Weinig gemeenten hebben plek voor Roma

De zes ton die vijf Roma-gezinnen een maand geleden van de gemeente Driebergen kregen om hun vertrek te bespoedigen, heeft hen niet geholpen....

De vruchteloze zwerftocht van Nicolic en de zijnen is exemplarisch voor de situatie van de Roma in Nederland. Eind jaren zeventig trokken de Roma vanuit Joegoslavië naar Nederland. Enkele jaren later werd de groep in een aantal opvanggemeenten gehuisvest.

Een vast dak boven het hoofd bleek allerminst een garantie voor integratie. Tot op de dag van vandaag kampen veel Roma met werkloosheid, onderwijsachterstand en criminaliteit. Hun wooncarrière laat niet zelden een aanschakeling van uitzettingen zien als gevolg van huurachterstand en overlast.

De bezettingsactie van de vijf zigeunerfamilies in Utrecht heeft de Roma- en woonwagenproblematiek op de politieke agenda geplaatst. CDA, D66 en GroenLinks pleiten voor een onderzoek naar de situatie van de Roma in Nederland. Ook vinden zij dat de ongewenste gevolgen van de afschaffing van de Woonwagenwet in kaart moeten worden gebracht.

'We moeten natuurlijk niet voor vijf of tien families landelijk beleid gaan ontwikkelen', vindt CDA-Kamerlid G. Verburg. 'Maar als de problemen breed spelen, moeten de Roma op de agenda van het integratiedebat worden geplaatst.'

Een complicerende factor bij de Roma-problematiek vormt de afschaffing van de Woonwagenwet in maart 1999. Sindsdien voert het rijk geen woonwagenbeleid meer. Die taak is de gemeenten toegevallen. Maar in tal van gemeenten ontbreken de ervaring, middelen of wil om het woonwagenbeleid gestalte te geven.

Een en ander heeft geleid tot een gestage inkrimping van het aantal standplaatsen. Voor Roma die - zoals de familie Nicolic - terugvallen op het woonwagenbestaan betekent dit dat vrijwel geen enkele gemeente plaats voor hen heeft.

'Een onbedoeld effect van de afschaffing van de Woonwagenwet is dat er geen structurele aandacht meer is voor woonwagenbewoners en zigeuners', erkent GroenLinks-Kamerlid I. van Gent. 'Zeker wanneer er problemen ontstaan die de gemeentegrens overstijgen, zoals nu in Utrecht, zie ik een rol voor de centrale overheid weggelegd.'

Het ministerie is echter niet van plan zich met de situatie van de Roma te bemoeien. 'Het is een puur gemeentelijke aangelegenheid', laat een woordvoerder weten.

'Sinds de intrekking van de Woonwagenwet zijn woonwagenbewoners geen aparte groep meer in de Huisvestingswet. Als er in Utrecht een wachtlijst is voor woonruimte, dan geldt die dus ook voor woonwagenbewoners. Je kunt niet zomaar de stad in rijden en je kamp opslaan op een parkeerplaats.'

Het ministerie denkt dat de Roma op zoek zullen moeten naar een gemeente die wél plaats voor hen heeft.

Volgens Roma-advocaat E. Olof ligt de zaak genuanceerder. De gemeente mag de parkeerplaats ontruimen op basis van een plaatselijke verordening of het bestemmingsplan. Maar dat ontslaat de gemeente volgens Olof niet van haar huisvestingsplicht.

De Roma-gezinnen zelf hopen in Utrecht te kunnen blijven. Om de gemeente tegemoet te komen, hebben ze de Driebergse afkoopsom aangeboden als een bijdrage in de kosten. Althans, het resterende deel. Met het geld hebben de Roma in elk geval een nieuwe caravan gekocht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden