserdam maakt al schepen van 80 meter en langer. Meer Nederlandse werven willen die trend volgen. Amels uit Vlissingen wil ook naar de 80 tot 110 meter en Icon Yachts uit het Friese Harlingen gaat zelfs voor de 145 meter: zo groot als anderhalf voetbalveld.

Investeringen

Daarvoor zijn er wel investeringen in de productiehallen nodig. Net als Heesen Yachts zijn veel Nederlandse werven daarmee bezig. Oceanco uit Alblasserdam heeft bijvoorbeeld een nieuw droogdok in gebruik genomen en Holland Jachtbouw uit Zaandam heeft net een productiehal voor schepen tot 70 meter geopend.

Vorig jaar kwam de Nederlandse superjachtindustrie, met vierduizend werknemers, uit op een omzet van 3,8 miljard euro, blijkt uit een rapport van ABN Amro. De Nederlandse werven leverden zestien schepen (gemiddelde prijs 41 miljoen euro) en ze kregen er 27 nieuwe opdrachten bij. Italië heeft met 37 procent het grootste marktaandeel, daarna komen Duitsland (19 procent) en Nederland met 17 procent. Maar kijkend naar de schepen groter dan 40 meter is Nederland marktleider. De meeste kopers van superjachten zijn succesvolle ondernemers uit de Verenigde Staten, oliesjeiks uit het Midden-Oosten of oligarchen uit Rusland.

Nederland is van oudsher goed in de bouw van luxejachten. 'We hebben een rijke historie', zegt Jeroen Sirag, exportmanager van Holland Yachting Group. 'Veel werven zijn familiebedrijven, die de kennis en vakmanschap generatie op generatie hebben doorgeven.' Zo komt de Venus, het 100 miljoen euro kostende schip van de overleden Apple-topman Steve Jobs, van Feadship uit Aalsmeer.

Innovatie

Nederlandse werven laten zich voorstaan op hun innovatie. Royal Huisman Shipyard hing het zeilschip Athena voor internetondernemer Jim Clark vol camera's, touchscreens en software om het hele schip te kunnen monitoren. 'Klanten verwachten van Nederlandse werven iets bijzonders', zegt Peter Zoeteman, directeur van de branchevereniging Maritime Technology. 'Want jouw boot moet net iets bijzonderder zijn dan die van de buurman. Die innovatie vindt uiteindelijk zijn weg naar de rest van de scheepsbouw.'

Gioanola heeft ondertussen acht megajachten uit Oss laten zien. De één nog groter dan de ander. Vertellen van wie al die schepen zijn, doet ze niet. Alle bouwers houden hun kaken op elkaar, vanwege de privacy van de eigenaren. Het enige wat ze over hen kan zeggen, is dat ze grotere, luxere en langere jachten willen.

Daar komt gelijk een probleem om de hoek kijken. De meeste Europese jachthavens kunnen een schip van 100 meter niet ontvangen. In St.-Tropez kan je daar bijvoorbeeld niet mee arriveren. Maar dan nemen ze gewoon een kleine boot die op de bijboot staat. Eigenlijk is het miljoenenschip zonder bijboot niets waard.

Foto de Volkskrant
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.