VIJF VRAGEN

Waarom hebben zzp'ers belastingvoordelen?

De zelfstandigenaftrek is een Trojaans Paard, dat werkgevers in staat stelt met geld van de belastingbetaler goedkope zzp'ers in te huren. Heeft Heerts gelijk?

Beeld anp

Waarom hebben zzp'ers belastingvoordelen?

Zij worden als ondernemers beschouwd en worden daarom door de Belastingdienst gecompenseerd (tot een krappe 10 duizend euro per jaar) voor de extra kosten die dat met zich meebrengt. Want anders dan werknemers moet de eenpitter zelf risico's als ziekte en werkloosheid afdekken en zijn pensioen regelen. Er zijn bijna een miljoen zzp'ers. De gestage groei creëert een socialezekerheidsprobleem: naar schatting 30 procent van de kleine zelfstandigen is een onverzekerde schijnzelfstandige die in feite een verkapte werknemer is. Deze groep kan doorgaans alleen rondkomen dankzij de zelfstandigenaftrek. Ook zzp'ers die wel goed boeren hebben vaak geen geld om zich te verzekeren tegen inkomensverlies. Individuele verzekeringen tegen arbeidsongeschiktheid zijn duur en pensioensparen levert individueel veel minder op dan in een pensioenfonds. Zo ontstaat de roep om een ministelsel voor zzp'ers.

Hoe ziet zo'n basisstelsel eruit?

Daarin moeten ook zzp'ers zich collectief kunnen verzekeren tegen arbeidsongeschiktheid en voor hun pensioen. Onder zzp'ers is vooral vraag naar een betaalbare arbeidsongeschiktheidsverzekering. Ook hebben zzp'ers, net als werknemers, behoefte aan zoiets als een aanvullend pensioen. Het loopt nog niet storm, maar ze zijn er al wel: pensioenpotten voor zzp'ers. Lang niet alle zzp'ers zijn overigens voorstander van dergelijke voorzieningen. Een grote groep voelt zich wél ondernemer en vindt het een kwestie van eer om zijn eigen boontjes te doppen.

Ze zijn zorgondernemer geworden om af te zijn van geneuzel als vergaderingen en weekenddiensten. Voor 'later' hebben ze mogelijk een partner die een traditioneel pensioen opbouwt. En als ze toch pensioengeld tekortkomen, verkopen ze toch gewoon hun huis? De ict-specialist, vertaler of journalist neemt zich voor om als gepensioneerde af en toe wat bij te klussen als aanvulling op z'n AOW-tje. Maar dat is niet voor alle zzp'ers weggelegd.

Wat pleit voor een minivangnet?

Hoe divers ook, de meeste zzp'ers doen wat werknemers doen: ze verhuren zichzelf, hun kennis en vaardigheden. Dan is een vorm van sociale zekerheid zo raar niet. Verplicht, want het ouderwetse adagium zegt dat samen sterk maakt, of in dit geval: goedkoper. Als alleen oude en al zieke zzp'ers meedoen, zijn de verzekeringen alsnog onbetaalbaar. Bedrijven die volgens hun organisaties schreeuwen om flex huren dan fatsoenlijk geregelde zzp'ers in. Een keurig alternatief in plaats van de andere flexwerkers die door nieuwe wetgeving duurder (transitievergoeding) worden en eerder in vaste dienst moeten komen.

Wat is ertegen?

Het onderscheid tussen werknemer en zzp'er wordt vager. Straks heeft niemand meer een vast contract en eindigt iedereen als zzp' er. En het goedkopere ministelsel holt de sociale zekerheid uit. Wie betaalt straks de WW voor de laatste werknemers?

Wie heeft er gelijk?

De twee uitersten praten sowieso langs elkaar heen. De VVD'er Halbe Zijlstra - 'zzp'ers zijn geen probleem maar een oplossing' - hoeft zich geen zorgen te maken over de hoogopgeleide eenpitters. Dat doet Heerts terecht wel namens de onderbetaalde pakketbezorgers, uit dienst verdreven alfahulpen en veel andere zzp'ers en werknemers wier tarieven en arbeidsvoorwaarden bijna continu onder druk staan.

Toch lijkt een oplossing voorhanden. Uitruilen in de polder. Een basisstelsel voor alle zzp'ers en schaf als tegenprestatie de zelfstandigenaftrek, al dan niet in stapjes, af. Dan betalen zzp'ers meer belasting en dragen ze bij aan het stelsel van sociale zekerheid. De kleine zelfstandigen worden zo duurder. Dat maakt het speelveld tussen zzp'ers en werknemers een stuk eerlijker.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden