Column Peter de Waard

Wat gaat Wopke Hoekstra met het douceurtje van ING doen?

Minister Wopke Hoekstra van Financiën leek vorige week meteen al de rol van Sinterklaas te zijn gaan spelen toen hij hoorde dat zijn collega op Justitie 775 miljoen euro van ING in de schatkist zou stoppen.

De omroepen kregen eenmalig 40 miljoen euro extra, de arbeidsgehandicapten zullen niet onder het minimumloon worden betaald en er was ineens 5 miljoen extra voor het praktijkleren. Er lijkt nog genoeg over om ook het onderwijs en de jeugdzorg te fêteren.

Hoekstra hoefde niet lang te wachten op het geld. ING maakte het geld meteen over. Officieel had het bedrag van 775 miljoen euro waarmee de strafvervolging voor witwaspraktijken is afgekocht, uiterlijk vandaag op de rekening moeten staan. Anders had de officier alsnog een zaak kunnen aanspannen. De bank zat blijkbaar goed in de slappe was en op de rekening bij de ECB moet tegenwoordig 0,4 procent worden toegelegd, zodat je schulden beter zo snel mogelijk kan betalen.

Het is leuk cashen voor de regering. Boetes en schikkingen zijn nu goed voor een jaarlijkse opbrengst van 1,1 miljard euro. Maar dat bedrag kan flink oplopen, nu in 2015 is bepaald dat omzetgerelateerde boetes kunnen worden oplegd. Tot dan toe moest de rechter zich beperken tot de maximale boetes voor een bepaald straffeit. Die konden kleine witwassers de nek omdraaien, maar door de hele grote jongens als een lachertje worden afgedaan.

In 2013 haalde de Nederlandse justitie maar zeventig miljoen euro binnen van de megaboete van 774 miljoen euro die de Rabobank toen vanwege Libor (manipuleren van de rente) opgelegd had gekregen. De rest kwam in de Britse en vooral Amerikaanse schatkist terecht.

Nu bedrijven en financiële instellingen in Nederland dezelfde megaboetes opgelegd kunnen krijgen als in de VS, kan daar de komende jaren flink van worden geprofiteerd. En bedrijven en banken die nu in de fout gaan, weten dat ze er ook in Nederland niet goedkoop mee wegkomen.

Er zijn critici die al die de verantwoordelijke bankbestuurders achter de tralies willen hebben. Maar dat kost juist veel geld. Een gevangene in Nederland kost de samenleving 250 euro per dag meer dan de prijs van een viersterren hotel. Dat is ruim 90 duizend euro per jaar. Gemiddeld zitten in Nederland negenduizend mensen vast, zodat het vastzetten van mensen 810 miljoen euro per jaar kost.

Het lijkt verstandig veroordeelden die niet direct gevaarlijk zijn voor de maatschappij (witteboordencriminelen zullen niet zo gauw mensen neersteken op een station) en waar financieel ook wat valt te halen, vooral te beboeten. Van gevangenisstraf wordt niemand beter, ook een bankdirecteur niet.

De maatschappij wordt steeds wraakzuchtiger, vooral in zaken die door de media uitvoerig worden belicht. Maar Hoekstra moet doen wat financieel het verstandigst is ze helemaal financieel uitkleden.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.