Waarom steeds meer mensen naar een loopbaancoach gaan

Het aantal loopbaanadviseurs is de laatste jaren sterk toegenomen. Logisch, zegt coach Rozemarijn Dols. Mensen veranderen vaker van baan, al dan niet gedwongen, en zoeken steun.

Beeld Claudie De Cleen

Hoeveel Nederlanders weleens bij een loopbaancoach aan tafel hebben gezeten, is niet bekend. Maar het aantal adviseurs in Nederland doet in elk geval vermoeden dat het er veel zijn. In het beroepsregister van Noloc, de vereniging voor loopbaancoaches, staan ruim 2.500 namen. En lang niet alle coaches zijn hierin opgenomen.

Het is een logisch dat er een grote vraag is naar advies over werk en carrière, zegt psycholoog en loopbaancoach Rozemarijn Dols. 'Mensen switchen tegenwoordig veel vaker van baan. Vrijwillig, maar vaak ook gedwongen. Zeker de afgelopen jaren moesten veel bedrijven werknemers op straat zetten.' Het werk wordt steeds veelzijdiger, ziet Dols, die particulieren als klant heeft maar ook werkt voor bedrijven en overheden om personeel te begeleiden.

Toen Dols in 2008 het handboek Professionele loopbaancoaching publiceerde over haar praktijkervaringen, voorspelde ze al dat ze het binnen enkele jaren zou moeten herzien. Dat bleek inderdaad het geval, de crisis maakt dat er andere soorten problemen op de loobaanadviseurs afkomen, concludeert zij in de nieuwe uitgave die deze maand verscheen.

Wat zijn de meest voorkomende vragen waarmee mensen bij u binnenstappen?

'Vaak zijn het keuzevragen. Twintigers die moeite hebben om een baan te vinden en willen onderzoeken wat bij ze zou passen. Mensen die succesvol zijn in hun baan en op het punt staan een nieuwe stap te zetten en willen uitvinden welke stap dan het beste voor ze is. Of mensen die juist noodgedwongen een stap moeten zetten, iemand die na twintig jaar bij een notariskantoor overtollig is verklaard. Zo iemand moet afscheid nemen van de ideeën die hij had over de toekomst. En er komen ook zestigers in mijn praktijk die in de staart van het bestaan nog een switch willen maken. Ik zet in dit soort gevallen vaak alle mogelijke logische stappen voor iedereen op een rijtje, meestal zijn het er rond de twintig. Die bespreken we dan.

'Maar ik heb ook veel cliënten die met meer fundamentele vraagstukken worstelen. Die bijvoorbeeld heel erg gewaardeerd worden in hun werk, maar als ze bij de trein staan misselijk worden. Waarom is dat? Of mensen met een bore-out, die eigenlijk een prima baan hebben, maar zich vervelen. Die willen het dan over een andere boeg gooien, maar ervaren het werk als een gouden kooi. Ze durven niet of willen eens goed onderzoeken waarom het werk ze precies tegenstaat.'

Wat is daar de afgelopen zeven jaar in veranderd?

'Zo'n crisis maakt mensen angstig over de toekomst. Vooral in bedrijven waar het slecht gaat. Intussen wordt er veel gereorganiseerd en zie ik een enorme toename in stress. Veel jonge leidinggevenden die vijfhonderd mails per dag krijgen. Je ziet ook veel afgebrande mensen, als loopbaancoach moet je zulke symptomen van burn-out wel herkennen.

'Een ander verschijnsel is natuurlijk de opkomst van het zzp-schap. Inmiddels werken bijna 900 duizend Nederlanders voor zichzelf. Veel mensen die hun vaste baan verliezen staan voor de keus om voor zichzelf te beginnen en willen weten of dat eigenlijk wel bij ze past. Vaak moet ik mensen alleen maar het beslissende duwtje geven om het te doen. Dat gaat mij heel gemakkelijk af, want zelf ben ik acht jaar geleden voor mezelf begonnen en daar ben ik heel enthousiast over. Maar het is natuurlijk lang niet voor iedereen een goede stap. Je moet minimaal enige wervingskracht, ambitie en discipline hebben. Als ik zie dat iemand dat niet heeft, zeg ik dat ook. '

Het klinkt eigenlijk als advies dat een goede vriend ook zou kunnen geven.

'Natuurlijk kunnen mensen in je directe omgeving prima adviseurs zijn. Maar als groot voordeel van loopbaanadvies zie ik toch dat de coach een perfect stranger is, een vreemdeling die geen enkel belang heeft bij een uitkomst. Zolang de cliënt maar geholpen is. Vrienden en familie projecteren vaak toch hun eigen angsten en dromen op je. Een loopbaanadviseur heeft er ook minder moeite mee om hard te zijn. Wanneer iemand tegen mij zegt dat hij graag de eerste man in een organisatie wil zijn en ik heb de indruk dat hij daarvoor niet geschikt is, ben ik daar eerlijk in.'

Er zijn zo ontzettend veel mensen die zich coach noemen, hoe vind je een goede?

'Het is inderdaad een soort lappen-deken. Zelf zou ik in elk geval adviseren iemand te kiezen die een achtergrond heeft in de psychologie, al begrijp ik dat dat uit de mond van een arbeids- en organisatiepsycholoog misschien verdacht klinkt. Maar achter een veilige, oppervlakkige vraag over werk ligt vaak ook een veel diepere vraag over hoe iemand in elkaar zit. Werk en privé zijn niet te scheiden. Het is belangrijk dat een coach dat helder ziet en zeker ook doorverwijst naar een klinisch psycholoog wanneer iemand echt in de knoop zit. Dat de coach ook kan zeggen: doe nou vooral rustig aan met het werk en probeer eerst eens je eigen leven op orde te krijgen.

'Verder doe ik zelf altijd een intakegesprek, waarin je probeert helder te krijgen welke vraag er precies voorligt. Wil je een uitgebreide interne analyse of juist zo snel mogelijk geholpen worden bij een praktisch vraagstuk? De coach kan dan ook uitleggen hoe een traject er waarschijnlijk zal uitzien. Ik doe zulke gesprekken altijd kostenloos zodat je ook beiden de vrijheid voelt om te zeggen dat er geen goede match is. Het belangrijkste daarbij is dat je het gevoel hebt dat een coach je energie en zelfvertrouwen geeft.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden