Interview Wat ik leerde van de crisis

‘We staan nu op hetzelfde punt. Het besef van risico is weg. Alleen staan we er slechter voor’

Wat ik leerde van de crisis: Kees de Kort (62).

Kees de Kort - macro-econoom en columnist bij BNR Nieuwsradio Beeld Pauline Niks

Kees de Kort is macro-econoom en columnist bij BNR Nieuwsradio. Tien jaar geleden was hij een van de weinigen die waarschuwde voor een naderende crisis. 

‘Een ongeluk komt uit de lucht vallen, een crisis heeft een voorgeschiedenis. Die voorgeschiedenis is vaak heel lang. Je ziet dingen die niet kloppen. Dat zag ik toen ook. Maar ik wist niet wanneer het mis zou gaan en in welke mate.

‘Feitelijk begon de crisis in augustus 2007, toen de banken elkaar niet meer vertrouwden en het geldverkeer op slot ging. Het duurde toen nog dertien maanden voor Lehman omviel.

‘Veel mensen ontkenden de problemen. Die zagen de economie bloeien, de huizenmarkt steeg, de werkgelegenheid was geweldig. Ik zag dingen waarvan ik wist: dit gaat niet goed aflopen. Maar daar moet je wel voor openstaan. Wie destijds waarschuwde, werd gezien als een zwartkijker. Ik ook.

‘Een van de problemen was dat het risicobesef ­toen totaal verdwenen was. Het kon niet op. We staken ons in de schulden, dure huizen, cabrio voor het vrouwtje erbij. Tot de crisis uitbrak. In 2008 was het ­risico ineens terug. In feite is een crisis het herprijzen van risico. Iedereen besefte ineens weer wat risico was, en dat leidde tot een herwaardering van bijvoorbeeld aandelenkoersen.

‘We staan nu op hetzelfde punt. Het besef van ­risico is weg. Alleen staan we er slechter voor. De schulden zijn enorm, mede doordat de rente zo goed als nul is. Geld is gratis, ­iedereen leent. Als het nu misgaat, kan er minder worden ingegrepen, want de rente kan niet meer omlaag, zoals toen. Eigenlijk hebben de centrale banken zich buitenspel gezet. Een van de oorzaken van de crisis was ontoereikend toezicht, nu hebben ze niet gedurfd de rente bijtijds te verhogen. De invloed van de centrale bank op het ontstaan van de crisis wordt onderschat, en dat is nu weer zo.

‘Dat zie je ook altijd: er wordt niet ingegrepen als het goed gaat, maar pas als het misgaat. Het begint nu al te rommelen in de opkomende markten, in landen als Turkije. Eigenlijk is het al te laat om de rente nog te verhogen. In feite maakt het weinig uit wat je nu nog doet, het gaat slecht aflopen, we gaan 2008 over doen.’

Kijk Verder - Het crisiseffect

Banken vielen om, overheden staken zich in de schulden en de huizenmarkt stortte in. Hoe is dat nu, tien jaar na het uitbreken van de kredietcrisis? Schat hier in hoe u denkt dat het er nu voor staat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.