GeldvraagReinout van der Heijden

Waarom telt mijn oorspronkelijke studieschuld dubbel voor de hypotheek?

null Beeld ANP
Beeld ANP

U heeft een studieschuld van bijna 38 duizend euro waarvan 10.500 euro is afgelost. U moet het restant aflossen in ruim zeven jaar en dat kost u gemiddeld 300 euro per maand. Nu wilt u samen met uw vriend een huis kopen en kunt op grond van uw gezamenlijke inkomen 210 duizend euro lenen. Tenminste, als u geen studieschuld zou hebben. De hypotheekadviseur van de bank verlaagt de maximale hypotheek met twee keer de oorspronkelijke studieschuld van 38 duizend euro. U kunt feitelijk dus maar 134 duizend euro lenen. Dat roept vragen op. Waarom twee keer? En waarom gaat de bank uit van de oorspronkelijke schuld en niet van de huidige schuld?

Dat ‘twee keer de oorspronkelijke studieschuld’ is een ezelsbruggetje dat verhult hoe er echt wordt gerekend. De logica is als volgt: u mag een bepaald percentage van uw brutojaarinkomen uitgeven aan wonen. Met uw inkomen is dat 20 procent en dat betekent dat u per jaar 9.000 euro aan rente en aflossing van de hypotheek mag uitgeven. Per maand is dat 750 euro. Maar de bank trekt daar 300 euro van af, omdat u dat kwijt bent aan het aflossen van de studieschuld. U mag dus maar 450 euro betalen aan rente en aflossing en daar hoort een hypotheek van 134 duizend euro bij.

15 jaar

Een schuld uit het oude stelsel moet in vijftien jaar worden afgelost. Bij een schuld in het nieuwe leenstelsel is dat 35 jaar. Daarom telt die niet twee keer, maar eenmaal mee.

Hoeveel u moet aflossen, hangt af van de oorspronkelijke schuld. Daarom telt die twee keer mee. Een detail: u betaalt nu 270 euro per maand om de schuld af te lossen, omdat u te weinig inkomen heeft om de maximale aflossing te betalen. Als uw inkomen stijgt, gaat u meer aflossen. De komende jaren gemiddeld 300 euro. Als uw inkomen niet stijgt, wordt na zeven jaar de restschuld kwijtgescholden. De bank gaat ervan uit dat uw inkomen voldoende stijgt om de hele schuld af te lossen. Bij het vaststellen van de maximale hypotheek gaat de bank niet uit van een stijgend inkomen. Dat zou wishful thinking zijn. De bank houdt verder weinig rekening met het feit dat studieschulden speciale voorwaarden hebben. Zo kunt u gebruikmaken van jokerjaren en de aflossing maximaal vijf jaar lang stopzetten.

En nu de waaromvraag. De overheid legt de verantwoordelijkheid voor hypotheken niet bij de burger, maar bij de bank. Tegelijkertijd stelt de overheid voor de bank maximale leennormen vast, met behulp van het Nibud. Het is meestal onmogelijk om van die normen af te wijken. Papa overheid weet wat het beste is.

Wat doen jonge mensen als iets niet lukt of mag? Ze gaan liegen. Ze hebben zogenaamd geen studieschuld. Of ze vragen hun ouders om financiële hulp en verzwijgen voor de bank dat dit een lening is. Voor de duidelijkheid: ik raad dit soort trucs af. Mijn kinderen leer ik dat liegen tot problemen leidt.

Praktisch: door extra af te lossen op de studieschuld kunt u meer lenen. U kunt DUO dan vragen om een nieuwe berekening van uw maandlasten, waarmee een hypotheekverstrekker rekening kan houden. Verder helpt meer uren gaan werken ook.

Reinout van der Heijden is hoofdredacteur van de Geldgids. Zelf een vraag? Geldvraag@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden