Wethouder Adriaan Visser bereidt verkoop Eneco voor - wat komt er bij kijken?

De Rotterdamse wethouder Adriaan Visser is druk doende de verkoop van energiereus Eneco voor te bereiden. Maar krijgt hij alle gemeenten mee?

Adriaan Visser, wethouder in Rotterdam. Beeld Marlena Waldthausen

Van de 53 gemeenten die aandelen van energiebedrijf Eneco bezitten wil een ruime meerderheid zijn stukken verkopen. Dus gaat Adriaan Visser, wethouder in Rotterdam (Eneco's grootste aandeelhouder) en voorzitter van de zogeheten Aandeelhouderscommissie, de verkoop van Eneco voorbereiden.

Niet alle aandeelhouders, zo'n 25 procent, zijn voor de verkoop. Is dat een nederlaag of een overwinning?

'Je moet het niet in die termen zien. We hebben als aandeelhouders bepaald dat we de verkoop gaan voorbereiden als voldoende gemeenten willen verkopen. Dat wil zeggen: gemeenten die samen meer dan 50 procent van de aandelen bezitten. Dat percentage hebben we ruimschoots gehaald. Daar ben ik tevreden over.'

Omdat u die drempel van 75 procent niet haalt, verkoopt u straks aandelen die de koper maar weinig zeggenschap opleveren.

'Het is waar dat een nieuwe eigenaar 75 procent van de aandelen nodig heeft om de statuten te veranderen. En natuurlijk heeft het invloed op de prijs als we dat percentage niet halen. Maar ik denk dat we dat wel halen. Als we kiezen voor onderhandse verkoop of een veiling, komt er een koper die een bod uitbrengt. Dan moeten alle gemeenten, ook de gemeenten die nu niet willen verkopen, opnieuw bekijken wat ze doen. De gemeente Den Haag bijvoorbeeld moet wel weten waar ze 'nee' tegen zegt. Het kan zijn dat een bieder zegt: bij dit percentage aandelen bied ik dit, maar als het er meer worden, bied ik meer. Wat we nu alleen zeker weten is dat de gemeenten die niet willen verkopen, niet meepraten.'

75 procent van de aandelen is minstens nodig om de statuten te kunnen wijzigen. Eneco is namelijk een structuurvennootschap met veel macht voor de commissarissen en weinig voor de aandeelhouders. Voor de nieuwe eigenaar is die 75 procent van groot belang. Het lijkt simpel: je haalt die 75 procent wel of niet. Maar één gemeente, Aalsmeer, heeft besloten nog geen positie in te nemen. Aalsmeer bezit 0,68 procent van de aandelen, dat kan de doorslag geven.

Veel gemeenten stemden tegen omdat ze het duurzame karakter van Eneco willen behouden.

'Denk je dat iemand dat groene Eneco wil kopen vanwege zijn kolen- en gascentrales? Eneco heeft niet eens kolencentrales. Ik denk dat de koper af komt op het groene karakter van het bedrijf en dat die koper daar ook in wil investeren. Uiteindelijk is dat dus ook beter voor Eneco. Ik heb steeds al gezegd: we zitten als aandeelhouders de duurzame ontwikkeling juist in de weg.

'Als een investeerder een bod doet, moet dat voldoen aan onze voorwaarden. Als een bieder geen duurzaam beleid van Eneco garandeert en niet komt met investeringsplannen voor de lange termijn, dan komt die de poort niet door. Want natúúrlijk gaan we voor duurzaam, maar ook voor een goede prijs. Het wordt nog lastig voor gemeenten die nu tegen verkoop hebben gestemd. Stel dat we een partij vinden die heel duurzaam is en een goede prijs betaalt, maar om dat allemaal te financieren wil die drie jaar lang geen dividend betalen. Dan krijgen gemeenten als Den Haag en Amstelveen natuurlijk ook geen dividend. Wat denk je dat die gemeenteraden zullen zeggen? Ze krijgen geen dividend en ze moeten toezien dat Eneco zijn geld steekt in windmolens in Schotland of Duitsland. Dat wordt moeilijk uit te leggen voor die wethouders.'

Gemeenten die nu niet verkopen, kunnen later misschien een hogere prijs bedingen.

'We zullen met de koper afspreken dat die voor een bepaald aantal jaren zijn bod niet verhoogt. Natuurlijk kan dat niet voor de eeuwigheid, en als we kiezen voor een beursgang, kan dat al helemaal niet.'

Het ging tegenstanders ook om werkgelegenheid.

'Dat was een vals argument van de vakbonden en de ondernemingsraad. Ze vergelijken de verkoop van Eneco met de ontwikkeling bij Nuon en Essent nadat die verkocht werden in 2009. Daar zijn banen weg, klopt. Maar toen hadden de drie grote energiemaatschappijen 94 procent van de markt in handen, nu minder dan 50 procent. Er zijn veel nieuwe aanbieders bij gekomen en veel banen zitten bij die nieuwe aanbieders.'

Wat gaat u doen met dat miljard dat de verkoop Rotterdam oplevert?

'We weten niet of dat een miljard wordt, maar de opbrengst komt in een fonds. We hebben ook de opbrengst van de verkoop van vuilverbrander AVR in een fonds gestopt. Uit dat fonds kunnen we mooie dingen doen voor Rotterdam. Duurzame dingen, die werkgelegenheid opleveren en die de stad vooruit helpen. En natuurlijk moeten we daaruit de compensatie halen voor het verlies aan dividend, want dat zullen we dan niet meer krijgen. Maar het nieuwe college dat na de gemeenteraadsverkiezingen van maart aantreedt, gaat daarover.'

Verkoop na raadsverkiezingen

De Aandeelhouderscommissie onder leiding van Adriaan Visser gaat de verkoop van de aandelen Eneco voorbereiden. Nog voor de gemeenteraadsverkiezingen van 21 maart van volgend jaar zal de belangrijkste knoop worden doorgehakt: gaat Eneco naar de beurs, of worden de aandelen geveild? De Commissie heeft zijn adviseur Aperghis aan het werk gezet en mogelijk wordt daar nog een buitenlandse zakenbank aan toegevoegd. De uiteindelijke beursgang of veiling zal na de gemeenteraadsverkiezingen plaatsvinden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden