Nieuws Loonkloof

Werkgeverstopman: loonkloof tussen bestuur en werknemers is een ‘terechte’ zorg van burgers

Hans de Boer, voorzitter van werkgeversvakbond VNO-NCW, deelt de zorgen van premier Rutte over de loonkloof tussen bestuurders en werknemers. Volgens De Boer ‘krijgt de top van het bedrijfsleven veel meer’ en het ongemak bij werknemers daarover is ‘terecht’. Maar waar Rutte de winstgevende organisaties zelf verantwoordelijk houdt voor het achterblijven van de cao-salarissen, meent De Boer dat de loonkloof het gevolg is van kabinetsbeleid.

VNO-NCW voorzitter Hans de Boer komt aan bij het ministerie van Sociale Zaken voor aanvang van de hervatting van het pensioenoverleg. Beeld ANP

Zaterdag haalde Rutte op het partijfestival van de VVD hard uit naar de bestuurders van winstgevende ondernemingen, waar de ‘winsten tegen de plinten klotsen’ maar waar werknemers nauwelijks iets van merken. Het tegenoffensief van de werkgeversvoorman komt vijf dagen later met interviews in ADFinancieele Dagblad en De Telegraaf, waarin De Boer reageert op de uitspraken van de premier. 

De Boer vindt dat het uitblijven van een loonvlucht voor de werkende middenklasse vooral een politieke oorzaak heeft: door toegenomen belastingdruk zien werknemers onvoldoende terug op hun salarisstrook. ‘De lonen zijn wel gestegen, maar die stijging voor met name de middenklasse is volledig wegbelast.’

Loonkloof

Bij winstgevende organisaties in Nederland profiteren vooral beleggers en aandeelhouders, concludeerde de Volkskrant eerder. Het deel van de winst dat naar de bestuurlijke top gaat is gegroeid en het werknemersaandeel is juist afgenomen. Een vergelijking tussen de winst van de 75 grootste beursgenoteerde bedrijven in Nederland en de loonontwikkeling van alle burgers toont een groot contrast aan. Waar de winsten in de laatste zes jaar toenamen tot 66 miljard euro, ontwikkelden de gemiddelde cao-lonen zich naar verhouding veel minder snel. 

Bedrijven moeten sinds vorig jaar zelf rapporteren over de loonkloof. Deze beschrijft hoeveel keer meer de baas verdient ten opzichte van de werknemers. Uit onderzoek van deze krant bleek dat de beloning voor Paul Polman, voormalig topman van multinational Unilever, 283 keer hoger uitkwam dan het salaris van de gemiddelde werknemer. In totaal ontving Polman ruim 11 miljoen euro door basissalaris, bonussen, aandelen, pensioen en onkosten.

Zorgen

De Boer kijkt weemoedig naar die verschillen, die in zijn ogen ‘ontwrichtend’ voor de samenleving kunnen zijn. Rutte was nog scherper in zijn oordeel. De topmannen uit het bedrijfsleven schenden volgens de premier ‘een ongeschreven afspraak’ die in Nederland al ‘sinds de Tweede Wereldoorlog bestaat’, door de cao-lonen niet te laten meestijgen met de bedrijfswinsten.

Als de bedrijven de gemiddelde salarissen niet snel verhogen, dan draait het kabinet de verlaging van de vennootschapsbelasting voor bedrijven terug, dreigde Rutte. Die voorgenomen maatregel werkt contraproductief, vindt De Boer, omdat ook familiebedrijven en mkb’s worden geraakt. ‘Je pakt tienduizenden bedrijven waar je zo trots op bent’, liet hij telefonisch weten aan de premier. In plaats daarvan pleit de werkgeversvoorman voor een ‘balansakkoord’ tussen vakbonden en kabinet over welvaartsverdeling en de versterking van de Nederlandse economie.

Koopkracht
Woensdag publiceerde het Centraal Planbureau een economische prognose waaruit blijkt dat het gemiddelde salarisniveau in Nederland dit jaar slechts beperkt stijgt. Het prijsniveau neemt wel fors toe en daardoor stijgt de koopkracht minder hard dan eerder was voorspeld. In maart voorzagen CPB-onderzoekers een koopkrachtstijging van 1,6 procent, het kabinet voorspelde op Prinsjesdag een toename van 1,5 procent. Nu voorziet het planbureau voor dit jaar een koopkrachtstijging van 1,2 procent. 

De koopkrachtcijfers geven een indicatie over hoeveel meer of minder de gemiddelde burger te besteden krijgt, op basis van het overheidsbeleid. Dit jaar schroefde het kabinet het lage btw-tarief op van 6 naar 9 procent en verhoogde de belasting op onder meer verzekeringen, energie en auto’s. Ook werd de inkomstenbelasting voor de middenklasse verlaagd, in de hoop de koopkracht aan te jagen. Nu dat tegenvalt, wil Rutte dat de bedrijven de salarissen verhogen; anders bezint het kabinet zich op lastenverlichting ten gunste van burgers in plaats van bedrijven. 

Rutte in de clinch met werkgevers


De economische prognose van het CPB bevat veel positiefs: de economie groeit harder dan voorzien en de werkloosheid blijft uitzonderlijk laag. Toch zal het kabinet niet tevreden zijn, want de koopkracht stijgt minder hard dan het CPB zelf had voorspeld. Premier Rutte dekte zich zaterdag al in voor de tegenvallende cijfers door de werkgevers als schuldigen aan te wijzen.

VVD-leider Mark Rutte heeft zaterdag op een partijbijeenkomst gedreigd de belastingverlaging voor grote bedrijven in te trekken, als zij niet met hogere lonen voor werknemers komen in de nieuwe cao’s. ‘De winsten klotsen tegen de plinten op, dan kan het niet zo zijn dat alleen de salarissen van de topmannen echt stijgen.’

Klopt het dat bij ondernemingen ‘de winst tegen de plinten klotst’ en dat werknemers daar nauwelijks van profiteren? Geven de cijfers de premier gelijk?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden