De Kwestie Peter de Waard

Werkt Balkenendenorm juist zelfreinigend?

.. Beeld ..

Naar verluidt zou Eva Jinek door haar verhuizing naar RTL vier tot vijf keer zoveel gaan verdienen – zeg dat haar jaarsalaris stijgt van 200 duizend euro nu naar 1 miljoen bij RTL.

Daarover moet niemand zeuren. De voormalige Ajax-voetballers Frenkie de Jong en Matthijs de Ligt, die bij Ajax twee keer zoveel verdienden als Jinek nu bij RTL krijgt, zijn weer verhuisd naar Barcelona en Juventus omdat ze daar nog eens vier tot vijf keer meer gaan verdienen – ergens rond de 10 miljoen euro. En daarover zeurt ook niemand.

Bijna iedere Nederlander verkast als hij ergens anders vier tot vijf keer meer kan verdienen. Net als voetbalsterren krijgen televisiesterren absurde salarissen omdat zo absurd veel mensen naar hun prestaties kijken. Vergeten wordt daarbij wel eens dat ze deels voor hun succes afhankelijk zijn van mensen die onderbetaald of helemaal niet betaald worden: vrijwilligers of in het geval van Jinek flexkrachten die de gasten naar haar show moeten halen, de video’s moeten opsnorren en de vragen moeten verzinnen.

Over een salarisvloer wordt zelden gesproken. Wel waren na de aankondiging van Jineks vertrek allerlei mensen te horen die vonden dat het salarisplafond bij de publieke omroep – de zogenoemde balkenendenorm van 194 duizend per jaar - op de helling moest. Dat Jort Kelder dat vaststelde is niet verbazend. Hij is zelf een van de vaste gasten van Jinek, televisiemaker bij de publieke omroep en lid van het rijkeluisgilde. Maar ook Ed Nijpels (voorzitter van de raad van toezicht van Avrotros) zei maandag dat voor vier of vijf toppresentatoren bij de publieke omroep uitzonderingen op de norm moeten worden gecreëerd. Gert-Jan Hox, directeur van BNN Vara die graag de vergelijking trekt met Ajax, riep hetzelfde al in mei in het AD. Zijn sterren zouden recht hebben op vele malen Balkenende omdat ze met hun programma’s ook meer STER-inkomsten genereren.

Daarmee ondergraaft het bestel echter zijn eigen bestaansrecht. BNN Vara is geen commerciële organisatie zoals Ajax. Het is een semi-publieke instelling die met belastinggeld wordt gefinancierd. Als een zorgbestuurder of politiecommissaris boven de balkenendenorm zit beschouwt de publieke omroep het zelfs als zijn taak dit aan de kaak te stellen. Het zou dan geen pas geven voor eigen mensen uitzonderingen te maken waarbij zij 50 keer meer verdienen dan de modale omroepmedewerker.

Bij de publieke omroep moet daarom alleen al de balkenendenorm strikt worden nageleefd. Het heeft zelfs een prachtig zelfreinigend model opgeleverd. Als toppresentatoren – Paul de Leeuw, Twan Huys, Jack Spijkerman – voor het grote geld kozen, kwamen daar weer nieuwe talenten zoals Jinek voor in de plaats, terwijl zij in de vergetelheid raakten.

Misschien is Jinek de uitzondering op de regel. Als ze daarna bij een tv-producent in Hollywood nog eens vijf keer zoveel kan verdienen, wordt dat haar ook weer gegund.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden