Vier vragen

Waarom Samsung een boete krijgt van 39 miljoen euro vanwege onlineprijzen van televisies

Een van de hoogste boetes ooit van toezichthouder ACM is voor Samsung, vanwege de adviesprijzen voor televisies.

Pieter Sabel
Televisies van Samsung waarvoor de fabrikant een 'adviesprijs' doorgaf. Beeld Getty
Televisies van Samsung waarvoor de fabrikant een 'adviesprijs' doorgaf.Beeld Getty

Wat is er aan de hand?

Elektronicafabrikant Samsung krijgt een boete van 39 miljoen euro van de Autoriteit Consument en Markt (ACM). Samsung hield tussen 2013 en 2018 met software de prijzen van zijn televisies bij zeker zeven webwinkels in de gaten. Webwinkels met een lagere prijs dan de door Samsung gewenste marktprijs werd een ander, hoger verkoopbedrag ‘geadviseerd’. Daarbij, blijkt uit mail- en appverkeer dat de ACM heeft ingezien, vertelde Samsung dat andere detailhandelaren ook die prijs was geadviseerd.

Samsung gebruikte zorgvuldig de woorden ‘advies’ of ‘adviesprijs’, maar van vrijblijvendheid was geen sprake, vindt de ACM. De ‘adviezen’ verstoorden de concurrentie en leidden bovendien tot hogere prijzen voor de consument.

Een winkel koopt televisies van Samsung en verkoopt ze vervolgens aan consumenten. Waarom zou die laatste prijs Samsung iets uitmaken?

Om te voorkomen dat webwinkels met elkaar in een prijzenslag terechtkomen en elkaar aftroeven met steeds lagere prijzen. Winstmarges van retailbedrijven zouden dan zo onder druk komen te staan dat ze bij Samsung een lagere inkoopprijs willen bedingen, denkt de ACM.

Dat gevaar bestaat niet alleen in onlinewinkelen. Advocaat mededingingsrecht Robin Struijlaart van Loyens & Loeff benadrukt de details van deze zaak niet te kennen, maar zegt dat met name bij elektronica speelt dat onlinewinkels een groot voordeel hebben op fysieke doordat ze geen personeel en winkels hoeven te betalen. ‘Terwijl een consument juist wil zien wat voor beeld een televisie geeft, om hem vervolgens online veel goedkoper te bestellen. Om de fysieke retailer niet uit te hollen kan het zijn dat een fabrikant op of over het randje gaat.’

Wat mag een fabrikant wel en niet opleggen aan een detailhandelaar?

Een leverancier mag een adviesprijs geven aan de afnemer. Samsung vindt dat er in dit geval niet meer is gebeurd dan dat. Het zegt zich aan alle mededingingsregels te hebben gehouden, de fabrikant kondigde daarom ook aan de boete aan te vechten.

Een adviesprijs mag in het algemeen nooit gelden als door de fabrikant opgelegd verkoopbedrag. Wel mag de fabrikant een maximumverkoopprijs afdwingen, om te voorkomen dat een winkelier veel meer vraagt voor het product dan het waard is. Europese regels moeten consumenten beschermen tegen meer invloed van de fabrikant op de uiteindelijke verkoopprijs. Zo mag een maximumprijs niet gaan fungeren als vaste prijs. Het monitoren van (online) verkoopprijzen is toegestaan.

In 2018 kreeg bijvoorbeeld kledingmerk Guess een boete van ruim 39 miljoen euro van de Europese Commissie omdat het verboden afspraken maakte met retailers. Die mochten het merk alleen verkopen als ze beloofden het niet in bepaalde landen te verkopen, niet zonder overleg met Guess een prijs bepaalden of een broek van Guess online verkochten. Zo had Guess tussen 2014 en 2017 feitelijk zeggenschap over de prijs in plaats van de winkelier, wat ertoe leidde dat prijzen in Oost-Europa 5 tot 10 procent hoger lagen dan in West-Europa.

Het Europees Hof van Justitie achtte bewezen dat een aantal makers van beeldbuizen prijsafspraken maakte, waardoor consumenten tussen 1996 en 2006 te veel hebben betaald voor televisies en monitors. De Consumentenbond diende namens hen een claim in, en beraadt zich nog of het in dit geval ook een claim in gaat dienen namens mensen die te veel voor hun Samsung-televisie hebben betaald.

Hoe zit het met die andere grote elektronicafabrikant, Apple?

De Franse consumentenautoriteit sprak zich in april vorig jaar uit over een klacht uit 2012 van een verkoper van Apple-producten. Apple zou de prijzen bij die door Apple gecertificeerde verkoper in feite op hetzelfde niveau houden als in haar eigen winkels via slinkse omwegen. Bijvoorbeeld door minder te leveren van een product dat zonder goedkeuring van Apple werd afgeprijsd. Ook zou Apple de toelevering van producten tot in detail controleren en tegen zulke smalle marges leveren dat doorverkopers stunten met de prijs wel uit hun hoofd zouden laten. De Franse toezichthouder legde Apple een boete op van 1,1 miljard euro, die Apple aan zegt te willen vechten.

Dat verkoopprijzen van een laptop of een spijkerbroek overal hetzelfde zijn hoeft trouwens niet meteen te betekenen dat de fabrikant daar invloed op heeft, zegt advocaat Robin Struijlaart. ‘Het komt voor dat een markt zo transparant is dat er voor fabrikanten en winkeliers geen reden is om iets aan de prijs te doen, zonder daarvoor verboden afspraken te maken. Vanuit hen beredeneerd is een prijzenoorlog voor niemand leuk.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden