Wat is er aan de hand met supermarktverpakkingen?

Supermarktketens Lidl en Jumbo kondigen maatregelen aan om 'gevaarlijke minerale oliën' te weren uit verpakkingen. Wat is hier aan de hand?

Beeld anp

1. Om wat voor oliën gaat het?

Kartonnen verpakkingen voor bijvoorbeeld pasta, rijst en cornflakes worden vaak gemaakt van gerecycled papier. Dit papier kan verontreinigingen bevatten, zoals minerale oliën uit de inkt van krantenpapier, die in het karton en het voedsel terecht komen. Niet alle minerale oliën zijn schadelijk, maar over bepaalde stoffen zijn wel zorgen, met name MOSH (minerale oliën van verzadigde koolwaterstoffen) en MOAH (minerale oliën van aromatische koolwaterstoffen). Eerder dit jaar oordeelde minister Schippers (Volksgezondheid) dat de aanwezigheid van MOAH in levensmiddelen ongewenst is. Schippers onderzoekt nu of er nationale normen moeten komen om deze verontreiniging van voedingsmiddelen te voorkomen, of dat dit in Europees verband gaat gebeuren. Kartonnen verpakkingen voor drank, zoals melk en vruchtsappen, zijn overigens niet gemaakt van gerecycled papier en bevatten dus ook geen schadelijke minerale oliën.

2. Hoe sterk is het bewijs dat die stoffen schadelijk zijn?

In 2012 concludeerde de Europese autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) dat er een potentieel gezondheidsrisico is voor minerale oliën in verpakkingen. Toch is het bewijs daarvoor nog dun en grotendeels gebaseerd op dierproeven. In ratten stapelt MOSH zich op in de lever en kan daar ontstekingen veroorzaken. Mensen die worden blootgesteld aan MOSH vertonen ook opstapelingen in de lever, maar deze leiden niet tot ontstekingen of andere ongemakken.

'Er zijn enkel vermoedens dat deze minerale oliën kankerverwekkend zijn', zegt toxicoloog Ron Hoogenboom van het RIKILT in Wageningen. De dosis waarop risico's kunnen optreden is onbekend. Er is heel weinig bekend over de gevaren van minerale oliën voor de mens. 'Meer onderzoek is absoluut nodig', zegt Roy van der Ploeg van het Voedingscentrum. 'Het vermijden van minerale oliën uit voorzorg is een goede stap. Maar of deze maatregel nuttig is, is nu moeilijk te beoordelen.'

3. Wat gaan Lidl en Jumbo nu precies doen?

Beide supermarkten zullen enkel producten van het eigen merk aanbieden met zo weinig MOAH dat meetapparatuur het niet oppikt. Lidl hanteert ook een maximaal MOSH-gehalte van 2 mg/kg voor zijn producten. Daarnaast werken ze samen met leveranciers aan oplossingen om besmetting met minerale oliën via verpakkingen te voorkomen, zoals het gebruik van alternatieve verpakkingen. Denk aan een coating over het karton, of een plastic binnenzak waar het voedsel in zit.

Beeld anp

4. Waarom doen andere supermarktketens (nog) niet mee?

'Er is op dit moment nog geen wetgeving op aanwezigheid van minerale oliën in voedingsmiddelen. Wij pleiten al langer voor metingen volgens eenduidige Europese normen', reageert woordvoerder Maurice Ouderland van Albert Heijn. Toch neemt AH al maatregelen om besmetting met minerale oliën via verpakkingen te voorkomen. Zo worden gerecyclede kartonnen verpakkingen vervangen door duurzame verpakkingen waar de oliën niet inzitten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden