Wat kunnen we op het gebied van (bio)techniek beter doen in 2018?

Foto de Volkskrant

Welk cijfer, alles overziend, geeft u 2017? Welk getal hierbij ook in u opkomt, laten we proberen 2018 hoger te laten eindigen. Thuis, op ons werk en met de wereld. Een van de manieren waarop we dat kunnen doen is zoeken naar 'nieuwe combinaties', dingen die we al weten of kunnen combineren met oude of nieuwe vraagstukken, en dan doelbewust zoeken naar een oplossing.

Mijn voorbeeld van hoe 2018 een beetje beter zou kunnen worden dan 2017 is speculatief, omdat ik de (bio)techniek waarover het gaat onvoldoende begrijp. Maar als mijn oplossing onuitvoerbaar blijkt, heb ik in elk geval de gedachte geïllustreerd van het zoeken naar nieuwe combinaties. Dat niet elke nieuwe combinatie succesvol is, moge ook duidelijk zijn. Maar wie niet zoekt...

Op de krantenleeszeef van 2017 bleven in mijn hoofd allerlei biologische restanten achter. Ik som ze op. Dit is de huidige situatie:

1. Het aantal insecten is drastisch afgenomen. Dit heeft gevolgen voor insecteneters, vogels vooral.

2. Een steeds groter gedeelte van het grasland in Nederland is ingezaaid met raaigras. Per hectare levert dit veehouders meer voer op dan gemengd grasland met gras, kruiden en bloemen. Dit heeft negatieve gevolgen voor het bodemleven, wormen bijvoorbeeld, en dit heeft weer consequenties voor de eters hiervan, vooral vogels. Het heeft trouwens ook gevolgen voor mensen die langs de weilanden komen: raaigras is monotoon en saai.

3. Nederlandse veehouders zijn (internationaal) zeer succesvol omdat ze jaar in, jaar uit, productiviteitswinst boeken. Een van de gevolgen hiervan is overproductie van mest. Mest is in normale hoeveelheden fijn spul dat helpt bij plantengroei; te veel mest veroorzaakt bodemverzuring. Mest bevat ook (broeikas)gas, methaan.

4. Met de verwerking van mest wordt op grote schaal gefraudeerd. Minister Carola Schouten van Landbouw is hierover 'echt boos' en heeft de sector een laatste kans gegeven een einde te maken aan het gesjoemel.

5. Mestvergisting is een manier om van mest schone energie te maken, warmte, elektriciteit of gas. Dat werkt nog niet helemaal rendabel, maar wel bijna.

Minister Carola Schouten van Landbouw is 'echt boos' over fraude bij de verwerking van mest Foto Freek van den Bergh

Hoe kunnen we dat in 2018 beter doen? Wat is de gewenste situatie?

I. Het insectenleven boven de grond en onder de grond tiert welig (en dus is er van alles te eten voor andere dieren, hoger in de voedselketen). We moeten daarom af van het raaigras, vooral het zwaar bemeste.

II. We wekken schone energie op, met zon en wind en ook met mest.

III. De veehouderij blijft een economisch succesvolle sector.

Hoe kunnen we de gewenste situatie bereiken? Hoe komen we van de huidige situatie naar de gewenste situatie? Van 2017 naar 2018?

A. Bereken het waardeverschil voor de veehouder tussen een hectare raaigras en een hectare natuurlijke weidegrond zonder overbemesting. Noem dit X. Kondig een verbod aan op raaigras in pakweg 2028. Subsidieer de omschakeling met een subsidie van X plus Y, waarbij Y eerst positief is, en na een paar jaar negatief wordt en dan naar nul daalt. Controleer met luchtfoto's door drones.

B. Zet (tijdelijk) een vette subsidiepremie op mestvergisting. Deze premie moet hoog genoeg zijn om het voor de veehouders aantrekkelijker te maken mest te vergisten tot energie dan om er iets anders mee te doen, zoals uitrijden op het land. Bouw de premie af naarmate de vergistingstechnologie efficiënter resultaten boekt.

C. Stem beide subsidies op elkaar af.

Verzin zelf ook een paar 'nieuwe combinaties', en maak er een mooi 2018 van. Thuis, op het werk, en voor de wereld.

Frank Kalshoven is directeur van De Argumenten-fabriek. Reageren? frank@argumentenfabriek.nl