Werkgevers blazen Franse variant op poldermodel op

De werkgevers in Frankrijk stappen uit de uitvoering van de sociale zekerheid. De werkgeversvereniging Medef vindt dat de staat zich veel te veel met de ziektekostenverzekeringen, werkloosheidsverzekering en aanvullende pensioenverzekeringen bemoeit....

Van onze correspondent

De Franse politiek en vakbeweging hebben betrekkelijk kalm gereageerd op het besluit van de werkgevers. 'Begrijpelijk' noemde een medewerker van minister Aubry (Sociale Zaken & Werkgelegenheid) de beslissing van Medef (Mouvement des entreprises de France).

Marc Blondel, voorzitter van de linkse vakbeweging Force Ouvrière, meende dat de soep niet zo heet gegeten zal worden als hij nu is opgediend. 'Ze komen wel terug.' Alleen de gematigde vakbeweging CFDT van Nicole Notat reageerde aangebrand. 'Ongehoord en bruut', noemde zij het werkgeversbesluit.

De Franse werkgevers stemden dinsdag tijdens hun algemene ledenvergadering met een meerderheid van 95 procent om uit de besturen van de ziektekostenverzekering, de aanvullende pensioenverzekeringen, en de werkloosheidsverzekering te stappen. De reden voor het radicale besluit is de 'toenemende en onverantwoordelijke staatsbemoeienis met het stelsel van sociale zekerheid', aldus Medef-voorzitter Seillière.

Met de ingangsdatum eind dit jaar hielden de werkgevers nog wel een forse slag om de arm. Tot die tijd kan er onderhandeld worden over een reorganisatie die de kosten van het stelsel omlaag moet brengen, alsook over de instelling van een spaarstelsel voor de pensioenen. De werkgevers hebben de bonden uitgenodigd om op 3 februari met zulke gesprekken te beginnen.

Seillière vroeg tot slot 'een fundamentele herziening' van de wet op de 35-urige werkweek, die per 1 februari aanstaande moet ingaan. De werkgevers hebben de 35-urige werkweek van meet af aan te vuur en te zwaard bestreden.

De wet werd ze in oktober 1997 door minister Aubry zonder overleg door de keel gewrongen. Toen vorig najaar de regering liet weten dat de kassen van de sociale instellingen voor 40 miljard franc (17 miljard gulden) zouden worden aangeslagen om de kortere werkweek te financieren, was de maat vol.

De werkgevers voelen zich sterk omdat de Franse economie groeit en bloeit, de werkloosheid daalt en de winsten mooi zijn. Een goed moment om het ouderwetse interventionisme van de linkse regering aan te pakken. 'De resultaten van de kortere werkweek in termen van nieuwe banen zijn te verwaarlozen', aldus Seillière, die wees op de ongehoorde complexiteit van de nieuwe regeling.

De Franse regering gaat momenteel uit van 120 duizend nieuwe banen, te danken aan de kortere werkweek. Dat is inderdaad bescheiden. De totale werkloosheid bedraagt 2,5 miljoen mensen, en het aantal banen dat jaarlijks door het bedrijfsleven wordt geschapen bedraagt 300 duizend.

De werkgevers voelden zich gesterkt toen de Conseil Constitutionel, die nieuwe wetten toetst aan de grondwet, vorige week de wet op de 35-urige werkweek op een aantal punten afwees. Belangrijkste kritiekpunt: de staat mag de overuren in een bedrijf dat weigert de 35-urige werkweek in te voeren, niet met 10 procent extra belasten. Dat verbod haalt een belangrijk drukmiddel van de regering onderuit om de bedrijven aan de 35 uur te krijgen.

Het Franse sociale stelsel bestaat een halve eeuw. Het gaat net als het Nederlandse terug op een ontwerp van Bismarck. De sociale zekerheid wordt beheerd door de betalers, werkgevers en werknemers samen. Door de toenemende (ziekte)kosten, vaak voor rekening van de staat, heeft de regering een steeds grotere vinger in de pap gekregen en is het in feite een tripartite stelsel geworden.

Dat ging des te makkelijker omdat zowel werkgevers als werknemers een legitimiteitsprobleem hebben. De organisatiegraad van allebei is laag, minder dan 10 procent van de werknemers is lid van een bond.

Onlangs onthulde Le Monde dat de kas van de aanvullende pensioenen werd gebruikt om de chronische tekorten van de werkgevers- en werknemersorganisaties aan te zuiveren. Samen deelden de bonden tussen 1995 en 1998 elf miljoen gulden. Een van de pensioenfondsen (CRI) hield er op kosten van de spaarders een renpaardenstal op na. De socioloog Henri Vacquin: 'Dit stelsel is niet op een goede manier oud geworden, we moeten helemaal opnieuw beginnen.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden