ColumnPeter de Waard

Wat de Chinezen in Sihanoukville doen, is niet veelslechter dan Amerikanen en Europeanen eerder deden

null Beeld

‘Als je geen dromen hebt, ga je niet naar Xi Gang’, zo werd zondagavond op NPO 2 gezongen. Terwijl 3 miljoen Nederlanders keken hoe in Heel Holland Bakt van brooddeeg de Waterpoort van Sneek en de Toren van Pisa werden geconstrueerd, kon op een ander net worden gezien hoe Chinezen de Cambodjaanse haven- en toeristenstad Sihanoukville in adembenemend tempo met hun betonnen constructies volzetten.

De stad, in het Chinees Xi Gang geheten, was overspoeld door Chinese investeerders en werknemers die allemaal droomden van onmetelijke rijkdom. Daaronder vielen bouwvakkers die vier keer zo hard zouden werken als de Cambodjanen zelf, meisjes die in clubs met rijke Chinezen moeten meedrinken – en mogelijk ook andere diensten verlenen – en middenstanders die op de winkelpui al hun waren in Chinese karakters aanprijzen in plaats van de Cambodjaanse taal Khmer.

Fotograaf en documentairemaker Ruben Terlou rookte ook nog een bolknak met een zekere ‘mijnheer Lan’, die vroeger ergens in de bergen van China in een lekkend krot woonde en op blote voeten liep. Nu dronk hij cognac uit flessen van 6.000 dollar per stuk.

De Chinezen zijn de nieuwe wereldveroveraars. De opbrengsten van de enorme handelsoverschotten worden nu gestoken in de overnames van buitenlandse bedrijven wereldwijd, mijnen en agrarisch land. Sinds de aankondiging van de Nieuwe Zijderoute door president Xi in 2013 is de angst voor de Chinese export- en investeringswoede enorm toegenomen.

Veel goeds brengt dat niet, zo lijkt de serie (Terlou is ook in Kenia, Madagascar en Servië) te willen aantonen. De Chinezen buiten de lokale bevolking niet alleen uit, maar dringen ze ook de Chinese taal en cultuur op. En daarnaast zijn er de verwoestende effecten op het milieu. Sihanoukville, ooit een eldorado voor backpackers, is een vieze stad geworden.

Het Chinese imperialisme is niet zoveel anders dan het Europese imperialisme van de 16de tot en met 19de eeuw of het Amerikaanse imperialisme van de 20ste, waarmee de volkeren in Afrika, Azië en Latijns-Amerika het christendom, de Engelse en Spaanse taal, Coca-Cola, McDonald’s, Dallas, de bh en de stropdas werd opgelegd.

Zonder meer hebben de Chinezen met leningen en investeringen in nieuwe infrastructuur, fabrieken en landbouwgronden een enorme impuls gegeven. En zij vulden het gat dat ontstond toen westerse landen hun ontwikkelingssteun drastisch terugschroefden. Tussen 2016 zijn de uitstaande leningen van China aan wat vroeger de Derde Wereld heette gestegen van 1,6 biljoen tot 5,6 biljoen dollar. Van de 815 miljard dollar die China sinds 2005 direct heeft geïnvesteerd in buitenlandse bouwprojecten ging 84 procent naar de Derde Wereld. En dat heeft niet geleid tot een reeks van Chinese satellietstaten, zoals de westerse landen deden in hun tijd van kolonialisme.

Na de European en American dream is het vreemd China een eigen droom te misgunnen. Wij dromen nu weg bij de taartbakkers.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden