Wie deed wat fout bij Meavita?

De rechter heeft gesproken: de ondergang van thuiszorgorganisatie Meavita valt bestuurders en commissarissen aan te rekenen. Zij kunnen claims verwachten. Wat deden ze fout?

Loek Hermans, volgens het rapport een van de verantwoordelijken voor de ondergang van Meavita Beeld ANP

De Ondernemingskamer is snoeihard in zijn oordeel: bij de thuiszorgorganisatie Meavita, die in 2009 failliet ging, was sprake van wanbeleid. Het faillissement van destijds Nederlands grootste thuiszorgorganisatie is vooral te wijten aan de bestuurders Theo Meuwese en Daan van de Meeberg, en aan president-commissaris Loek Hermans.

Daarmee is een belangrijke stap gezet in een strafexpeditie die is begonnen door AbvaKabo FNV. De vakbond wil dat duidelijk wordt gemaakt dat wanbeleid gevolgen heeft voor bestuurders. Alleen al daarom is de bond van plan tot het einde door te procederen tegen de verantwoordelijken.

Bovendien gaat de vakbond schade claimen namens alle Meavita-medewerkers die ten tijde van het faillissement lid waren van de bond. Die claim kan volgens FNV's advocaat Arno van Deuzen oplopen tot maximaal 5 miljoen euro.

Ook de curatoren van Meavita zijn in hun nopjes met de uitkomst van de procedure. Curator Henk Pasman noemt de uitspraak 'snoeihard'. 'De bestuurders en commissarissen hebben nu een heel groot probleem', zegt hij.

Schikking

De uitspraak van de Ondernemingskamer betekent niet dat er al schadeclaims kunnen worden geïncasseerd. Daarvoor moet weer een nieuwe procedure worden gestart, die met een beetje pech zes jaar kan duren. Daarom wil Pasman liever met de betrokkenen aan tafel gaan zitten om tot een schikking te komen.

In ieder geval zal ook de verzekeraar bij wie Meavita een aansprakelijkheidsverzekering had lopen bij dat overleg aanwezig moeten zijn. 'De tekorten in deze faillissementen lopen op tot rond 30 miljoen euro. We mogen niet aannemen dat de betrokken bestuurders zo vermogend zijn dat we een substantieel deel van die schade op hen kunnen verhalen. Dus de verzekeraar zal zeker een belangrijke partij zijn in het overleg', zegt Pasman.

Als het overleg niet oplevert wat hij wil, kan de curator alsnog naar de rechter stappen om de schadevergoeding te laten vaststellen. Maar dat is een procedure die dan opnieuw jaren vergt. Ook Van Deurzen van de FNV voelt wel voor een schikking.

Volgens de Ondernemingskamer is Meavita vanaf het begin geplaagd door wanbeleid. De fusie in 2007 tussen thuiszorgorganisaties in Den Haag (Meavita), Groningen (TZG), de Achterhoek (Sensire) en Utrecht, was 'onvoldoende doordacht en onvoldoende uitgewerkt'. De fuserende partijen hadden zich er niet eens van verzekerd dat ze geschikte bestuurders en toezichthouders zouden kunnen werven.

President-commissaris Loek Hermans wordt ook verweten dat hij nieuwe bestuurders niet inlichtte over het slechte functioneren van bestuursvoorzitter Theo Meuwese. En hij lichtte ook nieuwe commissarissen niet in over de bestaande problemen.

Het ging dan ook al snel mis met Meavita. Bestuurder Daan van de Meeberg zei vorig jaar tijdens een hoorzitting in de Tweede Kamer dat de bestuurders uiteenlopende doelstellingen hadden, en omdat ze elk uit een andere organisatie in een andere hoek van het land kwamen, werden die meningsverschillen nooit opgelost. De Ondernemingskamer stelt dat de directeuren van de werkmaatschappijen zich weinig gelegen lieten liggen aan de raad van bestuur, en dat de raad van commissarissen niet ingreep. 'Zij zijn daardoor ernstig tekortgeschoten'. Een financieel bestuurder was niet aangesteld.

De keuze voor deze fusie-met-grote-afstanden was niet geheel vrijwillig. De mededingingsautoriteiten gaven geen toestemming voor een fusie van thuiszorgorganisaties met aansluitende werkgebieden, omdat dat ten nadele van de mededinging kon uitpakken.

Beeldtelefoon

Hoe slecht Meavita functioneerde, blijkt vooral uit het TVFoon-project, een project waar Theo Meuwese al mee bezig was voor de fusie. Het plan was om via een videoverbinding contact houden met een deel van de thuiszorgklanten. Het was een goed idee, maar jaren te vroeg, veel te groots opgezet en allerbelabberdst uitgevoerd. Meuwese wilde niet alleen een soort beeldtelefoon, maar ook een batterij van veertien zenders, waaronder eigen amusementskanalen.

Het project slokte miljoenen op, maar Meuwese hield het geheim voor zijn raad van commissarissen. En toen die er uiteindelijk achter kwam, stuurden de commissarissen de bestuursvoorzitter niet subiet de laan uit. Hoewel Meuwese wist dat het systeem in Den Haag niet werkte, kocht hij ook nog eens dertigduizend TVFoon-kastjes voor Meavita in Groningen. Het hele TVFoon-project zou Meavita uiteindelijk 20 miljoen euro kosten. In het hele faillissement van Meavita is het tekort ongeveer 30 miljoen.


Gouden handdruk

Theo Meuwese (1951) begon zijn carrière bij de politie, en was daarna vakbondsbestuurder bij AbvaKabo FNV. Wat hij daar precies deed, lijkt niemand zich meer te kunnen herinneren. Daarna trad hij op als ict-expert in de zorg. Hij trad toe tot het bestuur van Meavita Den Haag in 2003 en was een van de sterke mannen van de fusie die in 2006 Meavita Nederland opleverde. Hij was de eerste bestuursvoorzitter. Bij zijn vertrek in 2007 kreeg hij nog een gouden handdruk mee van rond een half miljoen.

Alles dik in orde

Daan van de Meeberg (1950) heeft ook een verleden als politieman. Voor hij naar Meavita kwam was hij volgens het tijdschrift Lucide directeur van het Nederlands Politie Instituut. Daar was hij vooral de esoterische zaak toegedaan. Hij hield zich bezig met holistisch onderricht, landscape healing en astro-sjamanisme. In 2009 verklaarde hij tegenover een commissie van de Tweede Kamer dat alles bij Meavita dik in orde was: 'Op alle momenten hebben we een totaalbeeld gehad.' Wel erkende hij dat het bestuur 'te weinig team' was.

Hij schreef een boek, De ondergang van mijn Meavita. Daarin legt hij de schuld van die ondergang vooral bij anderen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden