De onderneming 999 Games

Wie denkt het nieuwe Pokémon te hebben verzonnen, kan zich melden in Almere

Begin jaren negentig verkocht Michael Bruinsma telefonisch een paar bordspellen op een avond; tegenwoordig vliegen ze er per pallet uit bij zijn bedrijf 999 games in Almere. 

Directeur en oprichter van 999 Games Michael Bruinsma. Beeld Raymond Rutting.

In juni 1999 kwamen voor Michael Bruinsma (66) alle kerstmissen in één keer, zoals de Amerikanen zeggen. De Pokémon-gekte van dat jaar was op haar absolute hoogtepunt, en op een zonnige middag stopten vier reusachtige trailers voor de deur van het bedrijf dat Bruinsma heeft opgericht, 999 Games in Almere. Een paar meter verderop stonden elf kleinere vrachtwagens klaar, van Intertoys, Bart Smit, V&D.

‘We laadden die pallets met speelkaarten in één keer over’, zegt Bruinsma. ‘Pakbon eraf, nieuwe pakbon erop, en weg ermee. Ze hebben de vloer van het magazijn nooit geraakt.’ Omzet die dag: 5,5 miljoen gulden. Omzet dat jaar, want het was ook het jaar dat Bruinsma het nog altijd mateloos populaire bordspel Kolonisten van Catan aan zijn stal toevoegde: 40 miljoen gulden. Bruinsma straalt er nog bij, omringd door rekken met dobbelstenen en dozen met spellen die zijn bedrijf uitgeeft.

Sjacheren vanuit de achterbak

Niet slecht voor een onderneming die vijftien jaar eerder begon met sjacheren vanuit de achterbak van een Volvo, die Bruinsma leende van zijn zwager, en met 25 duizend gulden krediet van de toenmalige NMB Bank – zogenaamd om Bruinsma’s badkamer te verbouwen. ‘Geen bank die iemand geld ging lenen om een spelletjesbedrijf te beginnen’, zegt Bruinsma. Inmiddels is 999 Games in Almere een van de meest succesvolle importeurs en groothandelaren van gezelschapsspellen in Nederland. 

De Pokémon-rage doofde al snel weer, maar Catan levert nog altijd ieder jaar een fors deel van de omzet. 999 Games geeft zo’n 200 tot 250 gezelschapsspellen uit, maar een paar trekken de kar: Catan en zijn eindeloze reeks uitbreidingen, Carcassonne, Regenwormen, Halli Galli, Machiavelli, en de grote hit van 2018: 30 Seconds, een turboversie van het bekende Hints.

Profiel

Bedrijf: 999 Games
Waar: Almere
Sinds: 1990
Aantal werknemers: 34 (31,2 fte)
Jaaromzet: 13 - 15 miljoen euro

Januari is normaal een rustige maand, na de cadeautjesregen van Sinterklaas en Kerstmis. Het is dan vooral hard werken voor Patricia Lustig (57) van de klantenservice. Met een stapel geprinte mailtjes, over Catan-straatjes die de hond heeft opgepeuzeld, speelkaarten doordrenkt met limonade, tijdens de feestdagen gesneuvelde poppetjes voor Carcassone, gaat Lustig langs eindeloze bakken aan muren en in kasten.  Voor de aftersales. 

De drukte houdt aan;  het jaar is net een week oud, maar nu al heeft 999 Games meer omzet gedraaid dan in heel januari 2018. Gisteren gingen er nog 38 pallets de deur uit, zegt magazijnmedewerker Marjon Mulder (52). Met 400 tot 500 spellen per pallet. Dat komt deels omdat bijvoorbeeld Bol.com en Intertoys hun iets te lage decembervoorraden nu moeten aanvullen. Maar ook omdat de verkopen daadwerkelijk groeien, zegt 999 Games’ commercieel directeur Erik de Jong (34). 

‘Sinds 2009 groeit de omzet gestaag, en zeker de laatste drie jaar gaat het hard’, zegt De Jong. ‘Dit jaar zijn 30 Seconds en Exit (Escape Room-spellen) grote groeidrijvers. Maar we zien ook de markt voor oudere kinderen en volwassenen groeien en op die markt zijn we goed vertegenwoordigd.’ En het bedrijf heeft Michael Bruinsma. ‘Michael heeft toch wel een heel goed gevoel voor wat een hit kan worden’, zegt De Jong. 

Dat vindt Bruinsma zelf ook; naar eigen zeggen heeft hij de groei van de markt voor gezelschapsspellen behoorlijk aangejaagd. ‘Voordat ik begon, had je in Nederland vooral de usual suspects: Risk, Cluedo, Dokter Bibber, Monopoly, Stratego.’

Voordat spelletjes op de markt komen worden ze uitgebreid getest door de medewerkers van 999 games. Beeld Raymond Rutting.

Bruinsma kwam in de jaren tachtig in aanraking met clubs van fanatiekelingen die tot op detailniveau de invasie van de Sovjetunie door de nazi’s naspeelden, of de veldslagen van Napoleon. Bijna niemand was in die markt gedoken. Hij toog naar een beurs in Las Vegas, kocht een stel van die ‘oorlogssimulaties’ voor tien dollar, en verkocht ze telefonisch voor 75 gulden per stuk. ‘Ik moest lang lullen, maar soms verkocht ik er acht op een avond. Die gingen dan op de post, kreeg ik een cheque terug.’

Zo begon 999 Games op 1 juli 1990: als postorderbedrijf. Bruinsma zegde zijn baan op, en in de jaren die volgden liep hij alle spellenbeurzen af. In 1992 raakte hij in Milwaukee bevriend met een stel Amerikanen. Een jaar later belden die op: ze hadden een spelletje bedacht. Of hij dat in Nederland wilde verkopen. 

Doorbraak

Dat spelletje was Magic: The Gathering. Een krankzinnig populair spel met ruilkaarten – waarin een serieuze handel bestaat – waarbij spelers in de rol van magiër kruipen en elkaar bestrijden in een fantasiewereld. ‘Alsof er een kernbom afging’, zegt Bruinsma. Inmiddels zijn er miljarden van die kaarten gedrukt, en nog altijd spelen zo’n 20 miljoen mensen het. Het was de doorbraak van 999 Games: Bruinsma nam zijn eerste personeel aan, begon winkels in plaats van particulieren te beleveren, huurde een pand en draaide in 1995 zo’n 2,5 miljoen gulden omzet.

Inmiddels lopen er op de burelen van 999 games inkopers, verkopers, marketeers en IT’ers rond. En een ‘productontwikkelingsteam’: testers. Ieder jaar spelen ze zo’n tweehonderd spellen rond een grote tafel in een testruimte. In de nasleep van de jaarlijkse spellenbeurs in Essen, eind oktober, spelen Niki Plijnaar (28) en haar collega’s acht uur per dag, vijf dagen per week, drie weken lang spelletjes. ‘Ik droom erover’, zegt spelletjesfanaat Plijnaar.

Is het spel spannend? Is het gevarieerd? Past het bij onze doelgroep? Lijkt het niet te veel op wat we al hebben? Blijft het uitdagend of is het makkelijk ‘te kraken’? 

Het duo Bob Bruinsma (31, inkoper en zoon van) en Bert Calis (44), marketingmedewerker, geniet van het laatste. ‘Als één strategie iedere keer zorgt dat je wint, dan is het geen goed spel’, zegt Bruinsma junior terwijl Calis, op zijn benen hoppend van enthousiasme, een van de winnende strategieën voor Catan uitlegt (zo snel mogelijk de twee begindorpen ombouwen tot steden, in plaats van meer dorpen bouwen, en focussen op erts en graan). De twee zijn tot elkaar veroordeeld; veel vrienden van Bob en Bert willen geen spelletjes meer meer met ze spelen.

Zo’n vijftig nieuwe spellen en uitbreidingen op bestaande spellen slagen voor de tests en vinden via 999 Games hun weg naar de consument. Wie het nieuwe Catan of Magic: The Gathering bedenkt, kan er stinkend rijk van worden. Maar de meeste spelletjesbedenkers zijn veroordeeld tot een lot vergelijkbaar met dat van veel auteurs: een hele of een halve euro opbrengst per spel, enkele honderden of duizenden verkochte spellen. Net als het spelen van een spel, moeten ook de bedenkers er wel van houden. En wie denkt aan de keukentafel het nieuwe Pokémon te hebben verzonnen, kan zich melden in Almere.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden