Achtergrond Deliveroo

Wetenschapper Jeroen Meijerink: ‘Geef Deliveroo meer ruimte in de wet’

Zelfstandig platformwerk, zoals de fietsbezorgers van Deliveroo doen, moet meer ruimte krijgen in de wet. Tot die conclusie komt wetenschapper Jeroen Meijerink, verbonden aan de Universiteit Twente en gespecialiseerd in Human Resource Management. Meijerink doet momenteel onderzoek naar de maaltijdbezorgdienst en andere platformen zoals Uber, Foodora en Clickworker.

De uitrusting van een bezorger van Deliveroo. Beeld REUTERS

Deliveroo zoekt de randen van de huidige wet op. Het bedrijf koos er eind vorig jaar voor om het werkgeverschap in te ruilen voor de rol van opdrachtgever. De fietsers moesten uit dienst en konden alleen nog als zzp’er voor het bedrijf blijven werken. Wij bieden optimale flexibiliteit voor alle betrokkenen, zegt Deliveroo, doelend op de bezorgers, de restaurants, de consumenten en – niet in de laatste plaats – zichzelf.

Meijerink vroeg zich af hoe deze nieuwe vorm van werken is georganiseerd en of de bestaande wetgeving hier nog op toegesneden is. Hij stapte, samen met enkele studenten, zelf op de fiets en bond de rugtas om. En hij sprak met medewerkers op het hoofdkantoor van Deliveroo en met verschillende ‘riders’, in totaal zo’n twintig mensen. Hij verwacht de resultaten volgende maand te publiceren.

Onder vuur

Sinds Deliveroo zijn gecontracteerde bezorgers inruilde voor zzp’ers, ligt het bedrijf met regelmaat onder vuur. Vakbond FNV meent dat het platform zich schuldig maakt aan schijnzelfstandigheid. De vakbond kondigde vrijdag een rechtszaak aan. De fietsers verdienen een cao in plaats van ‘uitknijpbaantjes’, stelt de bond. Eerder al stapte fietsbezorger Sytze Ferwerda naar de rechter om opnieuw een contract af te dwingen. Zijn zaak wordt over twee weken behandeld.

Wetenschapper Meijerink schaart zich niet in het kamp van de felle critici. Ja, het bedrijf ‘schippert’ tussen de rollen van werkgever en opdrachtgever, maar hij begrijpt de zoektocht van Deliveroo naar een nieuwe, flexibele arbeidsrelatie. De meeste bezorgers die hij sprak waardeerden de flexibiliteit van het werk. Vaak ging het om studenten die het bezorgen combineren met hun studie. De riders verdienen gemiddeld zo’n 12,50 euro per uur, vergelijkbaar met de lonen bij Thuisbezorgd.nl en Foodora, bedrijven die hun mensen nog wel in dienst nemen.

De fietsers verdienen een cao in plaats van ‘uitknijpbaantjes’, stelt vakbond FNV. Beeld ANP

Tussenvorm

Aan Deliveroo’s verwoede pogingen om niet op een volwaardige werkgever te lijken, onder andere om de schijn van schijnzelfstandigheid tegen te gaan, kleven zeker nadelen, zegt Meijerink. Bezorgers krijgen niet de training die nodig is om bijvoorbeeld de werking van Deliveroo’s algoritmes te doorgronden. Veel fietsers regelen hun uitbetaling via Verloning.nl, een dienst die tegen een commissie van 6 procent het salaris, pensioen en de belastingen regelt. De riders krijgen hun instructies van de restaurants – hoe zij een pizza moeten vervoeren of het eten moeten aannemen – en niet van opdrachtgever Deliveroo.

Maar, vindt Meijerink, de discussie focust te veel op alleen de tegenstelling tussen zzp en dienstverband. Hij pleit voor een tussenvorm: de mogelijkheid om als zelfstandige voor één of een paar opdrachtgevers te werken met behoud van basisrechten zoals doorbetaling bij ziekte. ‘In Engeland kennen ze deze vorm al en spreken ze van ‘workers’. In de wet moet geregeld worden dat platformorganisaties zelf arbeidsvoorwaarden mogen of moeten bieden zonder dat het dan als schijnzelfstandigheid wordt geïnterpreteerd.’

Uitlegplicht

Naast de vorm van de arbeidsrelatie, wijst hij ook op de inhoud van dit nieuwe werk. Het algoritme bijvoorbeeld dat de bezorgers aanstuurt, roept tal van vragen op. ‘De riders moeten gissen hoe het algoritme werkt, wanneer zij een restaurant krijgen toegewezen en op welke plek in de stad ze de meeste bestellingen kunnen krijgen.’ Bezorgers zouden het recht moeten hebben om te weten hoe het programma werkt, vindt Meijerink. ‘Zo’n uitlegplicht voor platformdiensten zou wettelijk kunnen worden vastgelegd.’

In een reactie op de stap van vakbond FNV liet Deliveroo vrijdag weten ‘verbaasd’ te zijn. Het bedrijf dacht een ‘constructief gesprek’ met de vakbond te voeren. Deliveroo wil met vakbonden en overheid ‘samenwerken om een einde te maken aan de wisselwerking tussen flexibiliteit en zekerheid’. Vorige maand deed Deliveroo een poging om de critici tegemoet te komen door zijn bezorgers te verzekeren tegen ongevallen. 

FNV gaat de strijd aan met maaltijdbezorger Deliveroo

FNV sleept de maaltijdbezorger Deliveroo voor de rechter. Volgens de vakbond heeft het van oorsprong Britse bedrijf schijnzelfstandigen in dienst en ontduikt Deliveroo daarmee de cao. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden