Werkweek van 40 uur kost duizenden banen

Het opnieuw invoeren van de veertigurige werkweek kost vele duizenden banen, mogelijk tweehonderdduizend. Dat kan afgeleid worden uit berekeningen van het Centraal Planbureau in de Macro Economische Verkenning die op Prinsjesdag worden gepresenteerd....

Het kabinet en wergevers willen dat werknemers meer uren gaan werken, liefst zonder extra betaling. Het CPB heeft de effecten doorgerekend van 1 procent langer werken. Dat kost, als mensen daar wel meer loon voor krijgen, in vier jaar tijd 27 duizend banen. Als iedereen gratis langer gaat werken, gaan 23 duizend banen verloren.

Veertig uur werken per week betekent echter niet 1 procent langer werken, maar komt in het bedrijfsleven neer op een verlenging met 6 procent. Bij de overheid is de verlenging zelfs 10 procent. Als de rekensom van het CPB ook opgaat bij deze hogere percentages kan herinvoering van de veertigurige werkweek tweehonderdduizend banen kosten.

Langer werken kost volgens het CPB banen omdat de arbeidsproductiviteit daalt. Als er extra loon wordt betaald wordt het wel gedeeltelijk omgezet in extra bestedingen, maar niet in zijn geheel. De extra productiecapaciteit van bedrijven wordt dus niet helemaal opgesoupeerd; de extra kosten wegen niet op tegen de extra inkomsten. Dat leidt tot ontslagen.

Krijgen werknemers niets extra's betaald voor langer werken, dan gaan ze helemaal niets extra's besteden. Bedrijven hebben dan weliswaar minder extra kosten, maar produceren wel te veel.

Volgens het CPB maakt het op een termijn van tien tot vijftien jaar niets meer uit of langer werken al dan niet samengaat gaat met meer loon. 'De effecten op korte en middellange termijn zijn daarentegen juist zeer gevoelig voor wat met de lonen gebeurt', schrijft het CPB. Een cruciale, maar onzekere factor is ook of de overheid de financiële meevallers als gevolg van langer werken teruggeeft aan de burgers.

Het Centraal Planbureau beredeneert in de MEV ook dat het dreigement van minister De Geus van Sociale Zaken om de reikwijdte van loonsverhogingen in CAO's te beperken, loos is.

De Geus zegt die CAO's niet algemeen verbindend te verklaren, maar dat geldt slechts voor CAO's afgesloten tussen 1 november 2004 en 31 december 2005. Daarom zal het efect gering zijn, denkt het CPB. Maximaal 5 procent van de werknemers kan getroffen worden door zo'n maatregel. 'D e verschuivingen in het lidmaatschap van werkgeversorganisaties zullen waarschijnlijk gering zijn', schrijft het CPB.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden