Wal-Mart moet zich fatsoenlijk gedragen, zegt Maryland

Een nieuwe, omstreden wet in de VS verplicht het winkelbedrijf Wal-Mart meer te besteden aan de ziektekostenverzekering van werknemers...

De Democraten zeiden dat het geen ‘Wal-Mart-wet’ was. Volgens vakbondsleiders moest het niet worden gezien als de zoveelste frontale aanval op het enorme winkelbedrijf.

Maar de omstreden wetgeving die de Amerikaanse staat Maryland eind vorige week invoerde, trof maar één onderneming: Wal-Mart. De wet verplicht bedrijven met meer dan tienduizend werknemers ten minste 8 procent van hun loonkosten te besteden aan ziektekostenverzekeringen. En het enige bedrijf van die omvang dat momenteel niet aan deze norm voldoet heet Wal-Mart.

Het jarenlange proces van politiek debat en intense lobby werd nauwlettend gevolgd in de hele VS, omdat gelijksoortige regelgeving wordt overwogen in dertig andere staten. Het aannemen van de wet was een overwinning voor de criticasters van Wal-Mart, en vooral voor de vakbonden die zich concentreren op betaalbare zorg voor de werknemers. De winst smaakte des te zoeter omdat Wal-Mart al jaren alles doet om de bonden buiten de deur te houden.

Overheidsbemoeienis met het bedrijfsleven is geen Amerikaanse traditie. Regulering is doorgaans mild van aard, de vrijheid van ondernemers groot. Daarom was het plan van Maryland een doorn in het oog van bedrijven en de Republikeinen, die zichzelf als ‘pro-business’ beschouwen.

Beide huizen van het parlement in de staat zijn echter in handen van de Democraten. Hen zat het juist dwars dat Wal-Mart, met 17 duizend werknemers en 53 winkels een van de grootste werkgevers in Maryland, te weinig deed voor de eigen mensen. De onderneming protesteerde, lobbyde en begon alvast te werken aan een eigen plan om werknemers meer te bieden op zorggebied, met een ziektekostenpolis voor slechts 11 dollar per maand.

Vorig jaar werd de wet getroffen door een veto van de Republikeinse gouverneur, die onverdroten de kant van Wal-Mart koos. Vervolgens ging de campagne vóór de wet in de hoogste versnelling en stemde de benodigde meerderheid het veto weg.

‘Dit is geen Wal-Mart-wet, het is een Medicaid-wet’, zei de Democratische voksvertegenwoordiger Gloria Lawlah. ‘Deze wet zegt tegen conglomeraten: dump de werkenemers die je weigert te verzekeren niet in het Medicaid-systeem.’

Medicaid is een soort ziekenfonds met een minimale dekking van de overheid. Van de 300 miljoen Amerikanen hebben er zeker 45 miljoen geen zorgverzekering. Veel Democraten en vakbondsmensen vinden dat dit probleem in eerste instantie in het zakenleven moet worden aangepakt. De kritiek op Wal-Mart heeft zich de laatste tijd toegespitst op een weinig flatteus feit: minder dan de helft van de werknemers is ‘binnenshuis’ verzekerd. Zo komen velen bij Medicaid terecht. De succesvolle onderneming bespaart dus kosten die vervolgens bij de belastingbetaler terechtkomen.

Het heen-en-weer gaat door. Wal-Mart spant wellicht een rechtszaak aan. Een nieuw distributiecentrum in Maryland, waar duizend arbeidsplaatsen zouden komen, wordt heroverwogen.

Het was een ‘wraak-wet’ zei de Republikein E.J. Pipkin. ‘Dit ging niet om gezondheidszorg.’ De Democrate Anne Healey: ‘We willen dat de gigant zich gedraagt.’ Het is volgens analisten en Wal-Mart zelf denkbaar dat de activiteiten in Maryland worden verminderd, in reactie op de wet. Dat zou een economische aderlating zijn, en dat kan onmogelijk het ‘zich gedragen’ zijn dat wordt bedoeld, vonden Republikeinen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden