Waarom de Argentijnse president naar Nederland komt

Voor het eerst in bijna een kwart eeuw is een Argentijns president op staatsbezoek in Nederland. Mauricio Macri is naarstig op zoek naar investeerders en vindt in landgenoot Máxima een ideale kruiwagen. De 58-jarige president verdiept zich tijdens het tweedaagse bezoek ook in het Nederlandse poldermodel. Geen overbodige luxe, want in eigen land groeit het verzet tegen zijn neoliberale beleid.

Koningin Maxima op bezoek bij de Argentijnse president Mauricio Macri tijdens haar VN-werkbezoek aan Argentinië in 2016. Beeld anp

Het officiële programma begint vandaag, maar Macri en zijn vrouw Juliana Awada arriveerden zaterdag al in Nederland. De twee waren uitgenodigd voor een logeerpartij bij Willem-Alexander en Máxima, met wie ze warme banden onderhouden. Ze brachten het weekend samen door op Paleis het Loo, zo bevestigde Ivan Pavlosky, de woordvoerder van Macri die het presidentieel paar op hun reis vergezelt.

Macri is de zoon van een steenrijke en invloedrijke zakenman en groeide net als Máxima in weelde op in Buenos Aires. Na zijn afstuderen ging Macri eerst voor zijn vaders conglomeraat werken, daarna werd hij voorzitter van voetbalclub Bocas Junior. De club deed het uitstekend onder zijn leiding, en de roem die dat opleverde hielp hem in 2007 de burgemeestersverkiezingen van Buenos Aires te winnen.

Eind 2015 werd Macri met een nipte meerderheid tot president gekozen. Veel Argentijnen stemden op de zakenman omdat ze na twaalf jaar links beleid toe waren aan verandering. Macri maakte meteen na zijn aantreden korte metten met het protectionistische economische beleid van zijn voorganger Cristina Kirchner en legde de overheidsuitgaven aan banden. De president betaalde 4,6 miljard dollar aan internationale hedgefondsen, maakte daarmee een einde aan een langlopend conflict en gaf Argentinië weer toegang tot de internationale geldmarkt.

Het bedrijfsleven draagt Macri op handen. De Argentijnse economie leunt sterk op de landbouwindustrie, en die spint garen bij Macri's neoliberale koers. Macri maakte een einde aan de overheidscontrole op de wisselkoers, waardoor de Argentijnse peso sterk in waarde is gedaald. Dat is gunstig voor de concurrentiepositie van exportbedrijven. Die bedrijven profiteren ook van Macri's belastingverlagingen op export.

Maar de beloofde gouden bergen voor de Argentijnse bevolking zijn vooralsnog uitgebleven. Integendeel, uit recent onderzoek van de Katholieke Universiteit Argentinië blijkt dat de armoede is gegroeid. Er leven nu 13 miljoen Argentijnen onder de armoedegrens, anderhalf miljoen meer dan toen Macri aan de macht kwam. Ze zijn keihard geraakt door de inflatie, die vorig jaar op ruim 40 procent uitkwam.

Macri maakte ook een einde aan subsidies op elektriciteit, water en gas, waardoor de rekeningen nu tot wel 600 procent hoger uit vallen. Niet alleen particulieren, ook het midden-en kleinbedrijf wordt daardoor hard geraakt. Uit een peiling bleek deze maand dat 60 procent van de bevolking ontevreden is over hun president. Bijna de helft van de Argentijnen verwacht dat de economie de komende maanden verder zal verslechteren.

De onvrede vertaalt zich in stakingen en demonstraties. Leraren van openbare scholen hebben begin deze maand het werk neergelegd. Ze eisen een salarisverhoging van 35 procent om het hoofd te kunnen bieden aan de gierende inflatie. In andere sectoren klinkt vergelijkbaar gemor, en de vakbonden hebben voor 6 april een nationale staking aangekondigd. Macri geeft geen duimbreed toe.

Ook mensenrechtenorganisaties botsen met de president. Macri trok onlangs het aantal slachtoffers van de militaire dictatuur in twijfel, en kreeg een golf van kritiek over zich heen. Ook de arrestatie van activist Milagro Sala begin vorig jaar leidt tot felle kritiek van onder meer Amnesty International. Vrijdag gingen honderdduizenden Argentijnen de straat op om de slachtoffers van de dictatuur te herdenken.

Macri stapte diezelfde dag in het vliegtuig naar Nederland, om daar met het koninklijk paar van een vrij weekend te genieten. Macri en Máxima hebben gemeenschappelijke vrienden en kennissen, en komen elkaar regelmatig tegen in Villa la Angostura, het Argentijnse dorp waar beide families graag vakantie vieren. 'Macri heeft aan Máxima de best mogelijk bondgenoot in zijn zoektocht naar investeerders', schreef de Argentijnse krant La Nación.

De koningin zal bij een groot deel van het tweedaags programma aanwezig zijn, en gaat tussen de bedrijven door met Macri's vrouw de hort op. Morgen lunchen ze met zijn allen met premier Rutte op het Binnenhof. Rutte en het koninklijk paar zullen Macri tijdens het eten de fijne kneepjes van het polderen bij proberen te brengen. 'Macri is zeer geïnteresseerd in de Nederlandse overlegstructuur', aldus woordvoerder Pavlovsky. 'Hij wil het model ook in Argentinië toepassen.'

Nederland en Argentinië

Macri bezoekt vandaag het 'Nederlands-Argentijnse business forum' in de Beurs van Berlage, waar hij onder toeziend oog van koningin Máxima Nederlandse bedrijven warm wil maken voor zakendoen in Argentinië. Hij wordt met open armen ontvangen.

'Sinds de verkiezing van President Macri staat Argentinië opener voor internationale samenwerking en handel', aldus minister van Buitenlandse Handel Lilianne Ploumen. 'Deze internationale oriëntatie biedt Nederland grotere kansen op het gebied van handel en investeringen, met name in de sectoren water, logistiek en agri-business.' Ook Shell ziet kansen, en tekende onlangs voor een investering van 300 miljoen euro in een schaliegasproject.

Na de Verenigde Staten en Spanje is Nederland de belangrijkste investeerder in Argentinië. Volgens cijfers van het Argentijnse ministerie van Buitenlandse Zaken gaat het om 6 miljard euro. Nederland importeerde vorig jaar voor 1 miljard euro aan Argentijnse producten als vlees, soja en pinda's, en is daarmee Argentinië's zesde exportbestemming. Argentinië kocht voor 732 miljoen euro Nederlandse producten, met name groentezaden, aardolie en medicijnen.

Argentinië maakt deel uit van het Zuid-Amerikaanse handelsblok Mercosur, dat met de Europese Unie over een vrijhandelsverdrag onderhandelt. De eerste plannen stammen uit 1999 en belandden jarenlang in de ijskast. Met de komst van Macri hebben de besprekingen een nieuwe impuls gekregen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden