ColumnPeter de Waard

Waarom wordt in acute woningcrisis het tweede huis niet aangepakt?

null Beeld

Nederland telt nu bijna 8 miljoen woningen. Ook telt het land 8 miljoen huishoudens. Er zou geen woningtekort moeten zijn. Maar er zijn nog altijd 330 duizend woningen te weinig, waardoor de huizenprijzen als een gek stijgen en starters op de woningmarkt geen kans hebben. Elke maatregel die tot nu toe wordt genomen om iets aan het probleem te doen, zoals de vrijstelling van de overdrachtsbelasting tot 35 jaar of het uitsluiten van de studieschuld bij de hypotheekberekening, pakt averechts uit. Het leidt alleen tot een nog sterkere huizenprijsstijging.

Eén maatregel daartegen is een taboe: een verbod op het tweede huis. Niemand weet hoeveel Nederlanders een tweede huis hebben. De beste schattingen komen uit op 1 op de 20 huishoudens. Dat betekent dat Nederlanders inmiddels 400 duizend tweede huizen hebben. En dat aantal stijgt razendsnel. Oorzaken zijn de lage rente en de geldopeenstapeling bij vorige generaties die die goed hebben geboerd op de huidige huizenmarkt en soms ook op de aandelenmarkt. Een tweede huis is geen prerogatief meer van de rijken, maar ook bereikbaar voor de middenklassen. Niet voor niets is een heel deel van de televisieprogramma’s gebaseerd op de dromen van mensen over een idyllisch plekje waar het gezin op feestdagen bij elkaar kan kruipen en waar kinderen of kleinkinderen een weekeinde zelfstandig kunnen verblijven. En sinds corona is dat vaker in Nederland dan in het buitenland.

Vorig jaar steeg alleen al de verkoop van recreatiewoningen op Nederlandse parken met 20 procent. In totaal zijn er al 130 duizend recreatiewoningen op 1.500 parken tegen 95 duizend in 2005. Ook daalt de leeftijd van tweedehuizenkopers, aldus Second Home. Zelfs veel veertigers met kinderen kopen al vakantiehuisjes. Bouwlocaties voor eerste woningen zijn moeilijk te vinden, maar parken met tweede woningen worden zo uit de grond gestampt.

Dat is vreemd. Een eerste woning zou een primaire levensbehoefte – het recht op onderdak – kunnen worden genoemd. Een Kipcaravan of een bungalowtent mag een secundaire behoefte worden genoemd. Een tweede huis is geen tertiaire behoefte, maar een exorbitante uitwas. En een lucratieve investering. Ook de prijzen van tweede huizen, inclusief recreatiewoningen, zijn al vele malen over de kop gegaan.

Bijna zestig jaar geleden werd in Nederland, dat toen 11,7 miljoen inwoners telde, de drie miljoenste woning opgeleverd. Hiermee was de naoorlogse woningnood opgelost, zo werd geroepen. Nu heeft Nederland 8 miljoen woningen voor 17,4 miljoen inwoners en moeten er nog 1 miljoen bijkomen. Blijkbaar is het bijbouwen van huizen dweilen met de kraan open. Deels komt dat door de gezinsverdunning. Maar ook de opmars van kopers van tweede huizen maakt het tekort nijpender.

Misschien is hier iets aan te doen. Anders zal een land met 18 miljoen inwoners direct 36 miljoen woningen nodig hebben.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden