column peter de waard

Waarom wil niemand zich naakt bij Petrus melden?

Mensen zouden even uitgekleed voor de hemelpoort moeten staan als ze worden geboren.

Eigenlijk zou de erfbelasting best kunnen worden verhoogd naar 95 of zelfs 100 procent. Maar het maatschappelijke draagvlak daarvoor is in deze samenleving beperkt tot een trotskistische cel en een groepje dwarse economen.

Wat in het eigen leven wordt verdiend - niet alleen in het zweet des aanschijns maar ook door een toevalstreffer - moet naar de eigen kinderen of desnoods bij testament een zelfgekozen liefdadigheidsinstelling. Het moet alvast niet naar de fiscus.

Het pleidooi van Paul de Beer en zijn mede-economen voor een hogere erfbelasting, gisteren in deze krant, zal tegen dovemansoren zijn gericht. Er wordt al veel langer voor gepleit. Lans Bovenberg, Nederlands meest geciteerde econoom en predikant in de Pinkstergemeente, deed dat al in 2011. Hij zag er zelfs een win-winsituatie in.

AOW’ers zouden hun eigendommen, zoals hun huizen, verplicht moeten verkopen om te herinvesteren in nieuwe heupen en hartkleppen. Dat lost twee problemen op: de betaalbaarheid van de zorg en dewoningnood onder jongeren. Thomas Piketty gooide drie jaar later eveneens vergeefs de knuppel in het hoenderhok.

Hij rekende voor dat in 1910 de rijkste 1 procent van de wereld 18procent van al het geld had. De invoering van het algemeen kiesrecht, dat socialisten en christen-democraten een grotere stem gaf, leidde tot een meer egalitaire samenleving. Vooral in de naoorlogse jaren werd de erfbelasting in sommige landen verhoogd tot 80 of zelfs 90 procent. De Britse aristocratie raakte daardoor vrijwel al haar landgoederen kwijt. In 1980 had de rijkste 1 procent nog maar 8 procent van het vermogen. Maar sinds de neoliberale revolutie is het tij weer gekeerd en heeft 1 procent weer 18procent van al het vermogen. In de 19de eeuw werd gemiddeld 20 tot 25 procent van het bezit door vererving verkregen, tussen 1930 en 1980 was dat 5 procent, en nu is het weer 15 procent.

De rijkelandenclub Oeso concludeerde dit voorjaar dat het belastingsysteem steeds verder in het voordeel van de rijken is aangepast. Steeds meer landen schrappen de vermogensbelasting, steeds meer landen verlagen de erfbelasting.

De vermogenskloof wordt almaar groter.

Mensen met forse vermogens profiteren van de explosieve stijging van huizenprijzen en aandelenkoersen. Woningeigenaren worden ten opzichte van huurders ook bevoordeeld doordat de kosten van hypotheken van de belastingen kunnen worden afgetrokken. ‘Het is een zichzelf versterkend effect. Rijkdom leidt tot meer macht, wat leidt tot meer rijkdom’, aldus de Oeso.

Maar al deze rapporten - en dat zal ongetwijfeld ook gebeuren met het boek van De Beer c.s. - verdwijnen in een diepe lade.

Mensen willen zich nu eenmaal in vol ornaat bij Petrus melden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden