Werkloos maatje helpt werkzoekende

Van je familie moet je het niet hebben als je als werkloze hulp zoekt bij het vinden van een baan. Aan een lotgenoot heb je meer.

en werkzoekende bekijkt folders bij het UWV Werkplein. Beeld ANP

De collega's, het werk, het salaris. Ja, zelfs de boterhammen die hij elke morgen voor zichzelf smeerde. Toen Jef (52) drie jaar geleden zijn baan als accountmanager bij een papiergroothandel kwijtraakte, miste hij het allemaal. Vooral ontbreken van een dagelijkse portie sociaal contact bleek moeilijk voor de Drontenaar. 'Ik voelde me erg eenzaam.'

Daarin is hij niet alleen. Wie zijn baan kwijtraakt, verliest ook collega's. Dat betekent voor velen een flinke hap uit het sociale netwerk. Voor langdurig werklozen dreigt een sociaal isolement: overdag zijn ze alleen thuis en een abonnement op de badmintonclub, zeilvereniging dan wel wildbreicursus, zit er geldtechnisch even niet in.

'Ik spreek veel werkzoekenden die de muren op zich af zien komen', zegt Wim van den Nobelen, directeur van een werving- en selectiebureau. Die eenzaamheid is niet alleen vervelend maar ook contraproductief, merkte hij. 'Veel sollicitanten maken steeds dezelfde fouten en ze hebben niemand die ze dat vertelt.'

Buddynetwerken

De recruiter begon daarom onlangs een website waarop werkzoekenden een maatje kunnen zoeken: sollicatiebuddys.nl. In twee maanden tijd hebben zo'n 140 werklozen zich aangemeld. Het achterliggende idee is dat lotgenoten elkaar beter verder kunnen helpen dan vrienden of familie. Van den Nobelen: 'Die zijn niet objectief. Ze houden van je en snappen er ook niks van dat jij werkloos bent.' Bovendien kan niet elke baanbezitter zich even goed inleven in het lot van een werkloze.

'Er ontstaan steeds meer van dit soort buddynetwerken', constateert Pieter Vermeer, oprichter van de Broekriem, een stichting die landelijk activiteiten organiseert voor baanzoekers. 'Bij ons gebeurt het ook. Mensen ontmoeten elkaar op bijeenkomsten en blijven met elkaar afspreken om bijvoorbeeld samen naar vacatures te zoeken.'

Het opzoeken van lotgenoten is niet alleen leuk en gezellig, maar levert werkzoekers ook wat op, zegt sociologe Judith Elshout. De promovenda aan de Universiteit van Amsterdam heeft twee jaar lang zo'n zestig langdurig werklozen gevolgd. Daarbij onderzocht ze wat het gebrek aan een baan voor gevolg heeft voor het zelfbeeld. Dat blijkt niet zo best. 'Hoewel de meeste werklozen ervan overtuigd zijn dat ze genoeg kwaliteiten in huis hebben voor een baan, gaan ze na een serie afwijzingen vanzelf aan zichzelf twijfelen', zegt Elshout. 'Ze vergelijken zich met anderen die wel een baan hebben. Waarom lukt het hun dan niet?'

Op zoek naar een sollicitatiemaatje?

Behalve op sollicitatiebuddys.nl, kun je ook via stichting de Broekriem een collega-banenzoeker vinden. Een oproep plaatsen kan door lid te worden van de LinkedIngroep 'SollicitatieBuddy' van de Broekriem. Hoogopgeleide 45-plussers kunnen zich aansluiten bij TalentPlus, een netwerkvereniging voor werkzoekenden met afdelingen verspreid door het land. Arnhemmers kunnen zich aansluiten sollicitatiemaatjes.nl, dat twee keer per maand bijeenkomsten houdt voor werkzoekenden in en rond Arnhem.

Structuur

Werkloos zijn wordt al snel gezien als persoonlijk falen. Elshout: 'Terwijl je ook kunt denken: het komt door de crisis, het is een maatschappelijk probleem.' Afspreken met lotgenoten kan geruststellend werken, merkte de onderzoekster aan haar respondenten. 'Er blijken meer mensen te zijn die ondanks hun kwaliteiten thuis op de bank zitten.'

Daarbij kunnen buddynetwerken en andere netwerkbijeenkomsten werklozen structuur bieden en een invulling geven aan de soms lange, lege dag.

Dat heeft Jef ook ervaren. Na een paar eenzame maanden zocht en vond hij op internet verschillende sollicitatiemaatjes. In het begin kreeg hij vooral hulp, nu deelt hij zijn ervaringen op zijn beurt weer met nieuwkomers op het gebied van werkloosheid. 'Ik coach bijvoorbeeld een vrouw die de laatste maanden steeds wanhopiger begon te worden in haar zoektocht. We hebben sollicitatiegesprekken geoefend en nu zit ze beter in haar vel.'

Beeld Claudie De Cleen

Toch kleven er ook nadelen aan de sollicitatiemaatjes, waarschuwt Vermeer van de Broekriem. 'Niet iedereen is even goed in staat een ander van advies te voorzien.' Bovendien is hij bang dat een maatje juist kan afleiden van de zoektocht naar een baan. 'Dat zie je ook bij mensen die vrijwilligerswerk gaan doen en zich daar helemaal in verliezen. Ze vergeten te solliciteren naar een baan.'

Voor Jef hebben de sollicitatiemaatjes in elk geval goed uitgepakt. Hij is begin april een eigen bedrijf begonnen dat mkb-bedrijven van advies voorziet. 'Dat heb ik te danken aan mijn buddy's. Die zeiden tegen me: jij kunt mensen stimuleren en motiveren om beter te worden.' In zijn eerste maand heeft hij al meer dan genoeg omzet gedraaid om te kunnen rondkomen.

Hollen voor een baan

Wie geen behoefte heeft aan een buddy, kan altijd nog een flink eind gaan rennen om de moed erin te houden bij het solliciteren. Dat is althans de filosofie van wethouder Rolph Dols van Gilze en Rijen (Noord-Brabant). Sinds twee jaar kunnen bijstandsgerechtigden daar verplicht worden een zes maanden durende cursus wandelen of hardlopen te volgen in ruil voor hun uitkering. Ideetje van de wethouder, die zelf ook graag een rondje mag hollen. 'Het is een enorm succes', zegt Wil Hermens van Workin, het bedrijf dat door de gemeente is ingeschakeld om werklozen naar een baan te helpen. 'We zien dat mensen fysiek en mentaal fitter worden en weer zin krijgen om te solliciteren.' Het is misschien psychologie van de koude grond, zegt Hermens, 'maar ik heb het idee dat mensen door deze cursus inzien dat ze meer kunnen dan ze van zichzelf verwachten. Dat helpt bij het zoeken naar een baan.' De verplichte hardloopcursus is ook in twee andere Brabantse gemeenten ingevoerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden