Wie betaalt de rekening?

Frank Kalshoven

Maar wie betaalt de rekening? En wie profiteert van de deal? Het politieke spel binnen de PvdA over de positie van Kamerlid William Moorlag, oud-directeur van de Drentse sociale werkplaats, is de afgelopen weken breed uitgemeten in alle media, inclusief de uitkomst hiervan. Maar nu de kwestie is afgehandeld - de schikking die is getroffen tussen de FNV en het Sociale Werkbedrijf Alescon - is het speuren naar informatie. En de columnisten vallen plotseling stil. Gelukkig bent u wel geïnteresseerd in de inhoud, en ben ik uw nederige dienaar.

Wie profiteert? In het kort: de betrokken uitzendkrachten én de FNV. Wie betaalt de rekening? Naamloze arbeidsgehandicapten, de belastingbetaler in het algemeen (inclusief sappige ontwijkconstructie) en de inwoners van zes Drentse gemeenten in het bijzonder.

Aan de overeenkomst die de vakbond en Alescon deze week sloten, hangt een eenmalig prijskaartje van negen ton. De arbeidskosten voor de driehonderd betrokken uitzendkrachten nemen (structureel) toe met vier ton.

De betrokken werknemers behoren dus duidelijk tot de winnaars. Ze krijgen met terugwerkende kracht geld overgemaakt over de afgelopen jaren en gaan vanaf nu meer verdienen. Omdat het zo'n 300 uitzendkrachten betreft, krijgen ze per kop eenmalig 3.000 euro, en stijgt hun jaarinkomen (althans stijgen de arbeidskosten die Alescon per jaar per persoon kwijt is) met zo'n 1.300 euro. De FNV deelt mee in de feestvreugde want (volgens Binnenlands Bestuur) maakt een 'vergoeding voor de vakbondscontributie' deel uit van de achterstallige betalingen. Ik moest daar om grinniken.

Wie betaalt de rekening? In directe zin is dat natuurlijk Alescon. Volgens het laatste jaarverslag (over 2016) was de solvabiliteit van de organisatie laag (een eigen vermogen van 2,2 miljoen euro op een balanstotaal van 17,5 miljoen) en was er zeven ton aan liquide middelen, minder dus dan de 9 ton die nu op stel en sprong moet worden overgemaakt.

Maar Alescon is niets meer (of minder) dan de uitvoerder van de wet Sociale Werkvoorziening voor zes Drentse gemeenten, te weten Assen, Tynaarlo, Aa & Hunze, De Wolden, Midden Drenthe en Hoogeveen. Die zullen op korte termijn moeten bijpassen. Structureel komt zo'n 90 procent van het publieke geld voor de werkplaats voor rekening van het Rijk; 10 procent komt van de gemeenten.

De algemene belastingbetaler betaalt ook mee en wel via een vooralsnog ondoorzichtige belastingconstructie. Betrokken werknemers ontvingen de afgelopen jaren fiscale toeslagen (huur, zorg) op grond van hun toenmalige inkomen. Door de deal valt hun inkomen hoger uit.

Logische consequentie: werknemers zouden een deel van hun toeslagen moeten terugbetalen aan ons, belastingbetalers. Maar volgens het persbericht van de FNV hoeft dat niet: 'De toezegging dat dergelijke negatieve effecten van deze nabetaling voor rekening worden genomen door Alescon, maakt deel uit van het akkoord.' En door wie wordt Alescon ook alweer betaald? O ja, door de belastingbetaler.

Wat zijn de gevolgen van de deal op lange termijn? De kosten per arbeidsplaats nemen toe. Tenzij de zes gemeenten Alescon meer gaan betalen (wat ten koste gaat van andere lokale bestedingen) zal Alescon dus domweg minder plek hebben voor arbeidsgehandicapten.

Uitgaande van vier ton per jaar en een gemiddelde subsidie van 20 duizend euro per arbeidsplaats, zal straks aan twintig naamloze arbeidsgehandicapten de boodschap zijn: sorry, er is geen plek voor jou, geen werk. Het inkomen van je niet-collega's was belangrijker.

Reageren? frank@argumentenfabriek.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden