nieuws beursdebuut

Wat betekent de bestorming van de Nederlandse beurs door de techreus Prosus?

Dinsdag bestond het nog niet, woensdag was technologieconcern Prosus ineens het op twee na grootste bedrijf aan de Amsterdamse aandelenbeurs. Enkel Shell en Unilever zijn groter. Direct na de beursgang schoot de koers van het bedrijf 31 procent omhoog. Waar komt deze onbekende kolos met een Nederlandse directeur ineens vandaan en wat heeft hij in Amsterdam te zoeken?

De Amsterdamse aandelenbeurs. Beeld ANP

Echt nieuw kun je Prosus niet noemen: het is een afsplitsing van een andere reus, het Zuid-Afrikaanse Naspers. Dit is dan ook geen beursgang waarbij nieuwe aandelen in de verkoop gaan, in feite worden ze slechts onder een nieuwe naam overgezet van de aandelenbeurs in Johannesburg naar het Damrak. 

Naspers is een enorm mediaconglomeraat dat in Zuid-Afrika onder meer kranten, tijdschriften en internetwinkels bezit. Het bestaat al sinds 1915, toen de Zuid-Afrikaanse krantenuitgever De Nasionale Pers werd opgericht. Die naam werd later afgekort tot Naspers. Hiernaast stak het bedrijf de afgelopen jaren miljarden euro’s in een zwik internetdiensten, van voedselbezorgplatforms tot gezondheidsapps.

Het concern werd zo gigantisch, dat het eigenhandig een kwart van de waarde van de complete Zuid-Afrikaanse beurs vertegenwoordigde. Het is die grootte die het bedrijf tot de afsplitsing dwong, zegt een woordvoerder. Veel investeringsfondsen zijn gebonden aan regels over het spreiden van hun geld, ze mogen niet te veel op één bedrijf zetten. Hierdoor bleef de hoeveelheid investeringen die binnenkwamen achter bij de groei.

Een belangrijk deel van die groei dankt Naspers aan een beslissing uit 2001 om te investeren in een Chinees bedrijfje met de naam Tencent, waarvan Naspers hoofdaandeelhouder werd. Dat ooit bescheiden Tencent is inmiddels na Google, Amazon en eBay het grootste internetbedrijf ter wereld. Zo omvat het de grootste videogametak op aarde en bezit het WeChat, een sociaal medium met meer dan een miljard gebruikers, voornamelijk uit China. Het waardevolste bezit van afsplitsing Prosus is nog altijd het belang in Tencent (31 procent van alle aandelen van het Chinese bedrijf, met een waarde van meer dan 100 miljard dollar). 

Geldschieter

Bij de keuze voor Nederland hielp het volgens een woordvoerder van het bedrijf dat Naspers al een kantoor had in Nederland. De algemeen directeur, Bob van Dijk (voorheen Marktplaats en eBay), is zelfs een Nederlander. Daarmee is een van de belangrijkste geldschieters ter wereld voor nieuwe internetdiensten ineens een beetje Nederlands – al blijft het voor driekwart in handen van het Zuid-Afrikaanse Naspers. 

Of het nagelnieuwe concern op eigen bodem dan ook de Nederlandse techindustrie een kapitaalinjectie komt geven? ‘Absoluut niet’, zegt de woordvoerder. ‘Deze keuze heeft geen invloed op onze investeringsplannen. We investeren vooral in opkomende economieën.’

De spectaculaire beursgang heeft daarmee vooral impact op beleggers. Toch kan die ook positieve effecten hebben voor Nederland als geheel. Dat zegt René van Vlerken, bestuurslid van beursmaatschappij Euronext Amsterdam. De beursnotering van zo’n belangrijk techbedrijf in Nederland trekt de aandacht van nieuwe internationale investeerders, legt hij uit. Die komen zo ook kleinere beursgenoteerde bedrijven van eigen bodem sneller tegen, hoopt hij.

Jos Versteeg, beursanalist bij InsingerGilissen, ziet de toekomst van Prosus op de beurs zonnig in. ‘Bijna al hun waarde halen ze uit hun belang in Tencent. In zekere zin gaat er een Chinees bedrijf naar de beurs. En over Tencent ben ik enthousiast: hun videogametak groeit en ook WeChat laat nog veel ruimte voor groei zien.’

Dat het ‘nieuwe’ bedrijf niet zo invloedrijk is als bijvoorbeeld Facebook of Alphabet, het moederbedrijf van Google, komt omdat het concern vooral in opkomende markten zit, aldus Versteeg. Dat terwijl bijvoorbeeld Alphabet met Google een gevestigde partij is in de advertentiemarkt. Toch is de kans klein dat Prosus over een paar jaar een veelgehoorde naam is: het is uiteindelijk een bedrijf dat vooral op de achtergrond aan financiële touwtjes trekt in de techwereld.

Een greep uit de bedrijven waarin Prosus investeert

Tencent (opgericht in 1998) is het op drie na grootste internetbedrijf ter wereld. Mede dankzij het vooral in China veelgebruikte sociale medium WeChat, dat tevens de mogelijkheid biedt om bestellingen te betalen. Belang Prosus: 31 procent.

Swiggy (opgericht in 2014) is de grootste online bestel- en bezorgdienst voor voedsel van India. Delivery Hero (opgericht in 2011) is een soortgelijk bezorgbedrijf dat internationaal opereert, onder meer in Europa. Belang Prosus: respectievelijk 39 procent en 22 procent.

Mail.RU (opgericht in 1998) is een van de meestgebruikte internetdiensten van Rusland. Het beheert onder meer Russische sociale netwerken, games, cloudopslag en chatfuncties. Belang Prosus: 28 procent.

PayU (opgericht in 2002) zorgt voor veilig betalingsverkeer vanuit websites en apps in achttien landen –Nederland valt hier niet onder, al staat het hoofdkwartier in Hoofddorp. Belang Prosus: 99 procent.

Waar interessante en spraakmakende verhalen online en in de krant ophouden, gaat het Volkskrantgeluid verder. Wat is een zwart gat precies? En hoe gaat het eraan toe in tbs-klinieken? Onze verhalenmakers leggen het uit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden