Wat gaan we merken van de fusie tussen Delhaize en Ahold?

Het is definitief: supermarktketens Ahold en Delhaize gaan fuseren. Daarmee wordt het fusiebedrijf, goed voor ruim 6.500 winkels, het vierde supermarktbedrijf van Europa. Wat betekent dat voor de klant, de concurrent, de topman en de leverancier? 'Binnen nu en tien jaar is Delhaize verdwenen.'

Albert Heijn in Rotterdam, vlak voor kerst vorig jaar. Beeld anp

De klant

Aan beide kanten van de grens zou klant wel eens de grootste spekkoper van deze fusie kunnen zijn, denkt Paul Moers, retaildeskundige en voormalig directielid bij Ahold. 'Beide partijen gaan veel van elkaar leren. Dat ten eerste. Online loopt Delhaize bijvoorbeeld mijlen ver achter op Ahold - een concern met het succesvolle Bol.com in de portefeuille. Andersom heeft Delhaize heel veel verstand van beleving in de winkels, waar Ahold weer veel van op kan steken. Zo zijn de winkels van Albert Heijn de laatste jaren wat koud en kil geworden en de warmte en het bourgondische van Delhaize kunnen ze prachtig in de winkels integreren. Dat zijn allemaal concrete zaken die de klant zal gaan merken.'

Maar er verandert op termijn waarschijnlijk nog iets belangrijks: de prijs. 'Voor de klant is het vooral gunstig dat deze nieuwe machtskolos vanwege schaalvoordelen beter zal kunnen inkopen dan wie dan ook', zegt Moers. Het gaat de laatste jaren immers om centen in supermarktland. En wie groter kan inkopen, kan lagere inkoopprijzen bedingen.

Meer nog dan de Nederlandse klant, zal vooral de Belg van dat schaalvoordeel profiteren, zegt de Belgische supermarktkenner Jorg Snoeck. 'In België zijn boodschappen duurder dan in Nederland. Nu al wordt Albert Heijn in België gezien als goedkoop, terwijl ze dezelfde prijzen hanteren als in Nederland.'

Beeld anp

De leverancier

Ook in supermarktland heeft elk voordeel zijn nadeel. Een gunstige prijs voor de klant betekent namelijk een ongunstige prijs voor de leverancier.

En juist die groep stond al niet bijster sterk tegenover de kolos die Ahold al was voor deze fusie. In 2012 deelde Albert Heijn zijn leveranciers bijvoorbeeld mee dat het 2 procentpunt minder ging betalen. Doe er mee wat u wilt, was tussen de regels door te lezen, maar als u niet akkoord gaat, verliest u schapruimte bij zo'n 850 supermarkten in Nederland.

Voor grote merken als Coca-Cola en Calvé zal zo'n dreigement minder hard aankomen - Albert Heijn kan niet zonder A-merken - maar voor producenten van kleinere huismerken of lokale paprika- en aardbeienkweker is zo'n opmerking van levensbelang.

Of in de woorden van de supermarktdeskundige Snoeck: 'De kans dat kleinere leveranciers na een fusie verder worden uitgeknepen, acht ik zeer reëel. Als een Belgische tomatenteler niet aan de grotere vraag kan voldoen, zoeken ze gewoon een ander, met als gevolg dat die tomatenteler wel eens om zou kunnen vallen.'

Natuurlijk brengt een fusie ook voordelen met zich mee: wie nu al pindakaas en waspoeder aan Albert Heijn levert, kan nu via Delhaize waarschijnlijk ook een groot aantal Belgen tot klant rekenen en vice versa. Maar, zo zeggen experts, leveranciers zullen vooral voelen dat de marges kleiner worden.

Een vestiging van Delhaize in Brussel. Beeld belga

Lees ook: Tussen België en Nederland gaapt een diepe kloof

Fusies tussen Nederlandse en Belgische bedrijven lopen lang niet altijd goed af. Albert Heijn en Delhaize zijn gewaarschuwd: alle clichés over de cultuurverschillen kloppen. (+)

De werknemer

Hoe zit het met die honderdduizenden vakkenvullers, caissières, managers en slagerijmedewerkers? Ook het antwoord op deze vraag hangt af vanaf welke kant van de grens je hem beantwoordt. Want, zo schreven de Belgische kranten al veelvuldig, het personeel van Delhaize wacht de precieze details bibberend af. Het bedrijf zit zelf nog middenin een reorganisatie waarbij in februari 1.800 banen werden geschrapt en loon werd ingeleverd. De vakbonden stemden daarmee in omdat de kostenbesparingen het bedrijf sterker zouden maken voor de toekomst, zei de Belgische vakbond LBC-NVK onlangs in De Gelderlander. 'Maar achteraf diende het blijkbaar vooral om de bruid op te poetsen voor het huwelijk met Ahold.'

De vrees voor nog meer bezuinigingen is niet ongegrond. De fusie moet jaarlijks 300 tot 700 miljoen euro aan besparingen opleveren, onder meer op aankoop, logistiek en administratie. Dat zal zeker in de Verenigde Staten gebeuren, waar de nieuwe kolos zo'n 60 procent van de omzet behaalt, maar waarschijnlijk ook in België, waar de personeelskosten beduidend hoger zijn dan in Nederland.

Voor de Nederlandse werknemers zal er niet zo heel veel veranderen, zegt Peter van der Put, bestuurder bij de Nederlandse FNV. 'Voor de mensen op de winkelvloer zie ik zeker geen consequenties. Dus je hebt het hooguit over logistiek en distributie, maar ook daar verwacht ik eigenlijk niet veel gevolgen.'

Een vestiging van Albert Heijn in het Belgische Brasschaat. Beeld anp

Belgisch kroonjuweel

Als geen ander belichaamt Delhaize, in 1867 opgericht door de broers Jules en Auguste Delhaize, de Bourgondische eetcultuur van België, schrijft correspondent Leen Vervaeke.

De concurrent

De Jumbo's, Aldi's en Lidl's van deze wereld krijgen er vanaf vandaag een nog grotere concurrent bij. Daar komt deze fusie in feite op neer. Beide bedrijven kunnen van elkaar profiteren op het gebied van kennis bij bijvoorbeeld online verkopen, en de prijzen kunnen dalen. 'Als Albert Heijn niets gedaan had, zou het de concurrentiestrijd op termijn wel eens verloren kunnen hebben', zegt Moers. 'Maar nu blijft Ahold Delhaize qua inkoopmacht opper- en oppermachtig. Ze versterken hiermee hun machtspositie op een ongekende manier. Op deze manier is de bestaanszekerheid verder gewaarborgd.'

Voor België geldt een soortgelijke situatie, zegt Jorg Snoeck, zij het dat de concurrenten iets andere namen hebben. 'Beide ketens hadden eigenlijk dezelfde strategie voor de fusie. Het zijn geen prijsvechters, maar zitten iets boven dat niveau. Dat zal nu veranderen. Ahold Delhaize zal voortaan een stuk korter op die goedkopere supers zitten, voor wie het dus een stuk moeilijker gaat worden.'

Moers verwacht overigens dat er op termijn, maar één formule overblijft vanwege de te behalen bezuinigingen op bijvoorbeeld reclames en huismerkproducten. Meer preciezer: Albert Heijn blijft over, de winkel die de Belgen al kennen en bovendien erg populair is in het zuiden. 'Niet dat de directie dat ooit hardop zal zeggen, want dan wek je de woede van de Belgen op, maar binnen nu en tien jaar is Delhaize verdwenen.'

Een Delhaize-supermarkt in Antwerpen. Beeld anp

De topman

Twee kapiteins op een schip is nooit ideaal, ook niet als de kapitein CEO heet en het schip een gigantisch supermarktconcern is. De vraag wie de topman wordt van het nieuwe concern - Dick Boer of de eveneens Nederlandse Frans Muller van Delhaize - zal de afgelopen weken dan ook ongetwijfeld onderwerp van gesprek zijn geweest. Omdat Ahold veel groter is, was het lang de verwachting dat Boer ook het nieuwe concern zou gaan leiden. Alleen, zo was de vraag, wat wordt het wisselgeld? Komt het hoofdkantoor van het nieuwe bedrijf in Brussel te staan in plaats van Zaandam? Mag Delhaize de financieel directeur leveren? Of de president-commissaris? Of allebei? En, ook niet onbelangrijk: wat wordt de nieuwe naam?

De naam, om die laatste vraag te beantwoorden, wordt weinig inventief Ahold Delhaize. Verder laat het bedrijf weten dat Boer inderdaad de topman van de nieuw te vormen supermarktgigant wordt en dat Ahold bovendien de nieuwe financieel directeur mag leveren. De 'fusie tussen gelijken' komt in cijfers hierop neer: Ahold krijgt 60 procent van het nieuwe concern in handen, Delhaize 40 procent.
Als wisselgeld zou Muller verantwoordelijk worden voor de integratie van beide bedrijven en komt ook de voorzitter van de Raad van Commissarissen van over de grens. Waar het hoofdkantoor komt, is vooralsnog onduidelijk.

Frans Muller, topman van de Delhaize-groep. Beeld anp

Drukke vergadertafel

Het samengaan van Ahold met Delhaize gaat op het het niveau van bestuurders en commissarissen voor veranderingen zorgen. Zo wordt bijvoorbeeld de vergadertafel van de raad van commissarissen erg druk bezet. Maar liefst 14 personen krijgen een plek in het toezichthoudende orgaan van het gecombineerde bedrijf. Zeven zijn er afkomstig van Ahold, de andere helft van Delhaize. President-commissaris van Delhaize Mats Jansson wordt voorzitter van de raad, terwijl Jan Hommen en Jacques de Vaucleroy de rol van vice-voorzitter zullen krijgen. Jansson en zijn evenknie Hommen van Ahold vormen het zogenoemde presidium van de raad.

De aandeelhouder

Een fusie als deze is gunstig voor de aandeelhouder van zowel Ahold als Delhaize, zegt analist Gerard Rijk van SNS Securities. 'De ene aandeelhouder gaat natuurlijk anders de fusie in dan de andere aandeelhouder. En je kunt discussiëren over wie er het meest op vooruit gaat', zegt hij. 'Maar voor beiden is het in principe goed nieuws.'

'De aandeelhouder van Delhaize bezit op dit moment een bedrijf met een zeer zwakke positie op de Belgische markt, en eigenlijk ook op markten als Griekenland en de Verenigde Staten, waar Delhaize ook actief is. Zij zullen dus blij zijn dat ze worden gecombineerd met een club die de zaken relatief goed onder controle heeft.

Voor Ahold-aandeelhouders, zo zegt Rijk, is het iets spannender. 'Het is voor hen een beetje de vraag in hoeverre ze hun groei inruilen voor een pakket vol Belgische problemen.' Toch zal het ook voor hen zal het gunstig uitpakken, denkt Rijk, want Ahold zal uiteindelijk sterker uit de fusie komen. 'De bedrijven kunnen van elkaar leren en dat scheelt geld. Ze kunnen hier en daar lokale posities versterken, hun online takken beter benutten, noem maar op. Allemaal kostenbesparingen die zich zullen vertalen naar een hogere koers.'

Het is overigens niet zo dat de koersen op korte termijn spectaculair zullen stijgen, met wat pieken en dalen daargelaten. Dat is namelijk al gebeurd in aanloop naar vandaag. Zo steeg het Ahold-aandeel op de dag dat de fusieplannen uitlekte met 5 procent en dat van Delhaize zelfs met 14 procent.

Ahold-topman Dick Boer en voorzitter van de Raad van Commissarissen Jan Hommen tijdens een aandeelhoudersvergadering. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden