Waarom willen de Belgen PostNL zo graag hebben?

Het Belgische postbedrijf Bpost doet een nieuwe poging zijn Nederlandse branchegenoot PostNL over te nemen. Er ligt een bod van 2,5 miljard euro, ruim 10 procent meer dan een eerder bod van Bpost in mei. Waarom willen de Belgen PostNL zo graag hebben?

Bezorging van pakketten post bij PostNL. Beeld anp

Onder posterijen is het eten of gegeten worden.

Alle post- en pakketbedrijven in Europa kijken naar uitbreiding door het opkopen van concurrenten of samenwerking. Deutsche Post DHL, dat wereldmarktleider wil worden, is een van de meest hongerige partijen. Onlangs werd bekend dat het bedrijf in Groot-Brittannië UK Mail overneemt. Voor PostNL werd onlangs de Britse marktleider Royal Mail al genoemd als mogelijke koper.

'In het licht van de huidige trend van consolidatie in Europa' noemt Bpost de combinatie met PostNL 'strategisch overtuigender dan ooit'. Een Nederlands-Belgische combinatie zou het vierde postbedrijf van Europa opleveren, met een omzet van meer dan 6 miljard euro en meer dan 28 miljoen potentiële klanten in Nederland en België.

Bpost doet nog weinig over de grens. PostNL is al actief in Duitsland, Luxemburg, Italië en Groot-Brittannië. Toen een paar dagen geleden bekend werd dat Bpost een bod wilde uitbrengen waren de Nederlanders 'onaangenaam verrast'. PostNL heeft voorlopig 'vertrouwen in onze zelfstandige strategie.'

Bpost kan wat leren van PostNL

In Nederland worden veel meer pakjes bezorgd dan in België, waar het internetwinkelen nog maar net op gang is gekomen. PostNL, een beursgenoteerde bedrijf, opereert met succes op een geliberaliseerde en zeer competitieve markt. Kostenreductie en verkorting van de levertijd zijn essentieel. Concurrenten moet het leven zuur worden gemaakt met experimenten rond 'same day delivery' en avondlevering.

Bpost is nog een echt postbedrijf, met meer dan 600 postkantoren. Het bedrijf verdient nog veel geld aan het bezorgen van brieven. Alhoewel de omzet van Bpost lager is dan die van PostNL, maakt de onderneming wel meer winst. Dat verdienmodel staat onder druk, nu de brievenmarkt ook in België snel krimpt. Tegelijkertijd groeit ook in België de pakketbezorging nu hard. Voor het maken van die inhaalslag is PostNL een uitstekende partner.

Een wagen van PostNL. Beeld belga

Bpost kan ontsnappen aan hoofdaandeelhouder de Belgische staat

De Belgische staat is nu nog de belangrijkste aandeelhouder van Bpost, met iets meer dan 50 procent van de eigendom. Als de overname van PostNL zou doorgaan, zou dat belang verwateren tot 40 procent. De aandeelhouders van PostNL, die voor de helft zouden worden betaald in stukken Bpost, zouden 21 procent van de aandelen in de nieuwe onderneming bezitten.

PostNL heeft zijn wortels in de Nederlandse PTT, maar de Nederlandse overheid heeft geen belang meer in het bedrijf. De grote aandeelhouders van vandaag zijn investeringsfondsen als Causeway, Fidelity en het vehikel van mediatycoon John de Mol. Na de privatisering volgden bij PostNL massaontslagen. PostNL laat de post tegenwoordig voornamelijk bezorgen door slecht betaalde deeltijdkrachten.

Onder Belgische vakbonden bestaat de vrees dat het Nederlandse bezuinigingsmes ook door Bpost zal worden getrokken. De socialistische vakbond ACOD eist nu al werkgaranties voor het personeel en behoud van arbeidsvoorwaarden. Voorman Jean-Pierre Nyns zegt tegen Belgische media dat de bond zich 'met hand en tand zal verzetten' tegen een privatisering van Bpost. 'Als het belang van de Belgische staat onder 50 procent zakt, valt Bpost niet meer onder de wet van de autonome overheidsbedrijven met alle gevolgen van dien.'

BPost is rijk

Op de balans van het Belgische postbedrijf staat 600 miljoen euro klaar om te investeren. Een overname van PostNL is in hun ogen een mooi doel om dat geld aan uit te geven. De Belgen hebben 5,65 euro over voor ieder aandeel PostNL. Van het gehele overnamebedrag van 2,5 miljard euro zou de helft contant worden betaald en de andere helft in aandelen Bpost. De aandeelhouders van PostNL krijgen dus geld en gezamenlijk een belang van 21 procent in het fusiebedrijf.

Waarschijnlijk heeft Bpost de ruimte om het bod nog verder te verhogen. In de persverklaring staat dat Bpost 'benadrukt dat er alleen een concreet bod zal volgen als de raad van bestuur en de raad van commissarissen akkoord gaan met het voorstel.'

Een bezorger van PostNL. Beeld anp

Bpost voorspelt 'een fusie van gelijken'

Ondanks de minderheidspositie van PostNL in de mogelijke nieuwe onderneming ziet Bpost de overname als 'een fusie van gelijken'. Er is al sprake van samenwerking. Zo heeft Bpost sinds 2010 een aantal Nederlandse postbodes in dienst in de grensgebieden en maakt PostNL gebruik van honderden ophaalpunten van Bpost. PostNL verdeelde vorig jaar al wekelijks meer dan 200 duizend pakjes in Vlaanderen. Binnen vijf jaar wil het bedrijf net zoveel pakjes in Wallonië bezorgen.

In Nederland kan PostNL zijn naam behouden, beloven de Belgen. Ook zal in Nederland een 'innovatiecentrum' worden gevestigd. Bpost verwacht dat de samenwerking zelfs extra banen zal creëren; 3.200 zelfs, gelijkelijk verdeeld over België en Nederland. Het Belgische postbedrijf stelt zich garant voor de pensioenrechten van werknemers van PostNL. De zwakte van het ondernemingspensioenfonds van PostNL werd eerder omschreven als obstakel voor een overname.

Postpakketten in een sorteercentrum van PostNL. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.