nieuws reizen

We vliegen steeds vaker goedkoop, en dat is niet zonder gevolgen

De goedkope luchtvaartmaatschappijen waarmee Nederland deze weken naar een zonnige bestemming vliegt, veroveren in rap tempo een groter deel van de markt voor vliegtickets. Prijsstunters als Ryanair, EasyJet en Norwegian breken dit jaar door de grens van een half miljard beschikbare stoelen, blijkt uit nieuwe berekeningen van de Britse marktonderzoeker Anna Aero. Daarmee zijn deze bedrijven goed voor een marktaandeel van 36 procent.

Reizigers staan in de rij bij Ryanair. Foto REUTERS

Anna Aero verwacht dat de markt voor vliegen-zonder-franjes in dit tempo zal doorgroeien. De marktvorser voorspelt dat in 2027 de helft van alle stoelen door een prijsstunter zal worden verkocht.

In negen Europese landen, waar de Britten voor het gemak ook Gibraltar onder rekenen, is het dit jaar al zover. Polen zit al op ruim 51 procent, Spanje op bijna 54 procent. Absolute koploper is Macedonië, waar bijna twee op de drie vliegtuigstoelen door een budgetluchtvaartmaatschappij wordt aangeboden. In Nederland ligt het marktaandeel van de prijsbeukers op ruim 28 procent.

Die onstuimige groei betekent niet alleen meer concurrentie voor de gevestigde luchtvaartmaatschappijen in Europa als British Airways, Lufthansa en Air France-KLM. Het grotere aanbod aan goedkope tickets betekent ook dat vliegen voor steeds meer vakantiegangers is weggelegd, zeker omdat de prijsstunters met een race naar de bodem bezig zijn. Met prijzen van enkele tientjes voor bestemmingen als Rome en Barcelona verliezen auto en trein de slag om de reiziger. Maar ook het milieu verliest, omdat vliegen een belangrijke bron is van de uitstoot van broeikasgassen. 

Bijkomstige inkomsten

De vliegende discounters halen een groot deel van hun omzet uit ‘bijkomstige inkomsten’. Dat kan een maaltijd aan boord zijn, een drankje of een koffer voor in het bagageruim, maar ook toeslagen die een klant bij zijn reservering betaalt voor het recht om eerder in te stappen of voor twee stoelen naast elkaar om samen te kunnen reizen. Ook hotelreserveringen en autoverhuur zijn middelen om extra omzet te genereren, bovenop de kale ticketprijs.

Touroperator over de kop

Honderden reizigers die vrijdag vanaf Rotterdam naar bestemmingen in Marokko zouden vliegen zijn gestrand. Hun vluchten, zeven in totaal, bleken op het laatste moment geannuleerd. Touroperator FlyOrange wijst naar de Portugese chartermaatschappij die de vluchten zou uitvoeren met Roemeense toestellen. AviaTrade zegt op haar beurt geld tegoed te hebben van FlyOrange. Die laatste heeft inmiddels het failissement aangevraagd. Dat betekent een streep door de vluchten die niet alleen vanaf Rotterdam The Hague Airport zouden vertrekken, maar ook vanuit Amsterdam en Brussel. FlyOrange, gevestigd in Maastricht, is niet aangesloten bij een garantiefonds waaruit klanten de kosten van hun ticket vergoed krijgen. Het bedrijf begon in juni van dit jaar met vliegreizen naar Al-Hoceima, Tetouan en Nador.

En daar houdt het niet op. Skúli Mogensen, topman van de IJslandse luchtvaartmaatschappij WOW, zei vorig jaar in een interview dat in de toekomst een passagier gratis aan boord van een vliegtuig stapt. Dan moet de volledige omzet komen uit bijkomstige inkomsten.

‘Onze klanten weten dat ze geen gratis maaltijd hoeven te verwachten, of water of wifi’, aldus Mogensen tegenover de website Business Insider. Zelfs als ze ervoor zouden willen betalen: internetten kan niet aan boord van de IJslandse toestellen. Mogensen liet fabrikant Airbus de wifi-apparatuur weghalen. Dat scheelde in de aanschafkosten, maar ook in het brandstofgebruik van de toestellen omdat ze lichter zijn. ‘We vertellen onze klanten voor vertrek een film op hun iPad te downloaden.’

Ryanair

In mei maakte Ryanair, dat is uitgegroeid tot de grootste luchtvaartmaatschappij van Europa, bekend dat het vorig jaar al 28 procent van zijn omzet haalde uit ‘bijkomstigheden’. Toch kampt ook Ryanair inmiddels met dezelfde problemen als de gevestigde namen waar het mee concurreert. Zoals: opstandig personeel. Piloten en cabinepersoneel hebben deze maand al vier keer het werk neergelegd om meer loon en betere werkomstandigheden af te dwingen.

Ryanair heeft deze week 300 Ierse werknemers verteld dat ze naar Polen zullen moeten verhuizen als ze aan het werk willen blijven. Hun functies bij de vestiging in Dublin komen te vervallen.

Stijgende bijdrage van Nederlandse vliegvakanties aan CO2-uitstoot

De CO2-uitstoot door vakanties van Nederlanders was vorig jaar 10 procent hoger dan het jaar ervoor. Voornaamste oorzaak: meer en verdere vliegvakanties. Dit hebben onderzoekers van de Nationale hogeschool voor toerisme en verkeer (NHTV) in Breda berekend.

Kunnen we die uitstoot niet compenseren?

Nederlanders pakken deze zomer zo’n vier miljoen keer het vliegtuig naar hun vakantiebestemming. Meer dan ooit. Het klimaat lijdt eronder. Maar CO2-compensatie voor de vlucht is nog altijd onduidelijk geregeldWat werkt er echt?

En de trein?

Treinreizen is klimaatvriendelijker, maar veel duurder en trager dan vliegen. Economieredacteur Dion Mebius zocht per treinreis naar Barcelona uit waarom.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.