REPORTAGE

Wiebes: einde brievenbus-bv in zicht

Nederland moet zijn lucratieve belastingafspraken met multinationals bekendmaken, vindt een delegatie van het Europees Parlement. 'Onze praktijk is perfect.'

Staatssecretaris Eric Wiebes (links) en Alain Lamassoure van het Europees Parlement op het ministerie van Financiën. De Brusselse delegatie bezoekt landen die ontwijking mogelijk maken. Beeld Freek van Den Bergh / de Volkskrant

Belastingontwijking is slecht voor alles en iedereen en het einde van de brievenbus-bv is in zicht. Krasse taal van staatssecretaris Eric Wiebes van Financiën, verantwoordelijk voor de fiscus. Hij had gisteren een delegatie op bezoek van het Europees Parlement die onderzoekt hoe het kan dat sommige multinationals nauwelijks belasting betalen, mede dankzij de Nederlandse Belastingdienst.

'Nederland begrijpt dat het nu zijn belastingmodel moet veranderen', jubelde de Franse delegatieleider Alain Lamassoure. Zover wilde Wiebes ook weer niet gaan. Per slot koestert Nederland zijn belastingregime al sinds de Gouden Eeuw.

Nederland was voor de delegatie de vijfde stop in een tournee van België, Luxemburg, Zwitserland, Ierland en later het Verenigd Koninkrijk. Alle hebben een dubieuze reputatie in Brusselse ogen, omdat ze ontwijking mogelijk maken.

Het 'onderzoek' van de europarlementariërs blijkt te bestaan uit het uitwisselen van reeds ingenomen standpunten over het kennelijk onomstreden gegeven dat internationale bedrijven succesvol belasting ontwijken. Dit dankzij op maat gemaakte afspraken die ze in sommige EU-landen met de fiscus kunnen maken: de zogenoemde tax rulings.

Woedend

'Deze ondraaglijke praktijk heeft de burgers woedend gemaakt', zei Lamassoure bij een gesprek van zijn delegatie met enkele gespecialiseerde Tweede Kamerleden. VVD-Kamerlid Helma Neppérus vindt dat lelijke eendjes uit moeten kunnen groeien tot gracieuze witte zwanen. Een klein bedrijf dat zich om fiscale redenen vestigt in Nederland zou groot kunnen worden en werkgelegenheid kunnen scheppen.

SP en GroenLinks zijn het daarmee oneens. Nederland vinden ze een belastingparadijs met 12 duizend lelijke eendjes in de vorm van brievenbus-bv's waar niemand werkt, waar alleen maar heel veel geld doorheen stroomt - volgens SP'er Arnold Merkies eenvijfde van alle investeringen wereldwijd - en waarvoor geen enkel plan bestaat het ooit uit te laten groeien tot een werkgelegenheid scheppende zwaan. 'Denk aan de Nederlandse popgroepen U2 en The Rolling Stones', grapte Merkies.

Aan zijn zijde vond hij delegatielid Philippe Lamberts van de Europese Groenen, die Neppérus scherp attaqueerde. Mensen met haar standpunt over belastingontwijking zijn wat Lamberts betreft net zo fout als diegenen die vluchtelingen laten verdrinken in de Middellandse Zee.

Eerlijke concurrentie

Het EP-belastingcomité bestaat uit 45 europarlementariërs die tax rulings vanaf 1991 doorlichten. Tegen geconstateerde misstanden kunnen ze feitelijk niets doen, want belastingen, dat is een kwestie van de lidstaten zelf. 'Maar eerlijke concurrentie is wél een zaak van de EU', benadrukte Lamassoure.

Het begin van een oplossing voor het ontwijkingsprobleem ziet de delegatie in het openbaar maken van de tax rulings, de individuele belastingafspraken. Formeel stipuleert zo'n ruling de grenzen van de fiscale wetten voor een nieuw te vestigen onderneming. Maar het is een geheime deal. Niemand weet of de fiscus een bedrijf helpt zo min mogelijk belasting te betalen. Aldus gaat volgens de Europese Commissie 1.000 miljard euro verloren.

'Die rulings zijn legaal', zei Michael Theurer van de liberale EP-fractie, 'maar zijn ze ook gerechtvaardigd?' Theurer hield een recent rapport van accountant PwC omhoog dat volgens hem als strekking heeft: 'Kom naar Nederland en stel daar uw persoonlijke belastingarrangement samen.'

'Onze rulingpraktijk is perfect', zei staatssecretaris Eric 'Wheeps', zoals de Fransman Lamassoure hem noemt. 'Daarmee moeten we het voortouw nemen in Europa.' Maar niet door het alle individuele belastingafspraken openbaar te maken. Alleen de 28 belastingdiensten in de EU mogen de tax rulings inzien. 'Onze rulings horen niet op straat.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.