DE KWESTIEPeter de Waard

Wie wil niet van de erfenis van Wim Kok af?

Een van de meest paradoxale figuren in de Nederlandse politieke geschiedenis was zonder twijfel Wim Kok. Hij was een nurkse altijd somberende sociaal-democraat – de volstrekte ­tegenpool van de joviale altijd vrolijke liberaal Mark Rutte.

Hij riep eerst de arbeiders­opstand uit, maar sloot na zijn overstap naar de politiek het neoliberalisme in de armen. Als minister van Financiën in het laatste kabinet Lubbers moest hij 17 miljard ombuigen, zoals bezuinigen toen enigszins ­eufemistisch werd genoemd. Huren en de trein- en tramkaartjes werden fors verhoogd en de wao en het ziekteverzuim aangepakt.

Kok werd de eerste Nederlandse Thatcherite die het volkskapitalisme propageerde. Hij vond dat de welvaart van de mensen het best gediend werd door van werknemers een eigen woningbezitter en aandeelhouder te maken.

In 1994 privatiseerde hij het telecom- en postbedrijf KPN, waarbij ­iedere particulier een knaak korting kreeg op de introductiekoers van ­­­25 gulden. Hiermee was het aller­eerste volksaandeel geboren.

Nederland hapte massaal toe: honderdduizenden Nederlanders met een leeuwrekening bij ING kochten een aandeel. Het leek een schot in de roos. De koers explodeerde en was eind jaren negentig gestegen naar 75 gulden (ruim 37 euro). Maar het was op drijfzand gebaseerd.

In 2000 plofte de internetzeepbel en daalde de beurskoers van KPN naar 2,60 euro. Daar is het nooit meer van hersteld. Nadat in de jaren negentig talrijke overnames zoals ­­E-plus waren gedaan om in de vaart der volkeren op te stoten, werden die daarna weer verkocht.

In de index van 25 belangrijkste beursfondsen op Euronext in Amsterdam weegt KPN nog slechts voor 1,74 procent mee. Het is daar al jaren een degradatiekandidaat, hetgeen betekent dat het zou kunnen afzakken naar de Midkap, de keuken­kampioendivisie van de beurs.

Qua belegd vermogen is KPN volgens cijfers van Binck Bank het 22ste fonds bij Nederlandse beleggers, ver achter ING of Shell, maar ook achter Besi en buitenlandse fondsen als Apple en Tesla. Zelfs ten opzichte van het voormalige broertje PostNL steekt het schril af.

Alleen wanneer wordt gekeken naar het aantal beleggingsklanten is KPN nog een populair fonds. KPN staat hier bij Binck op plek 4, na Shell, ING en Aegon.

Dit betekent dat nogal wat particulieren al 25 jaar in diepe lades verstofte aandeeltjes KPN hebben liggen. Zij wachten nog altijd tot de koers zich van de diepe val van de ­internetbubbel herstelt. Daarbij is de hoop gevestigd op een overname.

Eerst wilde de Mexicaan Carlos Slim de ‘volksaandelen’ opkopen, later kwamen er geruchten dat het Amerikaanse AT&T belangstelling zou hebben. En nu duikt het Zweedse investeringsfonds EQT op.

Vanwege strategische redenen mag KPN niet zomaar worden verkocht, maar beleggers die in twintig jaar geen waardestijging hebben geboekt, zouden de nare smaak van Koks draai graag wegspoelen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden