Wat betekent de flexibele AOW-leeftijd?

De FNV wil dat de AOW-leeftijd flexibel wordt, zodat mensen eerder met pensioen kunnen dan op hun 67ste of 71ste. Dat kan dan al - met kortingen - vanaf 63 jaar. Vijf vragen over het voorstel van de FNV.

Brandweermannen in een protestmars onderweg naar het stadhuis in Rotterdam, uit onvrede over pensioenafspraken.Beeld anp

Wat wil de FNV?

De AOW-leeftijd stijgt vanaf 2021, als hij 67 jaar is, elk jaar mee met de levensverwachting. De FNV vindt dat dit te snel gaat. Vooral mensen met zware beroepen zijn volgens de bond niet in staat door te werken tot hun 67ste of 71ste. Daarom bepleit de bond een langzamere verhoging: als de levensverwachting met een jaar stijgt, zou de AOW-leeftijd maar met een half jaar moeten stijgen. Daarnaast wil de FNV de ingangsdatum van de AOW flexibel maken. Iedereen kan dan maximaal vier jaar eerder stoppen dan de officiële AOW-leeftijd. Alleen werknemers en zelfstandigen kunnen hiervoor kiezen, uitkeringsgerechtigden en niet-werkenden niet. Maar: hoe later de ingangsdatum, hoe hoger de AOW-uitkering. Minimuminkomens worden in de FNV-plannen 4 procent gekort op de AOW-uitkering voor elk jaar dat ze die eerder ontvangen. Hogere inkomens, vanaf modaal, moeten 6 procent inleveren voor elk extra AOW-jaar.

Waarom wil de FNV dit?

Volgens de FNV zijn twee groepen het slachtoffer van een steeds maar oplopende AOW-leeftijd. In de eerste plaats de groep die weinig verdient. Mensen met een laag inkomen gaan gemiddeld het vroegste dood. Zij profiteren daarom korter van een AOW-uitkering dan hoogopgeleiden. In de tweede plaats voorziet de vakbond problemen voor de groep arbeiders die zwaar lichamelijk of gevaarlijk werk doen. Het lukt deze groep niet tot op hoge leeftijd door te werken. Vandaar dat de FNV deze werknemers de mogelijkheid wil bieden de ingangsdatum te vervroegen naar 63-jarige leeftijd.

Maar is dat niet veel te duur?

Het plan van de FNV wordt gefinancierd uit de belastinginkomsten. Het voorstel is dus nivellerend, want mensen met een hoog inkomen betalen meer belasting dan mensen met een laag inkomen. De FNV stelt bovendien voor om degenen die hun AOW vroegtijdig opnemen, minder inkomstenbelasting te laten betalen dan hun nog werkende leeftijdgenoten. Dit moet het financiële nadeel van eerder stoppen met werken (lagere AOW en lager aanvullend pensioen) deels compenseren. Dat inkomensverlies wil de FNV nog verder 'dempen' door alle werkenden tussen de 60 en 65 jaar een 'doorwerkbonus' van 2.000 euro per jaar te geven, eveneens te financieren uit de schatkist. Dat geld kunnen de vroege stoppers opzij zetten om de korting op hun AOW te compenseren als ze eerder stoppen met werken.

Dit idee is toch al vaker geopperd?

Het idee van een flexibele AOW komt om de zoveel tijd terug. Het plan de AOW-leeftijd te laten afhangen van de zwaarte van een beroep heeft het namelijk nooit gehaald. De FNV was hier eerder voorstander van, maar nu niet meer. Dit omdat het niet mogelijk is tot een eenduidige definitie van 'zware beroepen' te komen. Stratenmakers hebben het zwaar, maar leraren soms ook, evenals verpleegkundigen. Daarom zoekt de FNV zijn heil nu in een flexibele ingangsdatum.

Waarom is er dan nog geen flexibele pensioendatum?

De fracties in de Tweede Kamer zien ook veel nadelen. Veel linkse partijen voelen meer voor een generieke verlaging van de AOW-leeftijd. Een partij als de VVD is tegen vanwege het nivellerende effect van de maatregel en heeft twijfels over de uitvoerbaarheid. Flexibilisering maakt de AOW namelijk ingewikkelder en duurder.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden