Rubriek de kwestie

Wacht Nederland echt weer een loongolf?

Peter de Waard.

Voor de poorten van de hel weggesleept’ en ‘een van de betere loonakkoorden’, riepen FNV-bestuurders afgelopen weken. Ineens klinken er percentages van loonstijgingen die doen denken aan de tijden van Arie Groenevelt en de gestaalde kaders: 7 procent voor de 120 duizend rijksambtenaren en 7,5 procent voor de 12 duizend mensen in het streekvervoer  vrijwel allemaal buschauffeurs.

En woensdag legde verzekeraar Aegon zich vast op een loonsverhoging van 4,5 procent voor de 3.500 werknemers in Nederland, terwijl de verzekeringssector geen goudmijn meer is, zoals in de jaren tachtig en negentig. Aegon is ook bereid als eerste te onderzoeken of vrouwen in dezelfde functie worden onderbetaald. Van dat onderzoek zijn weliswaar geen wonderen te verwachten. Maar mocht er iets uitkomen dan kunnen de vrouwen er mogelijk nog iets bij krijgen. Niet verwacht mag worden dat als er ongerechtvaardige verschillen zijn, mannen gaan inleveren.

Er valt blijkbaar weer iets te halen. Of de werkgevers  met de overheid voorop  doen eindelijk waar IMF, De Nederlandsche Bank en de Oeso al zo lang op hameren: een deel van de stijgende welvaart doorgeven aan de werknemers.

Nu kan op de percentages wel iets worden afgedongen. De verhogingen voor de rijksambtenaren en buschauffeurs zijn uitgesmeerd over 2,5 jaar. En het is lang niet overal bal. De 170 duizend werknemers in de detailhandel  een cao zonder handtekening van de FNV  hebben per 1 juli maar 1,03 procent extra gekregen en zijn daarna afhankelijk van de stijging van het minimumloon. Nu hebben nogal wat winkelbedrijven het moeilijk. Maar in de grootmetaal  denk aan bedrijven als VDL   gaat het goed, maar is er grote arbeidsonrust omdat de werkgevers niet ingaan op een looneis van 3,5 procent.

Een loongolf is een groot woord, en een loonexplosie is heel ver weg. In juni zei de FNV op basis van 105 afgesloten cao’s dat de lonen dit jaar gemiddeld met 2,41 procent stijgen. En met de rijksambtenaren en de buschauffeurs zou de stijging zelfs boven de 2,5 procent uitkomen. Dat is tenminste hoger dan de inflatie van 1,7 procent. Maar het blijft onder de economische groei die dit jaar wordt geschat op 2,9 procent. Van de welvaartsgroei profiteert de factor kapitaal nog altijd het meest.

In 2017 groeide de economie 3,2 procent en was de loongroei 1,7 procent. Dat verschil is nu teruggebracht tot 0,4 procentpunt en misschien wordt het nog iets minder als de stakingen in de grootmetaal en andere sectoren vruchten afwerpen. Volgens prognoses zouden in 2019 de lonen (3,9 procent) voor het eerst sneller stijgen dan de groei (2,5 procent). Maar de werknemers hebben nog een lange inhaalrace voor de boeg. Sinds 2013 is de arbeidsinkomensquote gedaald van 78 naar 73 cent. Van elke extra verdiende euro gaat zelfs nu nog een groter deel naar de factor kapitaal.

Arie Groenevelt heeft veel reden om zich in zijn graf om te draaien.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.