Column Peter de Waard

Waarvoor zijn er nieuwe 100- en 200-eurobiljetten nodig?

Een biljet van 200 of 100 euro zullen veel Nederlanders in jaren niet hebben gezien. De flappentap spuwt als hoogste denominatie een biljet van 50euro uit en dat wordt per dag al onhandiger. ‘Daar hebben we niet van terug’, klinkt het steeds vaker in winkels of horecazaken.

Eigenlijk wordt het tijd dat een geldautomaat drie briefjes van 20en één van 10 euro geeft als er 70euro wordt gepind, in plaats van de gebruikelijke combinatie van een biljet van 50 en een van 20 euro. Maar banken doen dat niet graag, omdat de geldautomaat dan twee keer zo snel leeg is. Er worden ook geen biljetten van 5 euro in gedaan, omdat banken willen voorkomen dat klanten die 100 euro willen opnemen 20 vijfjes in plaats van 5twintigjes pinnen.

Niettemin presenteerde de ECB deze week nieuwe ‘verbeterde’ biljetten van 100 en 200 euro – een nog hogere denominatie. In Nederland maken bijna alle benzinestations met een sticker op de pomp duidelijk ‘dat ze die niet accepteren’. Het is zelfs hoogst verdacht zo’n grote coupure op de toonbank te leggen.

Er zou veel voor te zeggen zijn na het 500-eurobankbiljet – dat twee jaar geleden uit roulatie werd genomen omdat criminelen er gek op zijn – ook die van 100 en 200 euro te schrappen. Het is een logische stap in de weg naar de cashloze samenleving die door de grote vlucht van elektronisch betalen – pin of contactloos – niet ver weg meer lijkt. De lancering van de biljetten is ook nog eens erg omslachtig omdat een miljoen geldautomaten zullen moeten worden aangepast.

Maar de ECB lijkt bijna bang dat het eigen bestaansrecht in gevaar komt als die twee coupures ook uit de roulatie worden genomen. De bank maakt reclame voor haar biljetten als Nike voor zijn nieuwe sneakerscollectie. Het is boter bij de vis zonder technische infrastructuur en zonder derde partij, aldus de ECB. Bankpapier heeft ook een belangrijke opvoedende waarde voor kinderen (die leren er beter de waarde van het geld mee kennen) en is essentieel voor kwetsbare groepen als ouderen en minderheden die geen bankpas hebben.

Het briefje van 100 euro is op dit moment na dat van 50 euro zelfs het meest gebruikte bankbiljet in de eurozone. Er zijn er 2,7 miljard in circulatie met een waarde van 272 miljard euro. Dat is 23 procent van de van de totale chartale geldhoeveelheid in de eurozone.

Dit jaar groeit het aantal uitstaande eurobiljetten met 4,5 procent (meer dan de economische groei en inflatie samen) en dat van 100 euro zelfs met 7,3 procent. Honderdjes nemen een steeds groter deel van de chartale geldhoeveelheid in. De ECB wijst op de VS waar 100 dollarbiljetten goed zijn voor 80 procent van de geldhoeveelheid.

Het lijkt onwaarschijnlijk dat alleen kinderen en kwetsbare groepen de 2,7 miljard biljetten van 100euro in de portemonnee hebben. Er zullen ook spaarders zijn die met een rente van 0 procent een deel onder het matras hebben liggen.

Wit of zwart zijn ze daar onzichtbaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden