Wat is de economische promotiewaarde van een prins?

Prins Constantijn zet zich in voor ondernemerschap, maar speelt niet graag de koninklijke kaart. Sowieso blijft behoedzaamheid geboden voor de Oranjes.

Prins Constantijn en Neelie Kroes bij zijn benoeming als ambassadeur van StartupDelta 2020/

Wat is de waarde van een prins? Verrassend genoeg was het prins Constantijn die woensdag enkele bespiegelingen losliet op deze vraag. In zijn geval gaat het om het ambassadeurschap van StartupDelta2020, dat hij sinds 1 juli 2016 vervult. StartupDelta is de overheidsorganisatie die jonge bedrijven steunt in hun ontwikkeling. Constantijn, broer van koning Willem-Alexander, brengt deze week in Austin in de Amerikaanse staat Texas op de jaarlijkse conferentie South by Southwest twintig Nederlandse startups onder de aandacht.

'Een Amerikaanse ceo vroeg me waarom we mijn achtergrond niet wat meer uitbuiten', zei Constantijn tegen een verslaggever van nu.nl. 'Amerikanen houden van royals. Ik vind dat moeilijk. Ik ben meer van de inhoud dan van alle toeters en bellen. Als ik het kan inzetten voor het versterken van Nederland of voor ondernemers die hun dromen proberen te verwezenlijken, dan doe ik het graag, maar ik blijf het lastig vinden om die koninklijke kaart te spelen.' Hij voegde eraan toe: 'Dat zit niet in mijn aard, dat heb ik meegekregen van huis uit.'

Huiverig

Daarmee raakte Constantijn aan een discussie die onder het koningschap van zijn moeder van tijd tot tijd opkwam. Koningin Beatrix was huiverig zich al te direct in te zetten voor de belangen van Nederlandse bedrijven tijdens staatsbezoeken. De handelsbevordering werd ondergebracht in 'parallelle economische missies'. 'Ik ben geen kaasmeisje', liet Beatrix zich ooit ontvallen tegen historicus Henk Wesseling.

Bij koning Willem-Alexander is die scheiding minder strikt. Zo bezoekt hij bijvoorbeeld een voor een alle Duitse deelstaten, vanwege de vitale Nederlandse handelsrelatie met de Bondsrepubliek. Het leverde hem al snel de bijnaam 'koning-koopman' op, een verwijzing naar zijn voorvader Willem I. Tijdens een een persgesprek in 2015 zei Willem-Alexander wel dat hij die beschrijving te beperkt vindt - als koning is hij breder bezig.

Uiteraard is de positie van een staatshoofd anders, maar voor alle prinsen en prinsessen daarachter geldt dat zij een gewilde - om in de woorden van Constantijn te blijven - 'koninklijke kaart' zijn voor organisaties en bedrijven. Bijna elke geest is ontvankelijk voor de glans van veronderstelde glamour - zelfs als die tot in de tweede of derde graad van het familiehoofd is afgeleid.

Goed kiezen

Tegelijkertijd is behoedzaamheid geboden. Prins Bernhard is het ultieme voorbeeld van hoe het mis kan gaan. Zijn corrupte relatie met Lockheed leidde tot een koninklijk bedrijfsongeval, waarvan zowel toenmalig koningin Juliana, de prins zelf als het bedrijf veel last hadden. Buitenlandse voorbeelden zijn er ook, zoals prins Laurent in België, die door diverse nevenactiviteiten in opspraak kwam. Het is een luxe om veelgevraagd te zijn, maar tegelijk zaak goed te kiezen. Wie doet wat, is een onderwerp waarover ten paleize regelmatig wordt vergaderd.

Het is niet voor niets dat prinsen en prinsessen vaak verbonden zijn met natuurorganisaties of sociale initiatieven, doorgaans maatschappelijk onomstreden onderwerpen. Constantijns echtgenote prinses Laurentien bestrijdt laaggeletterdheid - wie kan daar tegen zijn?

Prins Bernhard en Lockheed-manager Robert E. Gross in Los Angeles, 1956. Beeld anp

Juist aan Constantijns inzet voor ondernemerschap kleven risico's. Prins Bernhard junior, neef van de koning, heeft dat ervaren - hij belandde in de media als huisjesmelker. Ook zijn promotie van het circuit van Zandvoort stuit niet op louter welwillendheid. Tegelijkertijd was hij voor NLdoet, de vrijwilligerscampagne van het Oranje Fonds, nog afgelopen vrijdag een welkom uithangbord.

Constantijn krijgt kennelijk veel ruimte van premier Mark Rutte en wil op zijn expertise worden beoordeeld. De buitenwacht speelt de kaart die hij graag op zak houdt - het is de prijs van prins zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden