De kwestie Peter de Waard

Weet het volk nu dat Brexit beter een Bremain kan worden?

‘We weten weinig en hebben al een mening, we weten meer en veranderen die mening’, was een van de vele wijsheden van de Britse schrijver en lexicograaf Samuel Johnson.

Theresa May zou er haar voordeel mee kunnen doen, zoals veel politici voor haar. In plaats daarvan houdt ze vast aan haar dogma ‘Brexit is brexit’, terwijl het volk nuvindt dat een Brexit beter in een Bremain kan worden veranderd.

Drie jaar geleden koos een kleine meerderheid voor een vertrek uit de EU vanwege de immigratiestroom. In plaats van de verwachte 12 duizend Polen, Litouwers en andere Oost-Europeanen waren na de uitbreiding van de EU anderhalf miljoen werknemers van achter het voormalige ijzeren gordijn naar het land van hoop en glorie gekomen. Zij zouden hun banen inpikken.

Inmiddels weten de Britten meer. Ze weten bijvoorbeeld dat ze niet zonder die immigranten kunnen omdat anders de voorzieningen (zorg, bouw en horeca) niet meer werken. In de arbeiderswijken van industriesteden, waar toen massaal voor Brexit werd gestemd, weten de mensen dat niet de Oost-Europeanen de grootste bedreiging zijn voor hun banen, maar het besluit van Japanse autofabrikanten om de productie van nieuwe modellen vanwege Brexit niet langer in het VK te laten plaatsvinden.

Ze weten dat banken en EU-instellingen, zoals het Europees Medisch Agentschap, hun domicilie verplaatsen. Ze merken dat het veel minder gemakkelijk is dan gedacht om nieuwe handelsverdragen met de VS en China af te sluiten die het verlies van de export aan de gemeenschappelijke markt in Europa zullen compenseren.

En dan is er nog het probleem van een nieuwe grens tussen de republiek Ierland en Noord-Ierland, iets waar toen niemand aan dacht en dat nu het grote breekpunt is geworden.

Nog altijd is een groot deel van de Britten voor een Brexit. Tot een jaar geleden bleef het aantal voor- en tegenstanders van een Brexit ongeveer gelijk. Maar met de groeiende chaos in het Britse Lagerhuis is dat veranderd. Volgens de laatste peilingen is nu 53 procent voor blijven en 43 procent voor het verlaten van de Europese Unie. Nog maar 4 procent zegt het niet te weten. De emotie van 2016 heeft plaatsgemaakt voor de ratio van 2019. Afgelopen weekeinde demonstreerden een miljoen mensen voor blijven en tekenden vijf miljoen mensen een petitie.

Foute beslissingen moeten kunnen worden teruggedraaid, zoals de drooglegging van de VS in de jaren twintig van der vorige eeuw of de opheffing van de dividendbelasting door Rutte onlangs. Wijsheid komt met de jaren. En daarom zou een tweede referendum over Brexit de beste oplossing zijn.

May hoeft zich niet te schamen. Haar Ierse buren hielden nieuwe referenda over de Verdragen van Nice en Lissabon nadat het volk spijt kreeg van de EU-afkeer.

Johnson is niet eens een Ier, maar een gewone Engelsman.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.