Werkgevers: oudere werknemer moet inleveren

Nieuwe cao's

Werkgevers willen niet per se af van de cao, maar hij moet wel moderner en hier en daar soberder. Minder goudgerand voor oudere werknemers. Desnoods vernieuwt men zonder de bonden.

Hard werken in een fastfoodrestaurant in Rotterdam-Zuid. Foto anp

De 'gouden kooi' met luxe regelingen voor oudere werknemers is in een snel veranderende wereld niet langer houdbaar. Als Nederland concurrerend wil blijven, moeten ouderen daarom een stap terug doen ten gunste van jongeren. Dit staat in een vertrouwelijke notitie waarmee de werkgevers dit jaar het cao-overleg met de vakbonden in gaan.

'Door de crisis, de globalisering en de snelle ict-ontwikkelingen gaan de veranderingen in hoog tempo door en het is de hoogste tijd dat ook de arbeidsvoorwaarden zich aan die nieuwe realiteit aanpassen. We moeten durven versoberen. Dat is voor ouderen pijnlijk, maar wel noodzakelijk', zegt Harry van de Kraats, directeur van werkgeversvereniging AWVN. De werkgeversvereniging adviseert honderden bedrijven van VNO-NCW en MKB Nederland bij het cao-overleg. 'Extra vrije dagen en vrijstelling van onregelmatige diensten passen niet bij mensen die blijven werken tot ze de stijgende AOW-leeftijd hebben bereikt.'

De aanhoudende crisis heeft de onderhandelingen over de arbeidsvoorwaarden onder druk gezet. Vorig jaar werd een diepterecord bereikt in het aantal cao's dat werd vernieuwd. Van de 523 cao's die moesten worden afgesloten, is dat bij eenderde niet gelukt. Heel wat cao's zijn al langer dan een jaar verlopen. Al die tijd worden de lonen dan niet verhoogd. Zo hebben bijvoorbeeld ruim honderdduizend rijksambtenaren al drie jaar geen nieuwe cao. Ook in de zorg gaat het stroef.

Weinig oog voor innovatie

De vakbonden zetten volgens de werkgevers te veel in op loonsverhoging en hebben te weinig oog voor vernieuwing. Er tekent zich volgens de werkgevers weliswaar economisch herstel af, maar dat blijft 'broos', met een door het CPB verwachte groei van 1,25 procent. 'Ondernemers hebben meer flexibiliteit en hogere kwaliteit nodig. Hoogste tijd om de cao aan te passen aan de nieuwe realiteit.'

Met name de ouderenregelingen zitten flexibiliteit en hogere productiviteit in de weg, stellen de werkgevers. 'Met seniorenverlof worden oudere werknemers afgeschreven. We moeten goed beleid ontwikkelen zodat ouderen als volwaardige werknemers worden beschouwd en ze productief kunnen blijven tot aan hun AOW. Met werknemers, jong en oud, moet worden gesproken over wat iemand over vijf of tien jaar wil en kan. Dan kan je gezamenlijk inzetten op scholing. En voor wie een stap terug wil doen, moet demotie bespreekbaar zijn.'

Herverdeling tussen generaties

De werkgevers zijn niet per se uit op versobering, stelt de AWVN. Van de Kraats noemt het herverdeling tussen generaties. 'Extra vrije dagen voor jongeren die daaraan behoefte hebben als ze werk en gezin willen combineren. Soms gaat het wel om inleveren. We vinden het gewoon om op zondag te winkelen. Waarom moet een bedrijf dan nog steeds toeslagen betalen voor afwijkende werkuren?'

Van de Kraats nodigt nadrukkelijk de vakbonden uit om met de werkgevers een toekomstvisie voor Nederland te ontwikkelen. Hij heeft vooral kritiek op de FNV. 'Het CNV en De Unie bijvoorbeeld zijn meer bereid over modernisering te spreken. Hun achterban kent de verhalen van kinderen die moeilijk aan de bak komen of extra weekend- en avonddiensten moeten draaien omdat oudere collega's ontzien worden. De FNV stelde vorig jaar een looneis van 3 procent. Alleen maar inzetten op 'houden wat we hebben' zal het einde van de cao inluiden, waarschuwt Van de Kraats. Maar als het niet met de vakbonden kan, dan is de kans groot dat werkgevers zonder vakbonden en buiten de cao om verder gaan met vernieuwen. 'We zijn er niet op uit om het in ons eentje te doen. Maar werkgevers worden ongeduldig.'

Meer over